KHAI ĐẠO

 

18/5/Bính Ngọ nhằm ngày 04/7/2026, tại Tổ đình An tự Hòa, An Giang, miền Tây Nam bộ, đã long trọng tổ chức mừng.

Năm Kỷ Mùi, đức Huỳnh Phú Sổ xuất thân từ làng Hòa Hảo, Phú Tân, An Giang; sinh năm 1920, ngày 15 tháng 01( mất 16/4/1947) do Thiên mệnh, tuy còn nhỏ, 19 tuổi Ngài đã khởi xướng “học Phật tu nhân”  hướng dẫn tín đồ khuyến nông, hành thiện.Năm Kỷ Mão khai đạo ngày 18/5. Bằng văn vần thích hợp với trình độ người dân lúc bấy giờ.Không bao lâu số tín đồ phát triển trên hai triệu người.

Hàng năm, vào ngày này trở thành truyền thống của tín đồ đạo Phật giáo Hòa Hảo tổ chức thật linh đình.Trên 200 địa điểm thuộc BTS PG-HH đồng loạt tổ chức qua hình thức hành chánh, Tôn giáo biểu diễn, xe hoa rước kiệu,trên bộ duới sông thật nhộn nhịp vui mắt và trang trọng.

Riêng Tổ đình chính,trước một tuần, các bộ phận đã chuẩn bị khá bận rộn; trên 10 trại cơm đã chuẩn bị đầy đủ rau củ quả, mỗi trại thiết đãi thực khách một món khác nhau, trong đó bánh xèo là món nổi tiếng của vùng Hòa Hảo.; có nơi làm đậu tương, đậu hũ, chả, thịt ba rọi trông như thật…rất đa dạng,các tay đầu bếp chuyên nghiệp đem lại nhiều món mà thực khách dù chưa từng ăn chay, vẫn hợp khẩu vị; hoàn toàn phục vụ miễn phí.Khách và tín đồ các tỉnh vân tập các nơi  đến trước ngày lễ để đặt phòng, chọn chỗ thuận lợi trong đêm đi thăm viếng.Khách viếng có thể vào nghỉ bất cứ nhà nào nếu muốn, chủ nhà săn đón nhiệt tình, hoặc có thể treo võng, trãi chiếu những nơi có thể.

Xe các tỉnh đỗ về phải cách trung tâm hàng cây số, người chen người không tránh khỏi kẻ xấu lợi dụng.Tuy có an ninh, dân phòng vẫn không sao kiểm soát được. Trên các ngõ đường vào trung tâm lễ gần cây số, các cụ, các em , kể cả thanh niên mời khách từng chai nước miễn phí một cách nhiệt tình, khách nhận nước thay vì cảm ơn,ngược lại họ cảm ơn khi khách nhận chai nước của họ.      

Năm nào ngày lễ cũng  có cả triệu người tham quang, năm nay vô tình trùng với lễ  tuyên phong “chân phước”của cha Trương Bửu Diệp tại Tắc Sậy,Cà Mau,lưu lượng xe và người đông làm tắc nghẽn giao thông khác thường.

                                                                 ***

Tinh thần tín đồ PGHH gần một thế kỷ vẫn giữ đúng lời thầy dạy, luôn vì người, vì xã hội, tuy mặt bằng chung kinh tế trong cộng đồng tín đồ không dư dả, nhưng sẵn sàng chia sớt cho nhau.Phong trào phát cơm từ thiện cho các bệnh viện, xe cấp cứu không đồng, nhà tình thương, làm cầu đường, phòng thuốc miễn phí, trại hòm không đồng…mọi hình thức đa dạng giúp dân nghèo mà bản thân họ cũng không giàu hơn.

Tại xã Mỹ Lương,Cái Bè gia đình bác Tư Tây, hiến đất thành lập BTS, thuốc do anh em đồng đạo tầm dược các nơi đem về phơi trên sàng lưới do gia đình tạo lập, con cái mỗi người làm một cách để giúp dân; họ vận động làm nhà, làm đường bê tông, hỗ trợ học hành, phát cơm định kỳ cho bà con trong xóm.

Không riêng tại Mỹ Lương, hầu hết các cộng đồng PGHH miền Tây Nam bộ đều hành thiện theo tiêu chí “học Phật tu nhân” lấy từ thiện làm đầu xứng danh Hòa Hảo.

Mỗi năm có hai ngày lễ lớn là lễ Khai đạo và lễ Đản sanh của Đức Thầy, ngoài ra  còn có những ngày lễ khác cho vị có công với Đạo và đời.

Không riêng tại An Giang, các Tỉnh thành có cộng đồng tín đồ PGHH đều cùng lòng hành thiện tu nhân một cách tự nguyện.

Xin chúc mừng đại lễ Khai Đạo thành công tốt đẹp.

 

MINH MẪN

04/7/2026 (18/5/ BÍNH NGỌ)

 

 

 

 

HẠ TRƯỜNG LIÊN HOA

 

Sáng 21/5/Bính Ngọ, nhằm ngày 05/7/2026, chùa Hồng Liên  ở Gò Công Đông, tổ chức đi cúng trường Hạ tại chùa Liên Hoa thuộc khóm 8, Gò Công Đông!

