VU LAN VÀ TINH THẦN CHUYỂN HÓA

Truyền thống Vu Lan không còn xa lạ với quần chúng Phật giáo thuộc các quốc gia Á Châu, nhất là Trung Hoa và Việt Nam.
Truyền tích về Vu Lan, mùa Báo hiếu, mùa xá tội vong nhân, mùa cúng cô hồn đã thấm sâu vào huyết quản dân tộc, cho dù không là Phật tử.

Phần lớn ít ai phân biệt các phân đoạn đó trong mùa Hiếu hạnh, họ cứ gộp chung lại gọi là mùa cô hồn. Đối với Phật tử, Vu Lan là mùa báo hiếu cho cửu huyền thất tổ quá vãng, song đường tại thế bằng nhiều hình thức: “cầu siêu, cầu an, bố thí cúng dường, chẩn tế bạt độ…Truyền tích về Mục Liên Thanh Đề cũng nhắc nhở tín đồ Phật giáo về hạnh hiếu đó, liên tưởng đến thập loại cô hồn của Nguyễn Du, vể “Tứ trọng ân” đối với cuộc sống xã hội; Như vậy, mùa Vu Lan không chỉ là mùa báo hiếu, mùa ân tình đối với vạn loại chúng sanh, mà còn là mùa trưởng dưỡng công đức và nội tâm quán chiếu. Đồng thời, suốt ba tháng an cư của Bắc Tông để kết thúc vào tháng bảy, là lúc ruộng phước phủ tràn màu mỡ để quần chúng gieo vào hạt giống phước điền; Nhờ nội lực đó mà sức chú nguyện của chư Tăng đến với kẻ còn người mất được triêm ân phước báu. Đó là tinh thần tự lực và tha lực hỗ tương cho nhau về sự tướng. Từ lý tánh của Phật giáo, triển khai đến sự tướng để tương thich với căn cơ sinh chúng, bởi Đức Phật từng dạy, hoằng pháp qua nhiều hình thức, không ngoài: “khế lý-khế cơ- khế thời” Mỗi quốc gia ảnh hưởng Phật giáo Bắc truyền đều có một hình thức báo hiếu khác nhau, nhưng cơ bản vẫn là một. Chính vì thế mà Phật giáo Bắc tông biến thiên muôn hình vạn trạng, lan truyền du nhập một cách uyển chuyển. Sự tướng là thế, nhưng lý tánh thì sao?
Rất nhiều tín đồ Phật giáo thiên hướng đến Thiền tông hoặc những pháp môn khác, họ khó hiểu về khoa nghi chẩn tế, thí thực cô hồn, liệu có thích hợp với tinh thần vô tướng, vô tác của nhà Phật? Từ đó, họ đặt vần đề xá tội vong nhân và những nghi lễ liên quan đến mùa Vu Lan tháng bảy hàng năm. Ngày nay, một số nhà nghiên cứu không đồng thuận “Vu Lan Bồn” dịch ra là “Cứu Đảo Huyền” từ nguyên ngữ của Pali hay Phạn ngữ, lối dịch như thế ảnh hưởng tinh thần văn ngữ của Mạnh Tử về hình phạt treo ngược đầu. Nều cứ đào sâu về sử liệu, cũng chỉ làm sáng tỏ một góc độ nào đó cho từ vựng Vu Lan, nhưng càng làm tối tăm cho kẻ hậu học muốn trực chỉ “kiến tánh” về ý nghĩa mùa xá tội, mùa báo hiếu, mùa độ sanh.

