HỒI NIỆM

Quảng Bình, thời chiến tranh, một trong những vùng đất của địa đầu giới tuyến, đất đai bị cày xới, nhà cửa rách nát, người dân điêu linh thống khổ. Phật giáo chỉ còn một hai ngôi chùa nhìn tưởng là am miếu.

Hòa Thượng Thích Tánh Nhiếp được Giáo hội điều cử từ Lào về, đảm nhân chức vụ trưởng Ban trị sự Phật giáo tỉnh. Với hai bàn tay trắng, không cơ sở trú nắng ẩn mưa, không đồng môn đồng đạo, không có bất cứ một phương tiện nào. Được cấp cho khu đất toàn hố đầm sâu thẳm mà trước đó, Tôn giáo bạn không dám nhận thì người dân làm được gì! Ai cũng lắc đầu ngao ngán.

Theo Hòa Thượng, lấp đầy để có mặt bằng như hôm nay, 12 tỷ đồng Việt Nam, không những đã đổ xuống, còn phải đổ bao công sức nhọc nhằn. !3 năm âm thầm kiên nhẫn trước bao thách thức, ngày nay xuất hiện một ngôi phạm vũ làm ngạc nhiên địa phương,đồng đạo và Giáo hội phải nghiêng mình tán phục.

Với tấm chân tình, thầy chiêu sinh các Tăng tài về hợp sức để phát triển Phật giáo tỉnh nhà. 13 năm không những tạo lập cơ ngơi, còn phát triển 15 cơ sở tại các quận huyện xa xôi. Do tính thủy chung, biết trọng dụng nhân tài mà từ Uông Bí Quảng Ninh, thầy Thích Trúc Thái Minh bay về chung tay Phật sự. Từ cao Nguyên Lâm Đồng,thầy Phương Đạt từ Đơn Dương bay xuống cũng giữ chân phó BTS PG Quảng Bình.Nhân tài được thêm nhân tài hợp lực làm sao không thành công mọi việc.Đúng là hổ thêm vây, rồng thêm cánh, chắc chắn Phật giáo Quảng Bình sẽ là ngôi sao trong 63  BTS tỉnh hội làm nên kỳ tích.

Quảng Bình là vùng đất của Tôn giáo bạn, chưa ai thấy nhà sư thế nào thì làm gì biết Phật pháp, thế mà hôm nay, ra đường từ trẻ đến già biết chấp tay chào hỏi quý thầy, biết đến chùa lễ Phật tụng kinh, cờ ngũ sắc tung bay giữa phố mỗi khi có lễ lớn..bấy nhiêu cũng đủ biết công sức giáo hóa và xây dựng trong thời gian quá ngắn của vị đứng đầu BTS PG tỉnh tuổi đã ngoài 70.

Nhân mùa an cư, HT đã tổ chức tri ân thập sư truyền giới và kỷ niệm các giới tử năm nào. HT cho biết, trên 300 đơn xin thọ giới, nhưng đủ tiêu chuẩn chỉ có phân nửa, và rồi, sau 55 năm, hôm nay, chỉ đủ đếm trên đầu ngón tay.

Năm 1968, tại Hải Đức, một Phật học viện nổi tiếng Nha Trang, nơi đào tạo nhiều nhân tài phục vụ cho Phật giáo đương thời; giới đàn do Viện Hóa Đạo, trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất tổ chức, được cố HT Thích Trí Thủ làm đàn đầu, tam sư thất chứng là những bậc mô phạm giới đức tinh nghiêm.

Mặc dù bề bộn Phật sự, HT Đại Giác vẫn cố tổ chức họp mặt cựu giới tử 55 năm về trước, một vài vị ở nước ngoài không về được. Ngoài ra, một số chức sắc giáo hội trong Ban trị sự, Ban chứng minh Trung ương và khách Tăng cũng được cung thỉnh.

Chương trình văn nghệ chào mừng và hội trường tuy đơn giản nhưng đậm nét thiền vị.Kịch bản từ đêm đầu khai mạc đến sáng hôm sau tưởng niệm chư ân sư rất nhịp nhàng. MC Thích Nguyên Mãn khá chuyên nghiệp, lý lịch chư ân sư, văn tác bạch cúng dường đều mang giá trị lịch sử và văn chương.

