Chủ Nhật, 23 tháng 7, 2017

* KÝ SỰ: NỞ HOA VÙNG TÂY BẮC (KỲ 4)


3 giờ chiều đoàn về nghỉ chân tại Thị trấn Đồng Văn - Hà Giang. Không như những ngày qua, về đến khách sạn đã hơn 9 giờ tối, việc ăn uống, tắm rửa vội vả để ngả lưng lấy sức cho hôm sau tiếp tục. Hôm nay, đoàn được thoải mái hơn.

Cô Chung luôn nhanh nhẹn sốt sắng, tác phong của người từng được quân đội rèn luyện. Sau khi nhận phòng, cô là người xuống sớm nhất để tìm tiệm ăn, mượn chỗ nấu chay, nhanh và gọn. Chả chờ lâu, món rau rừng luộc, rau muống xào tỏi, nước rau luộc, cà pháo dầm muối, đậu phụ chiên hoặc luộc cho bữa ăn tối... đã dọn lên bàn kịp lúc gia đình BS Minh Duy có mặt. Hình như mấy ngày qua, hôm nay có bữa cơm ngon và đầy đủ nhất. Bên kia bàn là Thông, Cún, cô Hoa và cô Hằng thoải mái chọn thực phẩm địa phương. Thông ăn rất ít, có những ngày nhịn từ sáng đến chiều mà tay lái vẫn nhuyễn, cà phê luôn đồng hành với bác "tài" trẻ có tánh hài hước. Ngồi ngang với Thông là cô Chung và cô Hoa, nhờ thế mà cuộc "tếu" luôn góp phần sinh động suốt núi đồi không mệt mỏi.

Qua một đêm mưa rả rích, một loại mưa núi có một cảm giác lạ lùng; tuy trong phòng khách sạn mà vẻ u ẩn cứ lẩn khuất đâu đây, tạo cảm giác bồng bềnh xa cách với thế giới hiện thực. Hà Giang vẫn còn mang vóc dáng trầm lặng, uy nghi của những dãy núi đá mõm nhọn. Trong sương mờ, phố phường âm thầm lặng lẽ mà ai đó không đủ can đảm làm tan vỡ không gian u tịch. Những gánh hàng rong, chiếc xe ba bánh đẩy hàng ra chợ sớm, xe máy nổ dè chừng, khiêm tốn băng qua thị trấn một cách ngại ngùng. Nước từ núi cao, hòa lẫn nước cư dân thải ra, róc rách lách qua từng khối đá, chui qua gầm cầu mang vẻ giận dữ trước khi xuôi về vùng thấp. Những loại khách như đoàn từ thiện cần dậy sớm, có lẽ khách du lịch vẫn còn đắm chìm trong giấc mộng được phủ bởi chăn êm nệm ấm, trong khi dân lao động địa phương phủ người bằng tấm ni lông hoặc áo đi mưa mỏng lủi thủi cất bước.

    *****

8 giờ sáng, đoàn đến cột cờ Lũng Cú. Lũng Cú là một xã trong huyện Đồng Văn, nơi mà huyền thoại về cuộc dừng chân của đoàn quân vua Quang Trung trước khi Bắc tiến, và sau khi đuổi quân xâm lược. Hoàng đế Quang Trung chọn Lũng Cú là điểm phân chia ranh giới. Một trong bốn điểm cực Bắc của đất nước, nơi đây, vua Quang Trung cho đặt một trống đồng dùng báo lệnh nơi vùng tiền tiêu lúc bấy giờ, nhờ thế mà người dân nơi đây đã thành thạo sử dụng trống đồng Đông Sơn. Từ Đồng Văn đến Lũng Cú 40km, cách tỉnh Hà Giang 200km; trên độ cao 1800m so với mực nước biển; đứng từ cột cờ nhìn thấy biên giới Trung quốc cách một đỉnh núi không xa theo đường chim bay; tuy màu xanh bạt ngàn, nhưng thực ra toàn đá với đá, được mệnh danh cao nguyên đá Đồng văn; đá chiếm 3/4 diện tích. Cột cờ nằm trên đỉnh núi rồng (Long sơn). Nét phù điêu "trống đồng" Đông Sơn; đỉnh cột cờ màu đỏ hình sao năm cánh phản chiếu xuống mặt hồ Lô Lô xanh ngọc.

Xã Lũng Cú có tổng diện tích tự nhiên là 3,460 ha với chín thôn, bản, đó là: Lô Lô Chải, Séo Lủng, Tả Giá Khâu, Cẳn Tằng, Thèn Ván, Thèn Pả, Sì Mần Khan, Sán Chồ, Sán Sà Phìn và có đường biên giới tiếp giáp với nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa hơn 16km. thì Séo Lủng thuộc phần đất thượng cùng cực bắc với bên trái là thung lũng Thèn Ván sâu thăm thẳm, bên phải là dòng sông Nho Quế, dòng sông bắt nguồn từ Mù Cảng, Vân Nam, Trung Quốc đổ về Ðồng Văn, Mèo Vạc, Hà Giang.(wikipedia).