Hạ trường lần đầu tiên được phép tổ chức “an cư kiết hạ” gồm 38 vị trụ trì các nơi và 2 vị ngoại trú, là ngôi chùa nơi vùng xa giáp giới tận cùng Tiền giang;ít khách vãng lai.Suốt mùa an cư, tuy ít đoàn nào đến, nhưng do “đức chúng như hải” mà vẫn đủ ba bữa một ngày!

Ngôi Tam bảo Liên Hoa rộng rãi bề thế hơn chùa Hồng Liên, vẫn giữ nét cổ kính trầm mặc. Xưa kia, thời Pháp, chùa bị chiếm dụng nên có nhiều người hoạt động chống Pháp phải bị xử tử, khi tái thiết phát hiện nhiều xương cốt đầu lâu.

Đất chùa vốn của ông Nguyễn văn Đẩu, qua nhiều lần bể dâu, nay HT Bửu Hòa (tục danh Lê văn Sáng) làm tọa chủ.Chùa hiện là văn phòng BTS PG khóm 8.

Theo lời kể chư tôn đức trong dịp đến cúng Hạ trường, HT Bửu Hòa là bậc trưởng thượng có nhiều đức tính đặc thù.Khi đối ứng trước cử tọa trong mọi dịp lễ, nhất là  từ thiện cho các gia cảnh ngư dân mất tích 50 người, với truyền thống dân ca Nam bộ, thầy ứng khẩu ca từ rất ư hợp cảnh hợp thời để kêu gọi mạnh thường quân hỗ trợ; dĩ nhiên khỏi cần phát biểu hoặc đọc diễn văn rườm rà, chính quyền địa phương cũng như người dân tán thán ngợi ca, thích thú.

HT Bửu Hòa tuy tuổi đã 70 nhưng vẫn còn hài hước vui tính và năng động.

Ngoài ra, đối với Tăng ni sai phạm thầy luôn dùng lòng từ hóa giải ôn hòa như “cỏ phủ mặt đất”, không tạo sự phân hóa đố kỵ với nhau. Đây là đặc tính mà ít nơi nào có được, có lẽ vì thế mà nội tình Phật giáo Gò Công luôn gắn bó đoàn kết.

Ngày mà chùa Hồng Liên tổ chức đi cúng Hạ trường, cũng là lúc nhiều đoàn thể, chùa các nơi tấp nập đến hỗ trợ một cách bất thường; Các em tình nguyện viên áo đỏ trong các đoàn nhiệt tình bê phẩm vật vào kho, cung kính chấp tay theo thầy trưởng đoàn dâng lời tác bạch lên chư chư Tôn đức. Bên ngoài sân, các bà các cô thong dong  với màu lam, màu hồng, sắc áo của mỗi đoàn đến dự như những cánh bướm lượn lờ giữa kinh kệ mõ chuông trông thật nhộn nhịp.

Tuy Hạ trường phân bố ban bệ, nhưng HT Bửu Hòa không tránh khỏi bận rộn đa đoan, cho thấy trụ trì chả có gì sung sướng!

An cư ba tháng là truyền thống khi đức Phật còn tại thế, để chư Tăng có thời gian an tĩnh, huân tu giới đức, vừa tránh dẫm đạp con trùng sanh sôi nảy nở vào mùa mưa. Trên 2500 truyền thống đó vẫn còn duy trì chứng tỏ giới luật vẫn còn tồn tại.

Hy vọng chùa Liên Hoa nói riêng, Phật giáo Gò Công Đông nói chung ngày phát triển bền vững, khởi sắc như các chùa tại Tiền Giang, như là Vĩnh Tràng làm nơi nương tựa  và hãnh diện cho người dân bản địa.

 

          MINH MẪN

21/5/Bính Ngọ - 05/7/26

ĐƯỜNG VỀ TÂY …….

 

Nhiệt độ nóng, nhưng có người trong đoàn còn nóng hơn.

7 giờ nhà báo Lương Minh đã có mặt, gần 8 giờ Cát Tường vừa đến, hơn 8 giờ cụ gà Mái Mơ có mặt.( xin gọi cụ theo ý kiến của Lương Minh, nghệ danh của cụ là Mai Mơ)

Lương Minh nhận cuộc gọi từ Trảng Bàng hỏi xem đoàn khởi hành chưa; Ngọc Điệp từ SG đến thẳng nhà cô Hoa để khởi hành; do cô ta không xem tin nhắn trong group nên cứ ngỡ đến Hốc Môn nhâm nhi cà phê nên thong dong như người đi bộ. (cô Hoa là nhân vật được kiểm soát chặt chẽ bởi gia nhân, do sức khỏe của cọng cỏ, sớm nắng chiều mưa, muốn ra khỏi nhà phải vượt qua mắt giám sát, tuy độc thân nhưng không độc lập như các cụ trong đoàn, lắm khi cũng dễ ghét).

Lương Minh nóng ruột vì hẹn với nhân vật chủ đạo tại Trảng Bàng, cơn nóng nảy bùng phát vì sự chờ đợi.  “không vui không ăn tiền” câu nói của Lương Minh sau đó như làn gió mát làm cho cả đoàn được dịu xuống.

Đến Trảng Bàng gần 10 giờ,xe quẹo vào ngõ, xuất hiện cà phê Ngọc Sương, người phụ nữ phốp pháp trong bộ đồ lụa trắng, mái tóc “mây chiều” lộ rõ khuôn mặt đầy đặn trắng hồng tương xứng “Tiên phong đạo cốt” thật ngỡ ngàng.