Một tổ chức hồi niệm ân sư, giới sư và giới tử hơn nửa thế kỷ chưa từng có từ xưa đến nay trong ngôi nhà Phật giáo.Đây là một sáng kiến làm gương cho thế hệ Tăng ni trẻ, cũng thể hiện khả năng tổ chức, cung cách lãnh đạo và nhất là trọng dụng nhân tài với tính  thủy chung của một vị đứng đầu ngành trong Phật giáo hiện nay.

Xin chúc mừng BTS PG Quảng Bình, chức mừng HT trưởng ban, mong với nhân cách và tài năng của HT sẽ đưa PG Quảng Bình vượt vô vàn khó khăn, đem lại một Phật giáo mà qua bao năm tháng hình ảnh điêu tàn của Phật giáo nơi đây, có một săc màu vượt trội.

MINH MẪN

05/8/2023

CA LĂNG TẦN GIÀ

 

Ngập lụt phố phường từ miền Nam tin báo, nhưng suốt những ngày phía Bắc, chùa Khai Nguyên Sơn Tây vẫn khô khốc nắng vàng.

Nội Bài về chiều không gian hạ cánh, ngỡ ngàng sắc hoa nam nữ hai hàng, hoan hỷ áo vàng áo nâu tiếp đón người phương xa, phải chăng ngày hội bềnh bồng một giấc mộng!

                                                                       ***

Sân chùa Khải Nguyên vạn sắc màu theo gió tung tăng; nét sùng kính dưới mái đầu nhuốm bạc; thân người bẻ cong như gánh nặng niềm tin, tay chắp hoa tiếp nhận thánh chỉ ban xuống; rạng rỡ Xuân xanh gái trai nhiệt huyết từng nhóm theo nhiệm vụ phân ban  .

Cao ốc bốn bề thể hiện đạo lực phúc phần, Thánh tượng vươn cao lấp sâu một góc không gian Sơn Tây huyền nhiệm.

Khóa tu thường kỳ thu hút vạn người, ngày lễ đặc biệt hàng tấn gạo chu cấp cho tín đồ tham dự cơm chay ba bữa. Ôi phúc báu trùng trùng tợ mây trời giăng lưới.Khó tin giữa cuộc sống bộn bề, đa đoan trong cảnh giới phù hoa lại xuất hiện Thiên đàng hạ giới mộng mơ!

Từ miền Nam người tham dự ngờ ngợ tin nhiệm màu Phật pháp là đây.Đức tin từ phương Bắc tự bao giờ thấm sâu giữa Tứ Phủ và Phật đạo làm nên tín ngưỡng truyền thống khó phân, nên sâu sắc đã từ đó làm nên lịch sử dân tộc, bao gót xâm lăng đành phủ phục dưới giòng máu anh kiệt Việt Nam. Phật pháp ươm mầm nở hoa cũng đất Bắc từ đây.

                                                                    ***

Thông tin truyền thông (TTTT) chọn ngoại ô Hà Nội, Khai Nguyên là nơi màu mỡ để cất tiếng trầm lắng suốt 15 năm lặng lẽ hành hoạt.Tuy vẫn theo nghi cách hành chánh, dặm thêm sắc màu văn nghệ để tô điểm tán dương các nhân tố làm nên tiếng nói truyền thông khắp ba miền.

Vâng, tất cả đều có công nhưng vẫn có người lập công cho Ban TTTT lặng lẽ như chưa từng có mặt trên cõi đời. Chưa từng một lần được nhắc đến nhưng ai trong Ban TTTT của Phật giáo cũng đều biết tiếng biết mặt.Hình ảnh tồn tại, danh tiếng vang xa, như ẩn như  hiện ma trơi giữa khung trời viễn mộng.

Ngành nào trong xã hội cũng đều có lương có lộc, riêng Phật giáo đều làm công chùa;tu sĩ ở chùa, ăn cơm chùa, làm cho chùa đã đành, Cư sĩ không ở chùa, không ăn cơm chùa, làm cho chùa vẫn phải làm “chùa không lương”.

Hòa Thượng trưởng Ban TTTT trong bài phát biểu tại cuộc Hội nghị rất thật thà dễ thương, đã nói : “người ấy rất nhiệt tình, suốt 15 năm từ ngày thành lập, làm không bao giờ lãnh lương, nhưng có lương đâu mà lãnh!” cả hội trường vang cười hoan hỷ.