Đoạn đường xe lên cột cờ, đang nhóm chợ nên đoàn phải vòng qua khuôn viên trường. Từ đó, xe ôm đưa lên và về 30.000 mỗi đầu người; nhờ khách du lịch, đã tạo công ăn việc làm cho cư dân địa phương. Băng qua khu đất không rộng lắm, đường lên cột cờ bằng nhũng bận thang cấp có tay vịn bằng inox. Trên cao nhìn xuống, núi rừng trùng trùng điệp điệp, hồ nước quanh năm soi bóng mây trời và cột cờ, xa tít là những hình cong cớn uốn lượn theo sườn núi uyển chuyển của ruộng bậc thang. Gió phần phật lá cờ như xác định sự hiện diện mảnh đất thiên của tổ quốc thi gan cùng tuế nguyệt.

Dưới chân núi cách cột cờ chưa tới trăm mét, công trường đục đá ngổn ngang những tảng đá để chà láng cung ứng công nghệ sản xuất đá phong thủy. Đây là việc làm vô tình hay cố ý đe dọa đến sự tồn vong của cột cờ lịch sử biểu hiện cho linh hồn một dân tộc anh dũng đối diện với tham vọng từ phương Bắc? Chính quyền địa phương có thấy sự đe dọa trong tương lai không xa lắm, chỉ cần mươi trận mưa cuồng phong thì cột cờ sẽ đổ ngã. Nếu ai đó có dã tâm triệt hạ cột cờ, chỉ cần bỏ tiền thuê người xẻ núi lấy đá thọc sâu vào chân cột cờ, kẻ xâm lược không cần ra tay triệt hạ bằng vũ lực. Hiện tượng được báo động chưa muộn lắm, kêu gọi chính quyền địa phương cần ý thức ngăn chận. Dĩ nhiên không một công ty khai thác đá nào tự ý hành động mà không thông qua chính quyền địa phương. Du khách rất quan tâm khi hãnh diện biểu tượng tuyến đầu tổ quốc đang còn hiện diện.

      *****
 
21 giờ cùng ngày, đoàn đến huyện Xín Mần, thị trấn Cốc Pài, thuộc huyện Hoàng Su Phì; từ huyện này đến huyện kia trên dưới 300km đường núi, dốc quanh co hiểm trở. Hầu hết đèo dốc miền núi, đối diện vách đá là hố sâu thăm thẳm. Xe chạy vòng quanh chân núi lên dần đến đỉnh, rồi uốn lượn xuống sườn để chuyển qua đỉnh núi khác. Tay lái lụa cứ thao tác như vũ điệu "Ba Lê", điều khiển bốn bánh bám sát từng cung đường núi đá. Đồng Văn - Mèo Vạc - Xín Mần là ba điểm khó khăn, nguy hiểm nhất của tỉnh Hà Giang.

Xín Mần ở phía Tây Bắc tỉnh Hà Giang. Phía Bắc giáp Trung Quốc, phía Tây giáp các huyện Si Ma Cai, Bắc Hà và Bảo Yên của tỉnh Lào Cai, phía Đông giáp Hoàng Su Phì, phía Nam giáp Bắc Quang của Hà Giang. Xín Mần hiện là nơi sinh sống của các dân tộc như Nùng, H’Mông, Tày, Dao, Kinh, La Chí, Phù Lá, Hoa, Cao Lan. (wikipedia)


MINH MẪN
   22/7/2017   
(Còn tiếp














Thứ Sáu, 21 tháng 7, 2017

* KÝ SỰ: NỞ HOA VÙNG TÂY BẮC (KỲ 3)



Vừa rời khỏi Pó Ngần, đoàn xuống núi để chuyển đến Bắc Cạm, đây là điểm trường cùng xã Khau Vai huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, do gia đình bs Minh Duy và Việt Ly tài trợ đứng tên một thành viên trong gia đình. Năm nào cũng có chuyến từ thiện vùng Tây Bắc, năm nào gia đình bs Minh Duy cũng tài trợ đứng tên cho một thành viên nào đó trong gia tộc, có lẽ muốn hồi hướng phước báu cho thân tộc.

Cũng như Pó Ngần, địa điểm thiết lập trường mầm non khá hẹp, nằm trên khoảnh đất tựa lưng vào vách núi, qua cơn mưa trước ngày khánh thành thì đất chuồi làm sạt vách sau nhà vệ sinh. Phòng ốc bê bết đất sình. Đoàn lên đến điểm cũng là lúc không ai còn vẻ tươm tất như lúc ở khách sạn qua đêm. Các cô giáo đi tìm nước cho đoàn rửa ráy tay chân. Áo quần điểm xuyết những vệt đất đỏ cứ như là mẫu trang phục thời thượng. Dĩ nhiên với địa hình giữa lưng trời, mọi phương tiện không thể đầy đủ, những tấm ván lót tạm để quà, vài chiếc bàn tới tuổi răng rụng, ngoài ra là rừng ngô và gió núi. Em Tuấn chịu khó tìm đến những nơi đìu hiu như thế này cũng xứng đáng với tấm lòng tài trợ của các mạnh thường quân ở phương xa, và công sức lẫn tài vật của cô Chung, gia đình Việt Ly và những ai tháp tùng cùng đoàn chấp nhận nhiều gian khó. Nếu đoàn đi vào mùa khô thì đỡ vất vả.