Lý Bạch Huệ ! vâng chị đã 70, toát hiện sự thanh thoát khỏe mạnh: khuya dậy tụng kinh Lăng Nghiêm,  nghỉ một lúc tiếp tục thọ trì Địa Tạng trọn bộ 2 tiếng rưỡi, sợ không kịp đón đoàn nên xin Phật khất lại thời kinh để chờ đợi và tiếp tục đợi chờ một cách kiên nhẫn, đúng là con nhà Phật tu tập tinh tấn có khác!

Kể cũng lạ, chờ người cùng đi thì có vẻ nóng ruột, nhưng chủ chờ khách mất mấy tiếng bỏ cả thời tu tập,vẫn điềm đạm vui vẻ bất ngờ.

Chị  Lý Bạch Huệ ai từng đam mê nghệ thuật sân khấu, điện ảnh trước  và sau 1975 không lạ một dạng cách đa tài, lấn sân qua nhiều lãnh vực văn hóa khác.Ai từng quen với trang phục sân khấu thì không thể tin đây là một Lý Bạch Huệ bằng xương bằng thịt ngoài đời rất thực, qua cuộc vui mới biết được tánh hài hước của một nghệ sĩ còn lưu lại khi về vườn.Rất vui và cởi mở, thậm chí còn muốn nói tếu dân gian nhưng còn ngại ông sư ngồi ghế phụ xế phía trước, chắc các cụ ngồi sau ấm  ức muốn nghe, phải chi đừng có ông sư đi theo!

                                                 ***

Cà phê Ngọc Sương, cơ ngơi xây dựng trên một mẫu đất, đây là lối trưng bày kinh kinh doanh đặc thù chưa nơi nào có. Vào khỏi cổng là hai hàng kiosque nào là tiệm may, tiệm vàng, xe cyclo xưa, bán vịt, heo quay, thợ nghề…như khu chợ.Các chị thi nhau chụp ảnh cửa tiệm bán vàng y như thật! cô Hoa còn ngồi cyclo cười toe toét như chưa bao giờ được cười,cho Lương Minh làm tài xế thỏa mãn đam mê hoài cổ.Ấy thế mà không gian cà phê Ngọc Sương trở nên  nhộn nhã trong buổi sáng oi nồng.

Chị Lý Bạch Huệ tiếp đoàn trong  gian nhà thoáng mát cách li hẳn cái ngột ngạt ngoài sân,đàm đạo bằng đĩa hạt hướng dương, cơm rượu Bắc và những ly sinh tố ngọt tình bạn đạo.

Chị còn giới thiệu phòng khách, phòng thờ Phật nơi hành trì mỗi ngày. Mâm cơm với đĩa rau luộc, tô canh thật giản dị bày sẵn.Nhưng chị đâu dễ ăn để khách chờ chị dẫn đoàn thăm viếng một vài nơi đặc biệt.

Xe 7 chỗ, thêm một khách, dĩ nhiên phải nhét cây tre miễu Cát Tường và khô cá lẹp Ngọc Điệp kẹp giữa thân Hộ pháp Lương Minh ghế sau, kể ra cũng có lợi trên xe có 2 người được xem là một ghế!.

Chị Huệ dẫn đoàn thăm nhà thờ Tha la xóm đạo, tuy là người ngoại đạo, chị vẫn được cha xứ mời đến thuyết minh mỗi khi có đoàn tham quan giáo xứ.

Nhà thờ nhỏ mang dáng dấp xưa cũ nhưng vang tiếng bởi nhạc phẩm  “Tha La xóm đạo” của nhạc sĩ Dzũng Chinh. Nắng giữa trưa, cảnh quan hiu quạnh, các tượng Thánh quanh sân ủ ê như chịu cực hình mà Chúa đã từng chịu chuộc tội cho trần gian: cây cao bóng mát cũng không đủ che khí trời phủ nhiệt!

Tháp Chàm của dân tộc Phù Nam vùng Tây Nam bộ, lập nền văn hóa Óc Eo, ảnh hưởng văn hóa Champa, để lại nhiều di cổ nhất là vùng Thoại sơn An Giang, núi Ba Thê. Lan tỏa đến vùng Trảng Bàng lập nên một số tháp mang dáng dấp Champa. Tại Bình Thạnh chỉ còn một tháp nguyên vẹn, bị xói mòn loang lỗ chung quanh. Các cụ nhà ta đua nhau chớp ảnh cứ như sợ bỏ lỡ cơ hội đứng bên báu vật không bao giờ gặp lại lần nữa.Cát Tường vội leo vào nội tháp quan sát như tìm một di cảo còn sót lại; đặc biệt cây tre miễu lúc nào cũng lẩn thẩn mỗi khi đến điểm, đi một mình như tìm hình bóng cố nhân nơi chân trời viễn mộng.

Cụ gà Mái Mơ cứ như gái sắp về làm dâu, e thẹn nép mình bên chân tháp. Thích chớp vài kiểu cho tươi trẻ hồn mơ.Nói đến cụ gà Mái Mơ thì khó mà nói hết tài nghệ. Nếu chị Huệ diễn tài trên sân khấu, điện ảnh, thì cụ Mái Mơ len lỏi trong giới văn nghệ miệt vườn, ca hát cũng chả thua ca sĩ, đọc truyện cũng hấp dẫn về đêm, làm hoa khá khéo tay, hòa nhập cộng đồng chả thua ai hết. Đặc biệt của cụ là lúc nào cũng cười, lúc nào cũng vui. Khi cụ trang phục theo gái Bắc, nếu đội thêm nón rộng vành thì ai dám bảo ả Đào thời xưa còn sót lại!