Suốt hơn 45 năm hành hóa, ngoài việc Thiền định và pháp thí, đức Phật chưa từng làm sám chủ chẩn tế bạt độ, chưa từng khuyến hóa dùng kinh điển làm phương tiện đảo nghiệp chúng sanh, mà chỉ hướng dẫn chúng sanh thoát nghiệp tự thân bằng học tập thực hành theo giáo điển. Suốt 9 tháng du hóa, an cư vào dịp sinh vật nhỏ bé sanh sôi nẩy nở trong mùa mưa, Phật dạy chư Tăng nên cấm túc để nỗ lực hành trì trong ba tháng, vừa trưởng dưỡng nội lực, vừa tăng trưởng tuệ giác xứng với vị thế của bậc Ứng Cúng, Bố Ma, phá ác…Từ đó là ruộng phước cho của cúng dường nở hoa. Trong ba tháng đó, chư Tăng không những dừng lại bước du hóa, mà còn dừng lại mọi niệm tưởng, trụ vào giới đức để chuyển hóa nội tâm. Chư Tăng chưa đạt Thánh quả, vẫn còn nhiều mộng tưởng, đó là mầm móng phạm tội. Cho dù đạt Thánh quả như Alahan, theo Kimura Taiken trong bộ Tiểu Thừa Phật Giáo Tư Tưởng Luận, còn mang xác phàm, vẫn còn bị mộng tinh do tập khí quá khứ tồn đọng. Như vậy, trong ba tháng chuyên cần, chấm dứt mọi vọng niệm, không có cơ hội cho tập khí sanh khởi, như trăng không bị mây che, không dẫm lên vi tế chúng sanh tánh nội tâm, từ đó công đức nở hoa. Trong Phật giáo không có chữ hủy diệt mà chỉ có từ chuyển hóa. Quá trình hành trì là quá trình chuyển hóa; ngọn đèn chiếu đến đâu là bóng tối được chuyển hóa thành ánh sáng đến đó. Suốt 9 tháng sinh hoạt trong cộng đồng xã hội, ai không từng khởi niệm bất tịnh? Ai không từng sân đố khởi sanh? Ba tháng an cư là thời gian nhìn lại chính mình, tự chuyển hóa những tập khí cố hữu và ngăn ngừa tạp niệm phát sanh. Thiền định là ngọn đèn chiếu rọi mọi ngõ ngách tâm hồn, chận đứng mọi cỏ dại và làm ung thối mọi hạt giống xấu. Trong mỗi tế bào hiện hữu là hiện hữu chủng tử của cha mẹ ông bà nhiều đời. Tâm thức chuyển hóa là các tế bào được chuyển hóa, nghĩa là cửu huyền được siêu sanh khỏi ô tạp tăm tồi. Năng lực chuyển hóa tác động đến tâm nguyện cúng dường của thí chủ. Một tín thí tuyệt đối tin vào thần lực Tam Bảo qua ba tháng kiết hạ, thanh tịnh tâm, tín nguyện tâm đó cũng là hạt nhân chuyển hóa đời sống tự thân và tác động đến thân bằng quyến thuộc theo lý tương duyên; không những bảy đời quá vãng của thân bằng quyến thuộc mà chúng sinh tánh trong mỗi người con Phật cũng được chuyển hóa phóng sanh thóat khỏi tư tưởng tăm tôi từ địa ngục sân hận tham dục si mê. Bố thí, cúng dường là hành trạng tâm lý buông xả, cầu siêu bạt độ là thể hiện từ tâm. Sự tướng mà thiếu lý tánh, sẽ không đạt kết quả mà còn tốn kém vô lý. Vì thế không thiếu trai đàn chẩn tế mà cô hồn vẫn đói khổ, vẫn van xin. Lý tánh mà thiếu sự tướng sẽ không sáng tỏ ý nghĩa của việc cầu nguyện, chuyển hóa của mùa Vu Lan. Không quá đáng gọi mùa Vu Lan là mùa chuyển hóa để quần chúng khỏi ám ảnh về một trạng thái mê tín, ồn ào. Tánh chuyển hóa thì tướng cũng sáng tỏ, hoàn cảnh sống chung quanh cũng được mặc vào lớp áo thanh thản, tự tin.
Các chùa, ngoài việc chẩn thí, an cư, cần đưa “sự và lý” song song cho quần chúng nắm vững tinh thần Vu Lan. Thời đại khoa học, làm sao họ tin hình phạt treo ngược đầu nơi địa ngục nếu họ không hiểu đó là biểu hiện tâm lý tội phạm mà kẻ phạm tội luôn ám ảnh tâm hồn bị dằn vật đảo ngược mọi đạo đức xã hội nơi tâm hồn họ.
Và : “ Phải toan sắm sửa chớ chầy, đồ ăn trăm món trái cây năm màu…” không phải một yêu cầu quá đáng khi mà cuộc sống cơ cực của người dân Ấn xa xưa cũng như hiện nay có thể đáp ứng, đó là tinh hoa nội tâm của mọi người được huyển hóa theo Duy thức Học, khi “Hàm Tàng Thức” chuyển thành “Bạch tịnh thức”thì trăm pháp của tâm sở cũng được chuyển hóa, cơ thể vật lý thanh tịnh, Ngũ Tạng là hoa quả năm màu dâng hiến cho tự tánh Tam Bảo trong mùa Vu Lam.
MINH MẪN
07/8/2011

thanh thuy và huong lan

LỄ VU LAN TẠI CHÙA QUANG ĐỨC –TEXAS

Như hầu hết các chùa trên đất Mỹ, Quang Đức tuy vừa thành lập chưa được một năm, cũng đã cố gắng tổ chức đại lễ Vu Lan cho quần chúng Phật tử Việt Nam tại Houston, Texas tham dự kỷ niệm ngày nhớ và báo đáp công sanh thành dưỡng dục của song đường.