Tấm áp phích treo lên, ban tổ chức xoay như chong chóng. Cu Bờm ngồi bơm bong bóng, Việt Ly, chị Chung sắp xếp quà, bs Minh Duy phụ với các em lắp ráp đu quay, cầu tuột, các cháu và gia đình xúm xít chờ đợi đến giờ "hạnh phúc", để rồi, đoàn cùng với địa phương cắt băng khánh thành một cách vội vả để kịp xuống núi tránh cơn mưa rừng.

Con đường lầy lội cũng chẳng khá hơn Pó Ngần. Đồng bào H'mong chờ đoàn đến như chờ một sự kiện hy hữu nhất trong đời của cư dân vùng đỉnh núi. Quà cáp cũng như ở Pó Ngần, đối với các cháu và thân nhân của các cháu, đây là món quà trong mộng. Vài thành viên trong đoàn phải tập cho các cháu biết khoanh tay cám ơn, và vẫy tay chào đoàn để đi về. Các cháu không biết tiếng "Kinh" nên cứ ngơ ngác.

Có lẽ nơi đây, không như đồng bào Tây Nguyên, vùng Kontum, sau khi nhận quà, họ đều cám ơn Thượng Đế đã sai người mang đến tặng phẩm. Ngay khi nhà nước đưa giòng điện vào đến thôn xóm cách Komtum gần 30km, người đứng đầu Tin Lành tặng cho mỗi nhà một bóng đèn, thế là họ đã cám ơn Thượng Đế rối rít mà không cần biết chi phí đường điện từ ngoài bắt vào là của ai. 

Một vùng khác cũng tại Tây nguyên, nhà nước cấp cho xe máy cày loại nhỏ, thế là chả bao lâu chiếc xe trở thành đồ phế liệu. Một mạnh thường quân tặng cho con trâu làm phương tiện sống, một tuàn sau cả làng được một chầu nhậu thoải mái vì Thượng Đế đã đáp ứng đúng một nhu cầu "cái bụng". 

Đa phần đồng bào sắc tộc Tây nguyên được miền xuôi lên tiếp tế thường xuyên, đường dễ đi hơn hướng Tây Bắc, đã tạo cho họ tính ỷ lại trông chờ hàng cứu viện. Sau cơn lụt nặng, đoàn từ thiện mang quà vào tận thôn, một số thanh niên ngồi đong đưa trên nhà sàn vừa nhìn đoàn vừa nghe nhạc điện thoại, cứ như việc tiếp tế là nhiệm vụ Thượng Đế đã giao phó cho người miền xuôi.

So với cuộc sống của đồng bào sắc tộc, Tây Nguyên vẫn còn khá và đủ điều kiện hơn Tây Bắc. Những vùng cao của Tây Bắc chưa có điện, chưa có nước sạch, thậm chí có những vùng chưa có đất gieo mạ vì núi đá. Hình như chưa có đoàn từ thiện nào lên đến vùng "cửa trời" như thế, nên cư dân nơi đây nhìn đoàn có vẻ lạ lẫm, rụt rè e ngại. Các em cũng sắp hàng trật tự theo sự hướng dẫn chứ không xô bồ như trẻ một vài nơi miền xuôi.

Nhà nước cũng từng kêu gọi đồng bào xuống vùng thấp hơn để cuộc sống được dễ dàng, nhưng họ vẫn cố bám trụ từ nhiều đời theo cha ông. Chính quyền địa phương cho biết, những ngôi làng đồng bào vùng thấp, qua một đêm họ đã bị dụ đi sạch. Thế là nhà nước phải chi viện lương thực cầm chân họ ở lại. Chính quyền xã vùng núi tỏ ra khó khăn nhiều, lương cán bộ cũng như giáo viên chả hơn đồng bằng bao nhiêu, nhưng việc đi lại từ vùng núi này qua vùng núi nọ thật nhiêu khê, vì thế, họ phải đem cả gia đình lên ở chung. Những cô thầy một năm chỉ được một hai lần phải về xuôi để thăm viếng gia đình. Các thầy cô giáo thương học sinh miền cao như chính đồng bào thương rẫy ngô vườn tược của họ, không ai muốn rời xa nơi mình đang sinh hoạt.