Mọi người tha hồ dạo quanh khung viên không mấy rộng, riêng cọng “bún thiu chưa luộc” vẫn an nhiên ngồi trong chái tole thèm thuồng nhìn bao gót chân lác đác thong dong dạo cảnh, lấy cớ sợ nhiễm sương xứ đất Trảng Bàng.Đi chơi mà chẳng đi thì chơi một mình ở nhà biệt thự bị kiểm soát như loài chim quý nào khác chi! Dân chơi mà còn sợ mưa rơi, tệ…

Khô cá lẹp thì khỏi phải nói, cô ta lanh như sóc, vì thế trong đoàn nhờ cô ta chi thu tài chánh, đi nơi nào cũng xem là nhà, thậm chí làm điệu để ăn ảnh, tánh tình vui vẻ, dễ thân thiện và nhiệt tình.Bề ngoài là vậy, nhưng tâm tư luôn hướng và hiểu Phật giáo rất cơ bản, thời kinh hành trì nào thua nghệ sĩ Lý Bạch Huệ về chiều đâu.

Anh bạn thân hình quá khổ cũng thật khổ quá, đoàn muốn đi đâu đều do anh ta rà soát bộ nhớ các vùng miền tìm xem Thổ địa nơi đã từng trãi qua. Cũng may anh không đưa đoàn đến các khu chợ theo nghiệp vụ nhà báo của anh ta từng sưu khảo.Nếu quán cà phê nào đẹp, phải hỏi hộ pháp từng trãi từ miền Tây đến miền Đông lên cao nguyên. Tuy tướng tưởng chừng bặm trợn, nhưng dễ bị vợ ăn hiếp.Vốn có giòng máu ngưởi Tiều, lại đội cái mũ bánh tiêu không khác Mao Xính Xáng. Người tuy không miệng lưỡi trau chuốt, nhưng cái thật rất ư quá thật dễ thân cận.-Ông Phật nằm trong cục đất!

Chùa Gò nằm trên mô đất còn gọi là Cao Sơn Tự, dưới chân gò là dòng sông Vàm Cỏ, xuất  nguồn từ biển Hồ chia nhiều nhánh. Mặt nước phủ ngập bèo như muốn che đậy giòng nước không được trong xanh; ngôi chùa có tuổi đời khá cao. Ngày xưa nghệ sĩ Lý Bạch Huệ còn măng non, trốn học, lên chùa tập họp đồng lứa bày  trò tinh nghịch của tuổi thơ; khắc tên lên thân cây để lưu lại một thời hồn nhiên,nhưng hơn mấy mươi năm trở lại, thân cây to cao mang cả tên Lý Bạch Huệ lên tận tầng xanh để trình báo ơn trên làm chứng cho một mầm non trở thành tên nghệ sĩ vang xa khắp chốn.

Giữa non bồng thoát tục, cảnh chùa đơn điệu  “nhất Tăng nhất tự” nhà sư ngoài 40, ngoại hình chất phác, năng động, tự tay  thiết kế chỉnh trang ngoại cảnh tiết giảm âm u nội điện.Kinh tế tự túc từ vài sào ruộng, do đó ít bị chi phối bởi vật giá bềnh bồng nơi chốn trần gian! Do lìa xa trần tục, nhà sư nơi đây không có những vướng víu tạp nhạp của quý thầy nơi phố thị.

Tượng Bổn sư phết sơn vàng nổi bậc hẳn giữa màu xanh cây lá, Thánh tượng Di Đà nghiêm trang ngự tòa sen được rừng xanh bao bọc thật tĩnh tại.

                                              ***

Chấm dứt cuộc vui chơi, nhưng chưa hẳn chơi vui được chấm dứt, trên đường về  “tư dinh” nghệ sĩ tài hoa Lý Bạch Huệ kể lại những đoạn hài trên sân khấu, chuyện vui khó quên của đời nghệ sỹ. Tuổi về chiều vẫn còn mang âm hưởng sân khấu nghệ thuật, giọng hát chưa phai bởi năm tháng kinh kệ mõ chuông sau khi cảm tạ tri ân tổ nghiệp và khán giả ái mộ, rút về ẩn cư trên vùng đất một thời thơ ấu.

Có lẽ mâm cơm đã nguội, nhưng chắc tấm lòng chị Huệ khó mà nguội sau buổi tiếp đoàn nhiều sôi nổi. Và các cụ nhà ta trên xe cũng được phen hỷ hả mà cô Hoa bún thiu tiết lộ: “đã lâu cô ta không có được nụ cười”.

Ghé vào quán nước mía sầu riêng nổi tiếng Củ Chi với củ mỳ, mỗi người lưu lại một kỷ nhiệm khó quên, ai cũng cám ơn hộ pháp Lương Minh nói đúng “không vui không ăn tiền”; cảm ơn nghệ sĩ Lương Bạch Huệ quá ư nhiệt tình không thể nhiệt tình hơn đã tiếp đoàn bằng cả tấm chân tình của người con Phật thêm gia vị chất nghệ sĩ cho không khí thăm viếng khó quên.Vài hôm nữa chị sẽ bay sang trời Tây thăm cháu con, nhưng chắc hồn khó rời khỏi quê mẹ.Kính chúc chị thật vui với gia đình, thật an lạc trong cuộc sống, thật tinh tấn với niềm tin Phật pháp.

