Thứ Ba, 31 tháng 3, 2026

LÊNH ĐÊNH PHẬN BẠC RONG RÊU

 

Cây đà đóng đầy đinh rỉ sét, vâng, đó chỉ là cây đà cũ tận dụng treo phơi bắt ngang sau vườn.

Thợ thay mái tole chái sau, tole rơi trúng cây đà, đà trúng vào mặt, mặt hứng cây đinh, đinh sét đâm vào khóe  mắt cách tròng mắt một li, máu tuông như tia nước không valve, nhờ cái bụng phệ hứng, nên không chảy xuống bên dưới.

Đên Trung tâm y tế chích, hết thuốc, qua bệnh viện làm thủ tục chích huyết thanh gì đó, không ai hướng dẫn thêm phai đi đâu, làm gì.

Đóng 200 ngàn, tưởng là ,xong ra về.

                                                    ***

Hẹn gặp nhau tại trà quán “Xưa và Nay”, mặt đủ 6 người nhộn nhã từ bốn phương tụ hội.Đột xuất rủ nhau lên Daknong viếng đỉnh Phù Vân đã hứa với Lê Tất Sĩ, thế là vài tiếng sau tất cả khăn gói lên đường.

 Nhân viên quán Xưa và Nay thừa lệnh chủ vắng mặt, đem ra phong bì ghi chữ số to tướng 500.000, bắt cầm bao thư –chụp hình như chụp hình tội phạm để truy nã.

Phải chi phong bì xuất hiện không ai thấy thì túi có lẽ nặng thêm vài gram!

Lương Minh phát ý nghe thật chí lý: “tu không cần biết thành gì, trước mắt được cái bao thư như vậy là thấy thành quả rồi!”.

Dĩ nhiên đâu dễ nằm yên trong túi, hẹn gặp nhau tại quán chay Từ Giác, quán đóng cửa, quay sang quán khác!

                                                              --***--

Do nghệ thuật quảng cáo của người từ đỉnh Phù Vân, 2.30  khuya đã có mặt giữa cao nguyên mát lạnh.Quá điểm hẹn hơn nửa cây số, các lãng tử lang thang hí hửng như sắp đến Thiên đường!

Chủ nhân chuẩn bị sẵn trà gừng bánh kẹo.Đống sách bao phủ cả căn phòng, ngoài Lương Minh, chả ai quan tâm đến chữ nghĩa; thế mà gia chủ rộn ràng quảng cáo đủ loại sách quý , những vần thơ đắc ý.

Ngôi nhà lọt thỏm khi đường lộ đã nâng cấp.Bên ngoài xe chạy tưởng chừng trên cầu vượt cao ngang đầu; vào nhà cứ như đi cầu tuột, dốc 45 độ, nếu đi ngõ bậc cấp, chân yếu sợ phải  bò.Lão Phù Vân-giao động hàng ria mép bạc, điều được 2 chiếc gắn máy lần lượt đưa khách quý lên am Hương Từ giữa đỉnh Phù Vân, cách nhà độ cây số, vào chân núi đường gập ghềnh, chỉ có dân địa phương mới đủ bản lãnh lách né những ổ trâu; bù lại một đêm vất vưỡng trên xe khách, gia chủ nhanh tay bày từng tô mỳ gói để thiết đãi.Dzạ lữ Kiều từ Daklak khoảng cách 18 km cũng kịp tham dự.

“Chưa đi chưa biết Phù Vân, đến rồi tự hỏi mây vần về đâu?”. Trên cao rừng xanh bao bọc, bên dưới lác đác vài nhà dân, xa xa xóm làng lặng lẽ,lưng chừng là thất Hương Từ.Công trình là căn nhà cấp bốn, vài khóm cây chôn đầy công sức lão gia chăm bón. Sư cô tọa chủ từ Hà Nội gửi vài chục cây Mộc Lan về cho lão nông bỏ công  săn sóc; vui với vườn kiểng quên hẳn tuổi già. Rừng thưa thèm cây như thân già thèm bạn; nghe khách lên thăm cứ như chim  nhốt trong lồng hót ngày hót đêm rủ bạn đến chơi.