Đứng ngoài so sánh thì cư dân thị thành sung sướng gấp ngàn lần họ, đủ mọi tiện nghi sinh hoạt cũng như đi lại, nhưng chắc gì cư dân miền núi đã thấy gian khổ khi mà nương rẫy, núi rừng vẫn còn là bầu bạn với thiên nhiên dịu vợi! Họ hạnh phúc khi ngô trúng mùa, họ vui khi mưa cho hạt nước để uống, và họ no bụng với gói "mén mèn" chan nước suối qua bữa. Họ cũng biết se chỉ để dệt vải, mỗi sắc tộc có một trang phục khác nhau, như Nùng "U" phía sau lưng nổi một cục vải, chả hiểu để làm gì. Ngược lại người Thái trắng thì bện trên đầu một lọn tóc dẹp như các cụ người kinh bó tóc củ tỏi phía sau ót. Và một bản làng của tộc Nùng, dọc đường xe, người nam họ trang phục áo quần màu đen cài nút vải giữa ngực trông lịch sự khác hẳn đồng bào miền cao. Phụ nữ Thái trắng mặc áo màu trắng và có cổ hình chữ V ở phía trước. Khăn đội đầu có màu trắng trơn. Phụ nữ Thái trắng mặc váy quấn, đen trơn và có thắt lưng, thỉnh thoảng có vài phụ nữ mặc áo của miền xuôi nhưng vẫn quấn xà rông. Mỗi bộ tộc đều có một trang phục khác nhau, mặc dù giao tiếp nhau qua thời gian khá lâu, họ vẫn giữ được nét văn hóa đặc thù của riêng họ.

Một ngày mỏi mệt nhưng vui, đoàn hạ sơn để về tìm chỗ nghỉ ở Đồng Văn, cách đó vài trăm km. Vậy là đoàn đã trải qua ba ngày đường hít thở khí trời thiên nhiên, chiêm ngưỡng vẻ hùng vĩ và nét đẹp của rừng núi Tây Bắc - Hà Giang, nơi mà vùng biên địa có nhiều di tích đi vào lịch sử.


MINH MẪN
21/7/2017















Thứ Năm, 20 tháng 7, 2017

* KÝ SỰ: NỞ HOA VÙNG TÂY BẮC (Kỳ 2)



Pó Ngần thuộc xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc; tuy 7 giờ hơn mà mặt trời vẫn chưa thức giấc, khí lạnh bao phủ Mèo Vạc như tấm chăn phủ kín dân ngủ thêm chưa đủ giấc. Việt Ly và bs Minh Duy, tuy sống ở Mỹ khá lâu, nhưng vẫn chịu khó thức khuya dậy sớm không thua dân lao động của một đất nước nghèo khó.

Mọi người lục đục từ sớm, làm vệ sinh cá nhân, đúng hẹn đã xuống phòng khách của một nhà nghỉ mang tên khách sạn. Khăn trải giường hình như chưa được thay khi ai đó vừa trả phòng. Những sợi tóc dài mềm mại còn vươn trên áo gối, mùi da thịt ngai ngái hương nước hoa còn phưởng phất chăn nệm nhàu cúm chưa kịp dọn, dĩ nhiên phòng vệ sinh cũng thiếu sạch sẽ. Cả đoàn chả ai vừa lòng, nhưng còn có chỗ trú qua đêm hơn muối sương lạnh nơi vùng cao biên giới.

Huyện Mèo Vạc dân số chỉ độ 70.000 nhân khẩu, 80% dân số người Mông. Thành lập huyện năm 1962, thuộc tỉnh Hà Giang, Đông Bắc giáp Trung Quốc. Phía tây giáp với hai huyện Đồng Văn và Yên Minh, phía nam giáp huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng. Diện tích huyện là 573,84 km².

Huyện này cùng với Yên Minh, Đồng Văn, Vị Xuyên là các huyện bị thiệt hại nặng trong 2 cuộc chiến tranh biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc. Huyện cũng là điểm sáng trong tinh thần đoàn kết dân tộc khi nhân dân xã Sơn Vĩ (hơn một nửa là dân tộc thiểu số) không sơ tán mà ở lại. 
(wikipedia)

*****
         
Nơi đây, có một vùng mà người ta gọi là chợ "Tình" - Chợ tình Khau Vai theo tiếng Tày, Nùng có nghĩa là đèo gai, còn gọi là chợ Phong Lưu, chợ tình Khau Vai, có từ gần 100 năm nay. Chợ nằm ở xã Khau Vai, huyện Mèo Vạc, Hà Giang; họp mỗi năm một lần vào ngày 27 tháng 3 âm lịch tại xã Khau Vai, huyện Mèo Vạc. Bắt nguồn từ 1 câu chuyện tình, Khâu Vai trở thành nơi hò hẹn chung cho tất cả những người yêu nhau trong vùng. Có thể đến tìm người bạn đời, có thể để gặp nhau người tình cũ vì sự trắc trở mỗi người có một cuộc sống riêng, họ đến không những để gặp tình nhân cũ mà còn trao đổi với người bạn đời của tình nhân một cách văn hóa lịch sự.

Mèo Vạc có một huyền tích quyến rũ du khách, nhưng đoàn vẫn là viễn khách không tiện dừng chân thưởng ngoạn nhiều kỳ tích. Sau điểm tâm sáng, đoàn thẳng tiến đến xã Khau Vai. Đường lên đỉnh trắc trở, xã cho chuyến xe bốn chỗ đưa đến điểm nhất định, sau đó từng chuyến xe máy nổ 2 bánh đèo từng người quanh lượn qua nhiều eo dốc trên 10km. Một bên vách đá, một bên hố sâu, chỉ cần trượt bánh, không va đầu vào núi cũng rơi xuống hố sâu, những tay lái của các thầy cô giáo và nhân viên xã tỏ ra vững vàng thiện nghệ. 