Chúc các cụ độc thân, độc cư, độc lập trong cuộc sống, có sức khỏe để tiếp tục cuộc vui của tuổi trẻ đang cố vượt mốc một trăm.

Đường về Tây phương còn xa lắm, tạm ghé Tây Ninh lượm ít niềm vui.

 

MINH MẪN

19/6/26                                                                                                                        mồng 5/5 Tết Đoan Ngọ Bính Ngọ

KHÁNH ĐẢN TRẦM LẮNG

 

Những ngày thiêu đốt, nắng bổng dịu nhẹ, mưa đầu mùa xối xả ngập lối phố phường; khắp nẽo cung đường, người xe hối hả, không chạy trốn oi bức, không truy tìm những gì mong ước; gác lại nhu cầu thường nhật, dòng người nối nhau hòa nhập lối về Tam bảo …

Đêm Khánh đản, từ Bắc vào Nam, thành thị lẫn chốn thôn quê, phất phới năm màu đạo kỳ tung cánh, sáng đèn góc đêm, Bát nhã sấm trống vang dội, chuông đại hùng trầm lắng ngân vang. Lớp người chắp tay ngưỡng vọng, tượng sơ sinh Thánh thể oai  nghiêm tòa sen tĩnh ngự.

Đất nước đang vươn mình hội nhập giữa khổ đau và hạnh phúc; như cơn vật vã con bệnh giữa sống và chết; Phật giáo cũng không thoát khỏi niềm đau thương giữa bao hoảng loạn, đố kỵ phân chia.

Lời ‘Sám nguyện’ của Thiền sư T.Nhất Hạnh được phổ nhạc thấm thía len vào thớ thịt, cảm xúc dâng trào qua từng cung bậc:

“ Trang nghiêm đài sen ngự tọa / Đại hùng từ phụ Thích Ca / Đệ tử lắng lòng thanh tịnh / Bàn tay chắp thành liên hoa / Cung kính hướng về Điều ngự / Dâng lời sám nguyện thiết tha / Đệ tử phước duyên thiếu kém /Sống trong thất niệm lâu dài /….Bao nhiêu lỡ lầm vụng dại / Vô minh che lấp tháng ngày /…Những nghiệp, sát, đạo, dâm, vọng /…Nguyện xin sám hối từ đây…”

Các thiếu nữ dâng hoa trên lễ đài với sự chứng minh của chư Tôn đức và hàng trăm tín chúng có mặt làm bao tinh tú chìm lặng giữa chốn vô thanh.

Bao lời tha thiết thành tâm sám hối trong cõi sống vô minh, nghiệp chướng phủ đầy, không  gian đêm  tối 14 tăng phần huyền nhiệm.đặc biệt tuy mùa mưa, đêm Khánh Đản xanh trời khô ráo .

Tán tụng, nghi Huế thắm đẫm nghệ thuật tiết tấu, ai? ai đã thiết kế chương trình nghi lễ, nhạc phẩm, múa điệu dâng hoa quá ư hòa điệu tràn tính nghệ thuật âm giai! Với giọng Huế của thầy trụ trì,  chư tăng cọng hưởng, thầy MC, các anh chị em GĐPT địa phương hầu hết miền Trung xứ Huế tung vào không gian trầm lắng ngoại ô phố thị, đem trang trải linh khí làm sống lại tại xã Phước Thuận,huyện Xuyên Mộc, Tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu đêm 14 tháng tư mừng Khánh Đản của đức Từ Phụ. Như dân Việt thiết lập một thành phố VN trong lòng nước Mỹ tại California, cũng thế, một tụ hội sinh khí Thừa Thiên trên vùng đất xa lạ làm nên đặc thù. Không, không chỉ một Phước Bửu, đâu đó còn có một Thiên Quang sừng sững hiên ngang giữa bao sóng gió. Ông cha ta từng nói:-“cây càng cao gió càng lay, càng cao danh vọng càng dày gian nan” quả thế, để tồn tại được ngày nay trên vùng đất khách, cư dân xứ Huế không dễ vươn lên trên vùng đất lắm “góc gai”.

Rất mừng cho Phật giáo hôm nay, mặc dù tràn ngập tai tiếng do một vài trường hợp ngoài ý muốn, quý thầy vẫn duy trì được niềm tin trong đại bộ phận xã hội khắp ba miền. Lễ hội rực rỡ khắp nơi trên mặt nổi,tinh thần đạo lực trầm lắng vẫn ngấm ngầm thấm chảy trong mạch sống đất nước hôm nay.

Mong rằng với tinh thần hòa hợp trong Phật giáo, những dị biệt tông môn, hệ phái, tổ chức sẽ được xóa nhòa để những người mang danh Thích tử  không còn nhìn nhau bằng cặp kính màu!

Chúc mừng một mùa Khánh đản tuyệt vời trong đất nước và huy hoàng rực rỡ khắp năm châu.

 

MINH MẪN

14/4/ BÍNH NGỌ

       30/5/26

NHÂN SỰ VÀ CẢI CÁCH

 

    

Gần đây, theo chiều hướng của đất nước, để bắt kịp thời đại kỷ thuật số, theo kịp bước tiến trên thế giới, đất nước đã cải tổ một số nghiệp vụ hành chánh, địa giới, quy cách nhân sự, nhất là AI đang lấn sân IT, đẩy lùi những thủ cựu làm cho đất nuớc bao năm qua trì trệ; trì trệ không những do thủ tục rườm rà, mà còn do nhân cách hành sự của từng cá nhân.Nếu cải tổ khung hình mà không chuyển hóa nhân sự thì chắc gì đem đến kết quá toàn hảo!