Nổi bậc trong buổi Hội nghị, văn nghệ cũng là chuyện thường, tán dương trao bằng cũng không có gì lạ, trình chiếu công trạng sinh hoạt của ban TTTT qua 15 năm cũng như các Ban ngành khác trong tổ chức của Phật giáo cũng là chuyện cơm bữa hàng ngày, nhưng hàng ngày mà không có cơm bữa mới là chuyện đáng nói, vì có cơm đâu mà ăn! Đó là thảm trạng của nhà nghèo. Phật sự suốt tháng quanh năm không lương vì có lương đâu mà lãnh, vừa nghe thấy thảm vừa cảm vừa thông cho công chùa!!! Phật sự khó phát triển mạnh chả là thế!

Nhân viên là cánh tay mặt của HT trưởng Ban TTTT không lãnh lương vì có lương đâu mà lãnh, thì Giáo hội chắc cũng chả bao giờ có lương cho ngài, thế mà qua 15 năm làm truyền thông thầy trò vẫn nhiệt tình như chuyện tay trắng làm nên cơ đồ, đó là tiếng nói của một tổ chức Tôn giáo.

Nhờ cuộc Hội nghị Truyền thông tại chùa Khai Nguyên mà bàn dân thiên hạ mới biết thực trạng “công chùa”, càng cảm thông Ban TTTT càng nhiệt tình ủng hộ, càng phản ánh hình ảnh trái ngang trong xã hội do báo chí nêu lên những cá nhân tiêu cực.Đó cũng là chiếc phao cứu vớt cho bao tín đồ trôi giạt lênh đênh giữa cơn sóng truyền thông hiện nay.

                                                                   ***

Mênh mông giữa bạt ngàn sông núi, chim trời gieo hạt pha lê còn được vang vọng, mênh mông bạt ngàn kiếp sống, Ca Lăng Tần Già lắng đọng giọng hót thiên thanh, mấy ai được nghe khi mưa gió bão bùng nhận chìm cuộc sống, vâng, một góc trời sáng trong nơi vùng đất Sơn Tây lộ ra cõi Tịnh độ nhân gian. Hàng vạn người có mặt trong pháp hội Địa Tạng, cũng là lúc Hội nghị TTTT hót lên tiếng ngọc Ca Lăng Tần Già, để biết rằng chìm lặng để bảo tồn nội lực chứ không phải chết lặng trong chốn vô minh; chỉ cần một lần hót trong ngàn năm một thuở, chim Ca Lăng Tần Già báo hiệu giá trị ngàn năm chỉ có thế thôi.

Nét nổi bậc của Hội nghị không vì nghi thức mà vì đặc biệt câu nói của HT Trưởng Ban TTTT: “có lương đâu mà lãnh”!!!

 

MINH MẪN

 15/10/26

 

DẤU ẤN VƯỜN HOANG.

 

Cuộc sống luôn biến thiên, mọi sự luôn thay đổi! đó là quy luật.

Một tổ chức như Phật giáo, từ ngàn xưa đến nay không thoát khỏi quy luật đó. Tùy mỗi thời cuộc, mỗi phương giới có sự biến thiên khác nhau thích ứng với tập quán dân trí bản địa.

Biến thiên tổng thể và biến cải cá thể.

Trong chiều hướng chuyển biến chung của xã hội, PGVN cũng  chuyển hình thức hành chánh để thích nghi tương ứng việc quản lý chung,một số tỉnh thành liên kết làm một; liên kết nhân sự, liên kết địa giới, chọn lựa không những tùy thuộc vào tuổi tác, mà còn nhân cách,kinh nghiệm, giới đức và uy tín.

Lợi thế của Tôn giáo không khó khăn khi chuẩn mực được căn cứ vào giới phẩm, niên lạp, đạo hạnh, môn phong được đề cao. Tuy nhiên,vẫn có một trục trặc nhỏ quy định theo hành chánh xã hội về tuổi tác.Ngoài xã hội, nhân sự nằm trong quy định chung về ngiệp vụ, khác chăng kinh nghiệm của cao niên và sáng tạo của tuổi trẻ, trong Đạo ngoài những tiêu chuẩn hiển thị, còn ẩn tàng một âm đức, một nội lực năng động làm mạng mạch cho kế thừa. Tuy tuổi trẻ được nâng cấp nhưng vẫn không vượt qua cái bóng tiền nhân. Có những nơi cao niên lạp trưởng chuyển giao kế thừa nhiệm vụ cho hậu bối,nhưng người kế nhiệm vẫn phải tôn kính bậc tiền hiền, tôn bậc hữu công sâu dày với đạo làm Tôn sư hướng dẫn hậu lai.Cũng có nơi tuổi trẻ chưa đủ thực lực trước cái bóng uy đức tài năng của bậc trưởng thựợng dày dạn kinh ngiệm, đành tôn tiến các ngài tạm thời kế nhiệm để dẫn dắt hậu bối.