Không thể đi xa hơn, nhiều đoạn đường sạt lở vì những cơn mưa mấy mấy qua, tất cả lội bộ lên dốc thêm 4km đường núi hẹp. Cô Hoa và cu Bờm là nhanh nhạy nhất, số còn lại đều đẩm thấm mồ hôi như áo vừa được nhúng nước. Đến đoạn dốc ngược lên điểm trường mầm non Pó Ngần, ai không bị trượt té thì không phải người tham gia đoàn từ thiện lúc bấy giờ. Buộc lòng băng vào rẫy ngô cho bớt lầy trơn. Các cháu và đồng bào đón sẵn. Những chiếc ghế quay, cầu tuột được lắp vội. Các cháu như chưa từng thấy, e ngại rụt rè không hiểu sự hiện diện của chúng để làm gì.Khi mà hoàn tất công đoạn lắp ráp, người trong đoàn bế từng cháu lên ngồi, chúng tỏ ra sợ hãi, có bé khóc ré lên.Không lâu sau, chúng làm quen, các cháu lớn thích thú kiểu cầu tuột, đua giành nhau một cách thích thú.

Đồng bào không ở chung một làng như vùng thấp hoặc đồng bằng, từ nhà này đến nhà kia phải xa tầm mắt. Có nơi cách nhau ngọn núi. Nơi đây toàn đá tai mèo, không có đất gieo mạ, phần lớn ngô bắp là lương thực chính. Sau khi thu hoạch ngô, họ phơi khô để ăn giáp mùa; ngô xay nhuyễn đem hấp gọi là "mén mèn". Họ lên nương, mang theo ăn với nước suối, muối là gia vị cao cấp ít khi được thưởng thức. Ngày tết của đồng bào sắc tộc, họ được bữa cơm hoặc xôi, áo quần tươm tất, tụ tập múa hát để tạ ơn mùa màng bội thu.

*****

Trường mầm non Pó Ngần là ngôi trường do bs Phạm Hữu Diệu ở Canada, thông qua quỹ Catherine Trần tài trợ. BS tuy xa quê khá lâu, nhưng luôn hướng về đồng bào ruột thịt, sẵn lòng yểm trợ các toán từ thiện khi cần. Để có ngôi trường mãi tận non cao (mà theo người dân, từ đây xuống những nơi bán thực phẩm, như muối, gạo... cũng phải mất vài ngày đường bộ). Một liên lạc viên tên Tuấn, tuổi vừa 30, từng giúp nhóm Từ Tâm-Hiểu và Thương xây dựng nhiều trường trên những núi cao hiu quạnh như thế, quả là công sức khó ai theo kịp. BS Phạm Hữu Diệu tài trợ toàn bộ phòng ốc, nhà vệ sinh, thiết bị giải trí... mà chưa từng gặp mặt Việt Ly hay bất cứ ai trong nhóm Từ Tâm này, thế mới thấy được những tấm lòng đến với nhau bằng thiện nguyện và niềm tin để cho đồng bào những nơi "chó ăn đá, gà ăn muối" giữ giúp con em cho bố mẹ lên nương mà báo chí từng cho biết có bọn bắt cóc trẻ con khi bố mẹ vắng nhà.

Tiếc thay, lòng hảo tâm của BS Diệu, công sức của nhóm Từ Tâm và chị Chung ở Gia Lâm, tình nguyện liên lạc viên của Tuấn, vùng địa đầu giới tuyến đỉnh núi vời vợi vẫn không đủ mặt bằng để ngôi trường được thoáng rộng cho các cháu vui chơi. Dĩ nhiên không thể đem gạch, cement lên xây, vì đường hẹp, núi cao và nước không có.Ngay mùa mưa mà cư dân cũng phải xuống tận giòng nước chảy qua hai khối núi để đội từng gàu nước về nấu ăn. Trẻ con và người lớn trông xa không phân biệt được đâu là trang phục đâu là da người. Tất cả cư dân trên đỉnh này đều có một mùi đặc trưng giống nhau, nhưng họ không nhận ra vì không ai khác hơn họ.

Trường là ngôi nhà hai gian, làm bằng vật liệu nhẹ, kiểu nhà tiền chế; toàn bộ vách được ghép bởi hai tấm tole lạnh kẹp giữa tấm mouse cách nhiệt. Phía sau là nhà vệ sinh 5 cái; chưa bàn giao mà đã bẩn thiểu do các cháu và đồng bào sử dụng không có nước dội rửa. Sát vách phía sau là vách đất chuẩn bị sạt lở nếu vài cơn mưa liên tục. Chính quyền địa phương cho biết, không thể đem máy ủi lên để san lấp mặt bằng. Dân dùng tay xẻ núi một khoảnh chỉ độ mỗi bề hơn 10m. Trước mặt trường là hố sâu. Trẻ con vùng sơn cước như những con dê quen địa hình hiểm trở, nếu có nạn tai xẩy ra, không vì giao thông, không vì ngộ độc thực phẩm hay đâm chém... mà chỉ do núi đất sạt lở.