Tôn giáo nói chung, Phật giáo nói riêng, cũng không ra ngoài công lệ đó. Tôn giáo chỉ nói riêng cho Phật giáo, Cao Đài, Hòa Hảo, ngoại lệ cho Công giáo, vì họ có hệ thống dọc lâu đời mà xã hội khó can thiệp.

Phật giáo trong nước, GHPGVN đã có những văn bản chỉ đạo tổ chức Đại hội toàn quốc nhiệm kỳ 2026 – 2031 sau khi kết hợp địa giới. Một số nhân sự đã được chọn lựa sắp đặt gặp nhiều bất cập ở một số địa phương, theo chỉ đạo nhân sự tuổi không dưới 25, không trên 60.Nghe qua khá hợp lý như cái hợp lý ngoài xã hội!

 Nhân sự trong xã hội tham gia các ban ngành, tuổi không quá 60; quy định là thế nhưng không thể tuyệt đối với nhiều lý do…

Lớp lớn tuổi không còn nhạy bén, sáng tạo, lớp trẻ sau này được ăn học, đào tạo tiếp thu từ trào lưu hiện đại. Trong Phật giáo thì sao?

Rập khuôn tổ chức nhà nước, nhưng Tôn giáo có những đặc tính riêng biệt.Hiện tượng cải biến trong Phật giáo tuy thuộc lãnh vực hành chánh nhưng nhân sự trong tổ chức hành chánh vẫn là tăng sĩ bị hạn chế bởi luật giới. Nào là giới phẩm, tuổi tác, hạ lạp, đạo hạnh, nội lực, kinh nghiệm, uy tín…

Một chức sắc chưa tới 60 có thể tự ý xin rút khỏi chức vị với lý do sức khỏe, uy ín, ảnh hưởng thời gian tu tập, hoặc khả năng làm việc…

Ngược lại có những vị ngoài 70 kinh nghiệm điều hành công việc, tổ chức nhân sự, uy tín đạo hạnh, Phật sự trôi chảy; biết sử dụng nhân tài, phát triển địa giới đến nhưng vùng khó khăn chưa hề biết đến đạo Phật…( thế thì một Tăng trẻ tuổi 25 có khả năng và kinh nghiệm như thế để Phật sự tiếp tục được phát triển hay sẽ dậm chân tại chỗ nếu không nói là thụt lùi?)

Đồng ý Tu sĩ trẻ ngày nay được trang bị kiến thức thế học rộng rãi, năng động nhưng chắc gì vị nào cũng có đạo lực thâm sâu, kinh nghiệm làm việc hơn những bậc tiền bối, chưa nói đến hạnh đức giao hoán giữa đạo đức và công việc hành chánh.

Tu sĩ trẻ không thể tiếp xúc toàn cuộc như người thế tục, vẫn còn hạn chế nhiều mặt, chính cái hạn chế đó áp dụng vào điều hành trong một tổ chức cộng thêm mô phạm nhà chùa lấn cấn phẩm trật, vị nể tôn ti, chưa đủ kinh nghiệm chuyên ngành sẽ bị khập khểnh.

Trong nếp sống Thiền môn được truyền thừa tôn ti giới phẩm thượng hạ phân minh. Nếu một tu sĩ trẻ đuợc đề bạt đứng đầu một tổ chức, một chuyên ngành, tu sĩ đó có cảm giác ngần ngại khi xử lý một việc có liên hệ đến bậc tôn trưởng.

Tóm lại, đem áp dụng luật định của thế tục vào Tôn giáo, cho dù là hành chánh, cũng không tránh khỏi một số mắc mứu nhất định.

Thiết nghĩ, một văn bản hay một quyết định đưa ra, nên chừa một lối thoát, vì không thể có gì là tuyệt đối đúng và hợp lý.Hãy để mỗi địa phương tùy nghi chọn lựa, đặc cách hoặc lưu nhiệm ; những nhân sự chỉ có địa phương đó mới thấu hiểu tầm vóc, khả năng, chuyên ngành và đạo đức nhân thân đó.

Hãy mở ngoặc “tuy quy định nhân sự trên 25, không quá 60 tuổi” nhưng do tính đặc thù sinh hoạt Tôn giáo ở mỗi địa phương mà tùy chọn, có như thế không đưa vào thế khó xử cho mỗi địa phương, không gây bất hòa trong cộng đồng tu sĩ, và nhất là hiệu quả trong công việc.

Thêm một việc tuy không trực tiếp liên hệ tới hành chánh, nhưng cũng cần quan tâm đối với những nhân sự “cây đa cây đề” có công với Giáo hội từ ngày khởi lập.Những bậc hữu công được xem là “Tòng lâm thạch trụ” cổ thụ phủ bóng mát cho hậu thế, thế gian gọi là “uống nước nhớ nguồn”, chả lẽ tôn lên ngôi vị “hữu danh vô thực, âm thầm chìm lặng ở những vùng xa mặt trời!?