Kể từ ngày khởi công đặt đá tạo tự, đây là lần thứ tư chùa tổ chức lễ truyền thống sau khi long trọng an vị tôn tượng và mừng khánh đản 2555. Trên khu đất rộng và phẳng, 5 mẫu tây mua từ chuồng ngựa, thầy Thông Đức qua nhiều khó khăn, được quần chúng yểm trợ, đã dần dần thành hình cảnh sinh hoạt tín ngưỡng mà hình thể ngôi chùa truyền thống người Việt chưa được hình thành.
Thầy qua Mỹ trên dưới 15 năm, từng trú tại chùa Việt Nam của Hòa Thượng Nguyên Hạnh, từng trụ trì chùa Bồ Đề của hội người Việt một thời gian khá dài; Tuy hiện nay đang xây dựng Quang Đức, nhưng thầy vẫn về chùa Bồ Đề để hướng dẫn quần chúng tu tập, thỉnh thoảng quần chúng có nhu cầu lễ bái tại gia, thầy nhiệt tình đến tận nơi giúp đỡ.

Theo lịch sử, Houston, vào năm 1800, hai anh em nhà doanh nghiệp địa ốc Allen tìm đất để đặt bản doanh thương mại, vì thế họ đặt tên nơi đây là Sam Houston.
Houston là thành phố lớn nhất của bang Texas và cũng là thành phố đứng thứ tư của Mỹ. Dân số trên 2 triệu người. Texas có cảng Houston, do Tổng Thống Woodrow Wilson khai trương năm 1914. nền công nghiệp dầu hỏa, y khoa và đóng tàu, máy bay…là chủ lực trên đất Mỹ, đặt biệt là công nghiệp hàng không của Nasa với tên gọi là Trung tâm Vũ trụ Lyndon B. Johnson vào năm 1973; năm 1965 thiết lập sân vận động có mái vòm đầu tiên trên thế giới được mệnh danh là kỳ quan thứ 8 của nhân loại. Tuy nhiên Houston thường bị lụt lội, mùa hè nhiệt độ kéo dài hơn ba tháng, trung bình 90 F, năm 2000 nhiệt độ lên đến 109 F tức 43 độ C. Năm nay đạt đỉnh điểm 120F, nóng hầm hập hơn Việt Nam bình thường. Cùng mùa nầy, Washington DC không quá thế, Cali lại dễ chịu và San Francisco quá ư mát lạnh như Đạt Lạt vào thập niên 1960 về trước. Người Việt gần 35 ngàn người, như Cali, cộng đồng người Việt rất đông, chính quyền bang gọi khu thị tứ đông người Việt là Little Saigon.

Chùa không xa downtown lắm, khu đất phẳng xanh cỏ. Địa điểm thuận lợi cho việc thiết lập lễ đài, vài táng cây lâu năm rãi rác trong khuôn viên. Tuy xa cư dân người Việt, nhưng với tính bình dị, thầy trụ trì tuổi ngoài 40 đã tạo được cảm tình và sự kính nể đối với chư Tăng cũng như quần chúng tại Texas. Chùa còn nghèo, mọi việc đều mượn từ chùa Việt Nam, quý thầy đến hỗ trợ mỗi khi có lễ và phật tử cũng tụng kinh cuối tuần. Có lớp dạy tiếng Việt cho con em tín đồ. Tuy vậy, chùa Quang Đức thiết đãi trai duyên miễn phí cho bá tánh mỗi lần lễ lượt. Do tính chịu khó và hy sinh, thầy rất vất vả, nếu là một trụ trì ở quê nhà, có lẽ thầy dễ thành công sớm. Bởi quần chúng ở Mỹ, ai cũng bị lao vào cuộc sống mà thời gian không đủ cho họ nghỉ ngơi sau một tuần làm việc. Có những gia đình vợ chồng con cái không gặp mặt nhau mỗi ngày. Họ đến với chùa là cả một khó khăn và đầy thiện chí. Áo quần dồn một tuần giặt một lần, cuối tuần đi chợ cho vào tủ lạnh ăn suốt bảy bữa. Vệ sinh nhà cửa lắm khi vài tuần mới lau quét. Vật chất tuy thừa mứa, phải đổi lại công sức trâu cày của cuộc sống. Vì thế, chẳng lạ gì nhiều người lớn tuổi thích về an trú tại quê hương.