*****

Quà gồm mì thùng, áo quần, tập vở, bánh, đồ chơi, bình nhựa đựng nước, mũ dép giày... được sắp sẵn trên bàn. Tấm bảng đỏ biểu dương công đức của bs Phạm Hữu Diệu căng lên, đại diện chính quyền địa phương, thầy giáo, đồng bào địa phương và đoàn từ thiện hoan hỷ cắt băng khánh thành.

Sau tiếng vỗ tay là từng đợt quà cho vào bao bì phân phối cho trẻ con và những anh em có công khuân vác từ dưới núi lên đến đỉnh. Chúng con trẻ thích nhất là đồ chơi, Việt Ly sắm bong bóng, sắm luôn cây súng bom hơi vào bong bóng, sắm từng cây kẹp tóc cho bé gái. Hình như các cháu chưa biết cái này để làm gì, cứ cầm lật qua nhìn lại rồi nắm chặt như sợ mất. Những con búp bê xinh, những chiếc xe và hình nhân cho bé trai, chúng hăm hở như được của quý. Một tay cầm những chiếc bánh mà chỉ có trẻ thành phố mới có ăn, một tay kẹp đồ chơi, có lẽ đây là dịp cả đời lũ trẻ mới được gặp. Trước tình cảnh nghèo đói của cư dân vùng núi giáp biên, mới thông cảm những bất hạnh mà người thành phố dù nghèo cũng chưa từng gặp phải.


MINH MẪN
19/7/2017
(còn tiếp)













Chủ Nhật, 16 tháng 7, 2017

*GIÁO HỘI PHẬT GIÁO BẠC LIÊU




Qua nửa nhiệm kỳ thứ 4 của GHPG tỉnh Bạc Liêu, nhiều vấn đề rạn nứt trong nội bộ, ai cũng giành phần phải về mình, nhưng phần rõ nét nhất vẫn là một số nhân sự trong BTS PG tỉnh nhà đã phải lưu vong, trong đó có ĐĐ T.Thiện Ngộ là chánh thư ký và vài nhân sự bị chèn ép khi cố bám trụ tại chỗ.

Những tai tiếng ngỡ chừng lắng đọng để rồi những người mệnh danh Thích tử Như Lai sẽ thực hiện hạnh "lục hòa" hầu phát triển Phật sự địa phương đang có nhiều thuận lợi, nhưng, cơn sóng ngầm chia rẽ vẫn xô giạt niềm tin tín đồ chơi vơi không còn điểm tựa mãi đến hết nhiệm kỳ, để rồi chuẩn bị cho Đại hội bổ cử nhân sự nhiệm kỳ 5 vẫn còn nhiều trắc trở.

Giáo hội Trung ương, văn phòng 2, Hội đồng trị sự cũng như Ban thường trực đã lắng nghe phản ảnh từ các nơi đưa về, cuối cùng, với sự hỗ trợ của Ban Pháp chế và hội ý tập thể của Giáo hội, HT chủ tịch HĐTS buộc lòng ký văn thư số 354, "Thông báo kết luận của Ban chỉ đạo Đại hội TW đối với nhân sự Đại hội Đại biểu GHPGVN Tỉnh Bạc Liêu, nhiệm kỳ 2017-2022, yêu cầu TT T. Minh Lành không tham gia BTS PG Tỉnh Bạc Liêu nhiệm kỳ mới với những lý do được nêu.

"Ghi nhận sự đóng góp của TT T.Minh Lành trong thời gian qua. Tuy nhiên, từ khi nhận nhiệm vụ nhiệm kỳ 4 đến nay, với vai trò Trưởng BTS, Trưởng Ban Tăng sự PG tỉnh, TT Minh Lành đã có những hành vi vi phạm giới luật, một số vụ việc có liên quan đến cá nhân TT T. Minh Lành, đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của BTS, gây chia rẽ trong nội bộ BTS ngày một sâu sắc sau phiên họp sơ kết 6 tháng đầu năm 2014".

Tuy nhiên,Trung ương cũng thể hiện sự tôn trọng quyền quyết định của GH PG địa phương, văn thư viết tiếp: 

"...Định hướng nhân sự là Trưởng BTS gồm HT Lý Samouth, TT Tăng Sà Vông, ĐĐ T. Phước Chí. TW GH đã rất cân nhắc khi định hướng chọn TT Tăng Sà Vông."

"Chức danh chánh thư ký của ĐĐ.T.Thiện Ngộ nhiệm kỳ 4 ...vẫn còn hiệu lực cho đến khi diễn ra Đại hội nhiệm kỳ 5. Do đó, ĐĐ. T. Thiện Ngộ phải trở lại nhiệm sở và làm việc như đã quy định".

Ngoài ra, điều khoản 10, 11 trong văn thư còn liên quan đến tài sản hỷ cúng từ Quan Âm Nam Hải cần có sự thẩm tra của Ban Pháp chế, Ban Kinh tế Tài chánh, Ban Kiểm soát, phối hợp với cơ quan chức năng tỉnh thẩm tra làm rõ chi-thu, đồng thời đề nghị UBND tỉnh Bạc Liêu giải quyết chức năng Trưởng Ban quản lý của TT. T. Minh Lành sau Đại hội PG tỉnh Bạc Liêu nhiệm kỳ 5 (2017-2022). Nghĩa là tài sản hỷ cúng từ Quan Âm Nam Hải đã có vấn đề nhem nhuốc?