Tôn giáo là Tôn giáo, Tôn giáo có nét đặc thù riêng, không cần thiết rập khuôn như một tổ chức xã hội.Nhà Phật có câu : “Phật pháp là bất định pháp” đã là bất định thì nên uyển chuyển cho khế cơ khế lý mới viên dung mọi pháp sự.

Trên là nói chung chung theo tình, sau đây theo lý, xin bổ sung vào nội tình theo Hiến chương:

“Theo quy định tại khoản 4 Điều 36 Hiến chương, chỉ xem xét trường hợp đặc biệt đối với chức danh chủ chốt của Ban Trị sự quá độ tuổi trong trường hợp sau: “Ban Trị sự tỉnh thuộc miền núi, biên giới, hải đảo; hoặc Ban Trị sự tỉnh không có Chư tôn đức đủ uy tín nhiếp chúng Tăng Ni”.

Tuy nhiên, sau sự kiện sát nhập tỉnh, các đặc điểm “miền núi, biên giới, hải đảo” của Ban Trị sự có thể biến đổi như vừa có miền núi vừa có đồng bằng.

Trường hợp đặc biệt này sẽ được áp dụng theo nguyên tắc có lợi cho ứng viên.

Những quy định trên đây nhằm bảo đảm hình ảnh một Giáo hội hoà hợp, nơi tính kế thừa và sự kết nối giữa các thế hệ là truyền thống đặc biệt hàng nghìn năm của Phật giáo được giữ gìn./.

Tùy nghi linh hoạt áp dụng cho Đại hội toàn quốc kỳ này.

 

MINH MẪN

  26/5/26

MỘT THOÁNG VIỆT NAM

 

Khu du lịch Vườn Xoài, du lịch Địa đạo Củ Chi… cả nước có rất nhiều khu du lịch hút khách đến tham quan, thưởng lãm đặc sản, khu vui chơi… rất nhiều hình thức đáp ứng thị hiếu giải trí và ăn chơi thỏa thích.

Một khu du lịch không nằm trong số đó, diện tích trên 20 mẫu, xa phố thị, nơi từng là chứng tích lịch sử đạn bom, trở thành ao  sâu đến độ phải cần một triệu mét đất khối san lấp!

Sau chinh chiến, người phụ nữ nay đã 83,  là một trong những nhân vật tầm cỡ trong Trung ương cục miền Nam trước đây, thân hình mây khói, khuôn diện quỳnh hoa, nghị lực trường sơn,can đảm, mua lại khu đất không  một dân cư sinh sống, cỏ cây cũng khó mọc!

Cơ ngơi không ai nghĩ một phụ nữ có thể tái tạo làm sống lại lịch sử dân tộc qua bao triều đại từ Hồng Bàng, 18 đời vua Hùng, nhà Trần cho đến trận Bạch Đằng…Những chứng tích lịch sử như cọc sông Bạch Đằng,cổ vật vùng miền được lưu tồn như những báu vật của dân tộc.

Ngày nay, có xu hướng kinh doanh, thương mãi qua những điểm du lịch để kiếm lợi nhuận, “Một thoáng Việt Nam” lại chú hướng đến du lịch văn hóa lịch sử tâm linh, một việc làm do bàn tay và khối óc của một phụ nữ thân như lá liễu chứa một tâm hồn cực đại.Đáng lẽ việc này do bộ văn hóa bảo tồn di tích lịch sử thực hiện; Tuy nhiên, một chị Tuyết Nga phải đương đầu với bao trở ngại khó khăn để hình thành những công trình biểu tượng của từng dân tộc, từng thời đại từ những bộ tộc trong một Việt Nam.

Khó mà diễn đạt hết tầm vóc của từng khóm tre gai chuyển vận từ phương Bắc, phủ tàng một góc như che chở bao oan hồn đã vong mạng nơi đây.Đền thờ “Anh Linh Tộc Việt” mang dáng dấp kiến trúc miền Bắc đã an vị toàn bộ hồn Việt anh linh khắp ba miền suốt chiều dài lịch sử đau thương của dân tộc.

Do đâu một phụ nữ mỏng manh lặng lẽ tạo nên chứng tích vĩ đại ẩn mình nơi khuất tất trên vùng đất “Thành đồng vách sắt” Củ Chi?

Dẫu sao khi xã hội chạy theo khuynh hướng vật chất, vẫn có ngôi sao nhỏ lóe sáng một góc trời bảo tồn giềng mối văn hóa tâm linh của dân tộc.

Đoàn thăm viếng do chị Ngọc Mỹ người chị đầu đàn của “Thiền trà, Yoga và Hành trình Tâm an” hướng dẫn doanh nghiệp, sinh viên, trí thức đến cảm nhận, học hỏi văn hóa và người bảo tồn văn hóa mà xã hội ngày nay đang ngủ quên.

Công trình tuy không vĩ đại về kiến trúc vật chất, nhưng vĩ đại về tâm tưởng hướng thiện cho hậu thế, bảo tồn văn hóa tâm linh của dân tộc do một người mảnh mai mang tên Tuyết Nga ( Trung ương cục biệt danh Tuyết ròm).

Công trình to lớn,vẫn mang danh rất khiêm tốn –như sự khêm tốn của chủ nhân: MỘT THOÁNG VIỆT NAM, vâng chỉ một thoáng lướt qua đủ dữ liệu lịch sử như một thoáng lướt qua đủ thấy nhân dạng chủ nhân như áng mây chiều rám nắng

 

MINH MÂN

   09/5/26

PHAO CỨU SINH

 

Biết bơi hay không biết bơi, chìm trong mênh mông biển nước, cũng cần chiếc phao trợ giúp lúc đuối nước.