Trong 32 tỉnh thành được liên kết, một số địa phương phía Bắc thiếu nhân sự, nên việc kiêm nhiệm không tránh khỏi.Phía Nam nhân sự dồi dào nhưng chả ai muốn gánh thêm trách nhiệm phiền thân. Người miền Nam xem chức vụ như bữa cơm thanh đạm muối dưa, có cũng được, không có cũng chả sao! Riêng miền Trung, nhân sự trưởng thành từ gian khó của vùng sỏi đá, cuộc sống đòi hỏi phải đấu tranh từ thiên nhiên, vượt khó từ gai góc, do đó đòi hỏi tính kiên nhẫn, chịu đựng… Các thành thị miền Trung Bắc bộ có mật độ dân cư thưa thớt, Phật giáo vắng mặt khá lâu trong thời chiến loạn, hình bóng chư Tăng không đến với cuộc sống nơi đây, nhất là vùng Quảng Bình; hơn 30 năm sau thống nhất đất nước, Quảng Bình chỉ có một ngôi chùa quạnh hiu rách nát, được cố HT T.Trí Quang đôn đốc khích lệ tiến tống HT.T. Tánh Nhiếp từ Lào về đảm nhiệm khôi phục Phật giáo Quảng Bình.

Đôi tay trắng với hố sâu hàng chục ngàn khối đất san lấp, chưa đầy 10 năm sau, một già lam nguy nga đồ sộ một góc trời Quảng Bình sánh vai cùng Tôn giáo bạn làm đẹp phố phường sống dậy đất hoang.

Nói đến khai sơn Phật giáo Quảng Bình, phải nói đến tính oanh liệt của người can đảm dẫm lên bao khó khăn với tấm lòng nóng và cái đầu lạnh. Nếu không có tâm nhiệt huyết không ai dám lăn xả vào  vùng đất khó khăn, không tiền, không cộng sự, không chỗ trú nắng mưa và không có hậu thuẩn tại chỗ.Nhưng vẫn lạnh lùng như một chiến sĩ xông pha vào lửa đạn. Gan dạ, bộc trực, nhiệt huyết đã làm nên một Phật giáo Quảng Bình rực rỡ ngày nay, Trong Giáo hội ai cũng biết đến danh một HT tuổi đã 74, (1952 tại Quảng Trị, xuất gia năm 1962 tại chùa Linh Quang Huế. Đầu sư với cố HT T. Mật Nguyện), vẫn năng động, hăng say như thuở năm 1980, khi Phật giáo khởi sự thành lập thống nhất một mối. Ngài xông pha vận động chư Tăng các hệ phái sơn môn, là cánh tay mặt của cố HT. T. Trí Thủ lúc bấy giờ.

Đã từng là trưởng Ban Trị Sự  Phật giáo Quảng Bình năm 2009, đến nay, qua ba nhiệm kỳ, tiếp tục tái nhiệm khi Quảng Bình sáp nhập với Quảng Trị làm trưởng BTS PG Quảng Trị qua Đại hội đại biểu PG Quảng Trị nhiệm kỳ 2026-2031vừa rồi. Ngoài ra còn là Phó Chủ tịch Hội Đồng Trị sự TW giào hội, phó ban Tăng sự TW, đặc trách Phật giáo Lào.

Dĩ nhiên dó chỉ là mặt nổi, còn rất nhiều công trạng phục hưng Phật giáo một số vùng sâu vùng xa, chiêu sinh chư Tăng ni về lấp vào  những vùng thiếu nhân sự, từ thiện xã hội địa phương và nâng đỡ hỗ trợ chư Tăng sống trong vùng nắng cháy mưa dầm khốn khó mọi sự tại Quảng Bình.

Tuy ngày nay Quảng Bình mang tên Quảng Trị, vẫn là vùng hiu hắt nghèo khó, nhung người khai sơn cho Phật giáo hiển danh từ vùng hoang địa như vườn hoang vừa lóe sáng góp mặt với đời sau nhiều thập kỷ chìm trong lặng lẽ.

Phật giáo Thừa Thiên –Huế và những tỉnh miền Trung Nam bộ cũng sẽ được hoàn chỉnh qua những bài tiếp theo.

 

MINH MẪN

  03//10/26