Như thế, chứng tỏ TT. T. Minh Lành đã có những vi phạm nhất định khi Giáo Hội Trung ương ra quyết định. Một số thành phần phe nhóm đã cố tình bênh vực che đậy cho sự sai trái của TT. Minh Lành, cho TT là bậc chân tu đạo đức nên có bài viết mạo danh "cư sĩ Minh Mẫn" cùng với chủ đề "Những chuyện đau lòng" cách đây 2 năm đề cập đến tình hình Phật giáo tỉnh Bạc Liêu, để vu khống, chống lại những nhân sự đối lập với phe nhóm lợi ích. Rất tiếc, kẻ mạo danh không dẫn chứng được những oan ức của TT. Minh Lành, ngược lại tên Trần Minh khi bị cư sĩ đính chính bài viết của kẻ mạo danh, đã có những ngôn từ thiếu văn hóa sĩ nhục cư sĩ. Nếu thật sự TT. Minh Lành trong sạch, chả lẽ HĐTS GHPGVN vu họa? Không có lửa làm gì có khói? Bàn tay không che hết mặt trời, giấy không gói được lửa, thì những ai thuộc phe nhóm lợi ích của TT. Minh Lành hãy chấp nhận phán quyết của GH TW, đừng cố vùng vẫy sẽ lộ tẩy bản chất thiếu trong sáng.

Một lãnh đạo giỏi và thân giáo nghiêm túc thì đại chúng sẽ tuân thủ, khâm phục, ngược lại vấn đề rạn nứt trong nội bộ, hãy xem lại nhân thân của người lãnh đạo. Ai đúng ai sai trong vấn đề này, Tăng tín đồ Phật giáo tỉnh Bạc Liêu biết rõ nhất, Đại hội Phật giáo tỉnh vào ngày 31/9/2017 sẽ chứng minh sự thật.

MINH MẪN
16/7/2017

NỞ HOA MIỀN TÂY BẮC (kỳ 1)


* KÝ SỰ:



Sau những cơn nắng luộc da vào Hạ, trời Hà Nội có vẻ dịu hẳn, phố phường dập dìu xe cộ. Căn nhà nằm sâu trong đoạn đường vừa khai phóng, đối diện với một cao ốc, tầng dưới là siêu thị đơn điệu vài mặt hàng không đủ cho khách vãng lai dán mắt nhìn. Căn nhà của cô Chung, trưởng đoàn từ thiện, là cứ điểm để nhóm Từ Tâm - Hiểu và Thương hàng năm về đây làm nơi phát xuất chuyến lữ hành mãi tận vùng Tây Bắc, cận biên Việt-Trung.

Gia Lâm là một huyện ngoại thành phía đông của thành phố Hà Nội, cách trung tâm thành phố 8 km. Đây là cửa ngõ để đi sang các tỉnh thành phía Đông như Hải Phòng, Hải Dương, Hưng Yên...

" Diện tích huyện Gia Lâm 114,79 km², dân số cũng xấp xỉ 300.000 người.

Dưới thời phong kiến, huyện Gia Lâm có nhiều nhà khoa bảng lừng danh mà tên tuổi của họ được nhiều người trong cả nước biết tới. Chẳng hạn như: Hà Giáp Hải (làng Bát Tràng, xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm), Cao Bá Quát (xã Phú Thị, huyện Gia Lâm)...

Huyện Gia Lâm cũng là quê hương của Chữ Đồng Tử, Thánh Gióng - hai nhân vật trong Tứ bất tử của Phật giáo Việt Nam." (wikipedia)

• Chữ Đồng Tử là người xã Văn Đức, huyện Gia Lâm
• Thánh Gióng người xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm
• Nguyên phi Ỷ Lan hay còn gọi là Bà Tấm (người xã Dương Xá, huyện Gia Lâm);
• Công chúa Lê Ngọc Hân còn gọi là Ngọc Hân công chúa hay Bắc Cung Hoàng hậu vợ của vua Quang Trung (Nguyễn Huệ). Dân gian còn lưu truyền tên gọi bà là Bà Chúa Tiên khi bà ở Phú Xuân vì dinh phủ lập ở chùa Kim Tiên.
• Công chúa Lê Ngọc Hân là người xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm ngày nay.
. Lý Thường Kiệt cũng xuất thân từ Gia Lâm (wikipedia)

Địa linh từng sản sanh nhân kiệt, ngày nay, vùng đất quy hoạch, kiến thiết đa dạng, cư dân sung túc, sinh hoạt nhộn nhịp, cũng không thiếu những nhân tố góp phần hỗ trợ đến đồng bào nghèo vùng cao. Cách đây vài năm, trong chuyến từ thiện, cô Chung đã gặp Việt Ly thường về Việt Nam để giúp đồng bào nghèo khó, hai chị em đã bắt tay nhau trên cùng con đường phụng sự nhân sinh nơi vùng Tây Bắc. Nhờ thế, những dự án từ nước ngoài đã được cô Chung tiếp sức với những anh em cùng chí hướng như Tuấn, Thông và vài mạnh thường quân từ phía Bắc.