Các chùa đều có lễ đài lộ thiên cố định để quanh năm tổ chức các đại lễ và phục vụ cho văn nghệ quần chúng. Các ca sĩ cũng nhiệt tình đóng góp cho chùa, nhất là các chùa thường gây quỹ. Lễ đài của Quang Đức cũng sẽ trả lại cho chùa Việt Nam sau khi hoàn tất, bởi vì Quang Đức vẫn còn tay trắng trong những tháng ngày khai sơn.
Phông màn lễ đài màu xanh tím nhạt, hình cánh hồng và mẹ bồng con thật duyên dáng giản dị. Tranh Bồ Tát Địa Tạng nét nhân từ, màu vàng nhạt làm nổi bật tính hài hòa của sân khấu. Lưỡng mâm hoa quả tươi màu đẹp mắt. Hai câu đối hai bên lễ đài chữ trắng nền xanh biển : “ Nước Biển Mênh Mông Không Đong Đầy Tình Mẹ - Mây Trời Lồng Lộng Không Phủ Kín Công Cha” như e thẹn núp dưới cây xanh. Những đèn cánh sen đỏ thẳm mọc quanh viền lễ đài tăng vẻ trang trọng; Hàng ghế khán thính giả màu đỏ nằm dưới táng lá xanh giữa khu đất thênh thang làm trơ trọi ba cây Thánh giá của nhà Nguyện Tin Lành kế cạnh. Khu Hội Thánh không rộng, nhưng parking có thể chứa vài chục xe hơi; Vị Mục sư nói: “ Chúng tôi hoan nghinh thầy và sẳn sàng giúp đỡ nhà chùa, nhưng Chúa chúng tôi không thể cho nhà chùa mượn chỗ đậu xe”… Chương trình khai mạc với sự hiện diện trên 25 Tăng Ni tại trong và ngoài Texas. Có những thầy từ các bang xa xôi. Quần chúng hơn 200 giữa vùng đất mênh mông cứ như thưa thớt.

Mở đầu chương trình do nhóm ca Hương Lam đến từ chùa Việt Nam với nhạc bản :” Mẹ Trùng Dương”, phần lớn là anh chị lớn tuổi. Phần nghi lễ Tôn giáo đơn giản; nhạc phẩm Mục Kiền Liên giữa nghi lễ và “ Bông Hồng Cài áo” để cài hoa. Những chú chim két nhỏ hơn củ khoai tây đủ loại sắc màu, được phóng sinh mà không muốn bay, có lẽ chúng ham vui giữa chốn đông người.

Phần hai của chương trình là tiết mục văn nghệ. Mở đầu là chào cờ. ( người tham dự có cảm tưởng chào cờ để khai mạc văn nghệ chứ không phải dành sự trang trọng cho toàn bộ buổi lễ Vu Lan, thay vì chào cờ trước khi vào lễ chính thức. Chào cờ để mở đầu cho tiết mục văn nghệ là chuyện hơi tréo ngược). Sau đó, ca sĩ Hương Lan với giọng chuyên nghiệp làm ấm hội trường qua nhạc bản “Lòng Mẹ”; Thầy Đạo Nghiệp cũng làm cho khán giả vổ tay không ngớt với nhạc bản “Tình Cha”. và“Tâm Sự Người Cài Hoa Trắng” . Đoan Hồ với :”Triệu Đóa Hồng – Lâu Đài Tình Ái”, mang hơi hướng của Đàm Vĩnh Hưng, xuống tận hàng ghế người tham dự, vừa hát, vừa cầm hộp giấy để nhận những tấm lòng ủng hộ cho kế hoạch thiết lập tượng Quán Thế Âm; các ca sĩ đem đến một chương trình Vu lan khá đậm nét dân tộc.

Những buổi lễ như thế, giúp cho cộng đồng người Việt có dịp gặp nhau, giải trí trong tinh thần văn hóa tín ngưỡng truyền thống; Các chùa đều hưởng ứng những lễ hội như thế hầu duy trì truyền thống văn hóa hay duy trì truyền thống văn hóa để tồn tại cá thể đều cần thiết như nhau nơi đất khách.
Vu Lan tại quê nhà hay Vu Lan nơi xứ lạ, chỉ khác nhau là tùy hỷ cúng dường hay gây quỹ công khai để bồi đắp cho nền tảng xây dựng Tam bảo.
Hơn 20 tiết mục văn nghệ giữa bầu trời đêm sau một ngày oi bức, đã kết thúc đại lễ giữa làn gió thoảng mang hơi nóng lò lửa của vùng Texas, một đóng góp đáng quý của các ca sĩ nhiệt tâm với Đạo Phật cho những ngôi chùa đang xây dựng như Quang Đức ngày nay.

MINH MẪN
06/8/2011