Thi nhau chụp hình vỏ bom để mai đây không còn bom vỏ  mà ngắm.Nghe đâu lão gia quảng cáo rôm rả như tiếng nổ quả bom thời chiến, kết quả tiếng nổ quảng cáo đã bị chủ nhân vỏ bom xin thu hồi về chùa, bởi cớ chỉ cho tịnh thất Hương Từ mượn để làm mồi nhử khách lên ngắm cảnh trên đỉnh Phù Vân!

Tiễn khách xuống núi, mỳ Quảng do tín nữ xứ Quảng nấu đãi, khá đậm đà, như sự đậm đà dành cho khách phương xa.

Bốn giờ chiều, trời vẫn còn nắng mang không khí khô khốc khó chịu, Thượng tọa Minh Trí, trước khi về chùa Huệ Quang vùng gần biên giới, cho xe đón anh em thăm viếng hồ Trúc,bên nay hồ là hàng quán cà phê lặng lẽ quạnh hiu, bên kia là quán nhậu rình rang rộn khách.

Vùng giáp biên dân cư sung túc, trời về đêm quán sá, chợ búa không thua phố thị.Giống khu vực ông bạn già Lê Tất Sĩ ngoài lộ,cứ nghỉ rằng càng vô xa càng rộn tiếng dế trùn.Hình ảnh tương phản  với lão nông có ria mép bạc thích hợp với núi đồi đơn sơ của thất Hương Từ, đã từ hương trần vùi thân nơi hẻo lánh.

Sau một đêm thưởng thức không gian yên tĩnh, chứng kiến công trình xây dựng hàng ngàn tỷ, toàn gỗ quý nhập từ Mã Lai, chùa còn có những động vật quý hiếm như rồng Bắc Mỹ, con chim nhỏ bằng quả chuối cau màu trắng tuyết lại là bá chủ của các loài chim, mỗi lần hót là  chim bay vê triều kiến! dĩ nhiên cá rùa không thể thiếu.

Công trình tuy còn ngổn ngang, vẫn lộ nét kiến trúc không thể ẩn tàng giá trị thời đại.Quần chúng vùng sâu toàn là cư  dân thiểu số  phía Bắc vào khai thác, họ phát triển sung túc hơn cư dân địa phương vốn trú  ngụ lâu đời; có lẽ thổ địa ưu đãi người mới.

Sau khi điểm tâm, thầy Minh Trí cho xe bán tải đưa khách phương xa thăm thác -và suối Gia Long.  Ngoài tuổi trên 50 của hướng dẫn viên, bản dân thành phố chật vật vất vả đi dọc bờ suối theo ghềnh đá lỏng chỏng, rong rêu, tưởng chừng đôi chân  trên bảo dưới không nghe.Hơn nửa giờ mới lên bờ cao để chờ xe hời điện đưa về chốn xưa! Ai cũng phờ phạc thở ra mây khói,Cảnh trí hùng vĩ chìm trong sự hùng vĩ của các chàng 70, 80 gần đất xa trời mới đến được nơi khám phá; cây rừng, suối nước , trời trong, khí lạnh tuy thơ mộng, nhưng chưa thơ mộng bằng lão Tất Sĩ họ Lê bơ phờ như bị mất sổ gạo.Anh bạn Minh ròm lêu nghêu như cây tre miễu đầu làng lặng lẽ cuốn theo chiều gió muốn bồng bềnh khỏi mặt đất rừng thưa.Bạn Lương Minh hay Minh Lương cũng vậy, thùng nước lèo nặng nề cố bước qua đường đá tưởng chừng bàn chân muốn lật. Bù năng lượng trả lại cho núi rừng thác suôi, TT Minh Trí trụ trì chùa Huệ Quang vùng biên lái xe một vòng qua cầu phân đôi ranh giới giữa Daklak và Daknong, tấp vào nhà hàng Mộc Chay, nằm chênh vênh bên sông Sểrepok, trông sang trọng không kém vẻ hiu quạnh, những món ăn đẹp mắt và rất đẹp lòng du khách.Chả hiểu uy tín thế nào của thầy bản địa, từ cà phê sáng nay cho đến thực dưỡng đều miễn phí, chả lẽ xếp trùm cả vùng Cư jut Daknong đều được cư dân trọng nể?