*****

Xe 16 chỗ được tay lái trẻ ngoài 30 điều khiển, một tay lái từng được cô Chung chọn cho những chuyến từ thiện như thế; không những thông thuộc mọi địa hình vùng Tây Bắc mà còn nhuần nhuyễn qua những eo đèo khúc khuỷu cùi chỏ, dốc ngược lên đỉnh rồi chúi xuống đèo để vượt qua những mõm núi liên hoàn. Kể cả tài và phụ xế, trên xe 9 người vượt hàng trăm km, khởi hành từ 7 giờ sáng, mãi đến 21 giờ mới đến Đồng Văn tìm khách sạn nghỉ đêm.

1/3 xe, phía sau chất đầy quà cáp, áo quần, tập vở, giày dép, nón mũ, bình đựng nước, đồ chơi cho trẻ con, và thực phẩm mà cô Chung lo cơm nắm muối vừng, bánh trái cho đoàn suốt một ngày đường, vì núi rừng trùng điệp, không quán sá, không có điểm dừng chân.

Khách sạn cứ như nhà nghỉ hay bãi đáp của dân nghiện, ai cũng than phiền bẩn thỉu, nhưng qua một đêm rơi rụng sự mệt nhọc. Sáng sớm, tìm nơi điểm tâm, cô Chung là người nhanh nhẹn đích thân xuống tận nhà bếp để làm thức ăn chay cho đoàn. Các tiệm ăn không ai biết ăn chay là gì, những nồi niêu son chảo bát đũa vẫn còn ngai ngái mùi thịt, 5 người ăn chay cũng phải cố quên cái mùi nhạy cảm trong "chốn ta bà" để lấy sức cho một ngày làm việc. Những ngày đầu cô Chung dùng chay, bốn người còn lại tùy tiện chọn món ăn thích hợp. 7.30, lên đường đến điểm đầu tiên là Pó Ngần thuộc xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc tỉnh Hà Giang.

*****
Hà Giang là vùng núi non hiểm trở trùng trùng điệp điệp, một tỉnh phía Bắc Việt Nam, giáp giới Trung Quốc, nơi mà chiến sự 1979 - 1981 xảy ra ác liệt.Phía Đông giáp Cao Bằng, phía Tây giáp Yên Bái và Lào Cai, phía Nam giáp Tuyên Quang.

Hà Giang có nhiều núi non hùng vĩ, có đỉnh Tây Côn Lĩnh (2419 m) và ngọn Kiều Liêu Ti (2402m) là cao nhất. Về thực vật, Hà Giang có nhiều khu rừng nguyên sinh, nhiều gỗ quý, và có tới 1000 loại cây dược liệu. Dân số trên dưới 800.000, dân thành thị chiếm 84.338 người. Gồm các sắc tộc: Mông (chiếm 32,0% tổng dân số toàn tỉnh), Tày (23,3 %), Dao (15,1 %), Việt (13,3 %), Nùng (9,9 %)... (wikipedia).

Tỉnh Hà Giang gồm có 1 thành phố và 10 huyện, 13 thị trấn và 177 xã, trong đó có huyện Đồng Văn, Mèo Vạc, Xín Mần mà đoàn sẽ trải qua trong chuyến viễn hành.

Đồng Văn với dân số 57.715.Mèo Vạc có 58.944 nhân khẩu và Xín Mần là 50.307 tộc người.

Cao nguyên đá Đồng Văn nằm trải rộng trên bốn huyện Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc được công nhận là Công viên địa chất Toàn cầu vào năm 2010. Đây là một trong những vùng đá vôi đặc biệt, chứa đựng những dấu ấn tiêu biểu về lịch sử phát triển vỏ Trái Đất, những hiện tượng tự nhiên, cảnh quan đặc sắc về thẩm mỹ, tính đa dạng sinh học cao và truyền thống văn hóa lâu đời của cộng đồng cư dân bản địa như các dân tộc Mông, Lô Lô, Pu Péo, Dao. Cao nguyên đá cũng là nơi có nhiều di tích danh thắng quốc gia đã được công nhận như: Di tích kiến trúc nhà Vương, Cột cờ Lũng Cú, phố cổ Đồng Văn, đèo Mã Pì Lèng, núi Đôi Quản Bạ. v.v..Đồng Văn còn nổi tiếng về các loại hoa quả: đào, mận, lê, táo, hồng... về dược liệu: tam thất, thục địa, hồi, quế...(wipedia).

Sau bữa điểm tâm sáng, đoàn phấn khởi tiến bước theo những cung đường không bao giờ thẳng; từ trên đỉnh núi chót vót, nhìn xuống đoạn đường vừa qua, cảm thấy tội cho những loại tải nặng nề bò chậm chạp, cố lấy sức trườn bám trên từng dốc núi.


MINH MẪN
16/7/2017
(còn tiếp)