Mênh mông bể khổ cuộc đời, lợi dưỡng, danh vọng, hạnh phúc …cũng chỉ là ước vọng giữa bao la ảo ảnh tương lai.

Những tham vọng đạt được cũng chỉ là nắm cát trong tay lần lượt lọt qua kẽ hở như kẽ hở nghìn trùng trong không gian bất định.

Những thành đạt chưa hẳn theo ta đi suốt đoạn đường đời nếu phước  báu hữu hạn. Lạm dụng sự thành đạt để vươn xa không tương xứng đạo đức, tài trí thì nạn tai luôn chờ sẵn phía trước.

“- Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời” đó là câu nói cổ nhân đúc kết kinh nghiệm trong cuộc sống.

Vô thường là định luật bất biến vì vô thường bất biến phản ánh từ tâm BẤT ĐỊNH.

Sinh loại trồi sụt trong mênh mông khổ đau, từ đó các Thánh nhân ra đời vì lòng từ chỉ ra con đường thoát khổ. Các đấng giáo chủ xuất hiện không mục đích tạo ra Tôn giáo để phụng thờ lễ bái.Con đường thoát khổ phát xuất từ việc huớng nội, chuyển hóa tâm thức, nâng năng lượng đạo đức lên tần số rung động tương ưng với mức rung động ngoại biên mà Đạo-học phương Đông gọi là “thuận thiên giả tồn”. Đi ngược lại quy luật thiên nhiên gọi là “nghịch thiên giả vong”.

Tạng thức sinh loại nằm trong tạng thức vũ trụ gọi là Akashic, nhờ tạng thức đó mà đôi khi có cảm giác thấy trước một hiện tượng như từng quen biết gọi là linh cảm, tiên tri. Nhà thôi miên đưa đối tượng chìm sâu vào giấc ngủ để khai thác  quá khứ do tạng thức vũ trụ tích chứa tất cả tâm thức của sinh loại…

Những Thiên tượng tồn tại sẵn trong Akashic, người có tần số rung động tương thích với tạng thức vũ trụ sẽ nắm bắt trước những hiện tượng sắp xảy ra trong cõi nhân sinh thuộc Nam  Thiệm Bộ hâu này.

Các nhà tâm linh, các đấng giáo chủ mục đích giúp con người chuyển hóa hạt giống bất thiện, để nâng tần sỗ rung động hòa chung với vũ trụ, thoát khỏi kiếp ô trược khổ đau, Đạo gia gọi là Quy Chân, nhà Phật gọi là giải thoát.

Chuyển hóa hạt giống bất thiện sang tâm thức Thánh thiện, vô lượng căn cơ và trình độ khác nhau nên có nhiều pháp hành khác nhau. Hành giả đứng trước vô vàn pháp hành, chọn đại pháp nào đó có người theo đông, hành mãi nhiều năm nhiều tháng vẫn không có kết quả, mới đặt vấn đề “pháp nào hay hơn  pháp nào” ?

Thật ra không pháp nào cao hay thấp mà chọn pháp nào thích hợp căn cơ của mình.

Ngày nay pháp môn niệm Phật phổ biến nhất, vì nhiều người nghĩ đơn giản, dễ tu dễ hành.Do đó, cứ nhắm mắt mà niệm, niệm thành thói quen như cái máy, ý thức niệm biến thành vô thức niệm, khi trao pháp hành cho vô thức thì những hạt giống lao xao trong tiềm thức xuất hiện, niệm vẫn niệm suy nghĩ lăng xăng vẫn lăng xăng.

Ai đó niệm theo thói quen, không ý thức, vào bãi giữ xe nghe cái máy phát: “mời xe vào, mời xe ra” là cứ niệm theo “mời xe vào, mời xe ra”.Nhà Phật gọi là “thất niệm”.Đối lại thất niệm là chánh niệm. Chánh niệm còn gọi là định, tức là không cho tâm phóng xuất, vọng tưởng; có định là có tuệ, định nhiều là tuệ nhiều, định ít là tuệ ít. Định đến độ đại định,  mọi chủng tử lần lượt tiêu trừ, đưa đến chứng đắc, giải thoát hoàn toàn gọi là bậc chánh đẳng chánh giác.

Những pháp hành tương thích với căn cơ dễ tiến bộ, đó là phao cứu sinh giúp hành giả liễu sinh thoát tử. Chọn một pháp không căn cứ vào số đông người theo, không quan niệm dễ hay khó,không vì hiếu kỳ...Nếu hành một pháp từ 6 tháng đến một năm thấy không tiến bộ nên thay đổi.Thân bị cảm uống thuốc một hai tuần không thuyên giảm phải đổi thuốc. Bám mãi một pháp không những không đi đến đâu, mất thời gian, còn gọi là “tiền mất tật mang”.

Phao cứu sinh giúp nạn nhân vượt qua biển trần, thì pháp hành là phao cứu sinh giúp hành giả vượt qua bể khổ trầm luân. Tùy theo thể trạng mà chọn chiếc phao tương xứng, cũng vậy, tùy theo căn tánh mà chọn một pháp thích hợp. Dù pháp nào cũng cần có định, hành mà không định thì chỉ cưởi ngựa xem hoa.

 

MINH MẪN

  04/5/26