                                                        ***

Chia tay rời nhà hàng đúng 11 giờ, ghế cà phê lề đường tạm nghỉ chân, đón xe dọc đường kể ra cũng tiện, tiện cho giá cả không quy định, cũng tiện cho xe dù không bến bãi, muốn sang khách cho xe khác tùy thích, và cũng đón khách tùy thích, giờ giấc về đến Thành phố cũng tùy thích.Đến nhà đúng 21giờ.

                                                               ***

Người thân hỏi chích ngừa uốn ván mấy mũi rồi? có biết mấy mũi đâu, chích huyết thanh đóng tiền rồi về, không nghe điều dưỡng dặn dò.Đến bệnh viện hỏi, người này đổ cho người khác, bảo là chưa đóng tiền nên không vô sổ sách. Phải quay về lấy chứng từ, đu giờ chiều đem ra, họ hỏi tại sao không vào chích luôn mũi uốn ván. Ôi, thiên la địa võng, Có ai bảo đâu mà biết, tưởng đóng 200 chích một mũi là xong.Ông ngoại đưa giy con làm lại hồ sơ”-. Cô điều dưỡng phục phịch hơi quá khổ, thế mà cũng thoăn thoắt trên đôi dép nâng cao người thiếu thước, đi theo cô ta hết chỗ này đến chỗ khác muốn bở hơi tai.Gần nửa giờ thủ tục, “Ông ngoại đưa vai ra”, cởi hàng nút để lộ bụng phệ, “chống nạnh để chích vai”. Tự nhiên biến mình thành kẻ chấp hành nghiêm chỉnh và thụ động, mà không hề hỏi bao giờ chích tiếp.Khờ khạo và chấp hành không biết từ lúc nào!.Thuở bé vào chùa cũng chấp hành theo giáo lệnh, nội quy, vào trại giam cũng không thể làm theo ý muốn, ra xã hội cũng như chàng ngố lên tỉnh, ai nói gì cũng tin nên bị gạt gẫm mất mát cũng thường. Lênh đênh trên 50 năm mới có tấm giấy  làm công dân hợp pháp. Lối xóm để rác trước mặt và sau nhà cũng OK, dắt chó phóng uế trước nhà cũng chẳng buồn nói. Đời sống 80 năm đủ để biến thành  ốc,  rùa thu mình vào vỏ không muốn hơn thua, thế thì lạ gì vào bệnh viện ai bảo đâu làm theo đó, không hướng dẫn thì ra về.

Nghe điều dưỡng kêu bằng  “Ông ngoại” là sướng rồi. “ Ông có con cháu gì đưa đi khám không?” dạ -- mình không đủ nuôi thân có đâu con cháu cô ơi! “lần sau có đi chích phải hỏi còn làm gì nữa không nghe ngoại, bỏ về nửa chừng sao được”- dạ tại mấy –cô cũng làm nửa chừng, tưởng là xong! “thấy ngoại thân mình thương quá” thầm nghĩ, nếu cô biết số phận lênh đênh của ngoại còn thương ngoại hơn!!!

Từ lúc bị đinh đâm vào mắt, vào Trung tâm y tế  cũng không có thuốc, qua bệnh viện chích huyết thanh chả ai hướng dẫn, ra về; đi chơi mấy hôm sau đến bệnh viện,lại vất vả tới lui giữa trưa nắng; kéo nhau ra tiệm chay lại đóng cửa, lên xe giữa khuya đi quá điểm phải lội bộ  nửa cây số,đón xe về -gặp xe dù sang khách dọc đường; ngẫm cuộc đời luôn trục trặc trắc trở; chỉ được nghe hai từ  “ông ngoại” là ngon ơ. Phải chăng –cũng có luật bù trừ!!!

-MM

31/3/26

-

 

 

---------------------

Thứ Ba, 17 tháng 3, 2026

NỘI LOẠN


Bốn giai đoạn: “Sanh-Trụ- Hoại -  Diệt” trong cõi vô thường;

 Chả ai lạ lúc Phật giáo hưng thịnh, từ vua quan đến thứ dân một lòng quy ngưỡng, từng xem đạo Phật là quốc giáo. Thậm chí một phần trong xã hội xuất gia làm Tăng, đến độ nhà vua phải làm cuộc khảo thí để thanh lọc!

Bất cứ tổ chức nào, Tôn giáo nào, xã hội nào bên cạnh những ưu việt, vẫn có những thành phần nhũng nhiễu đi lệch hướng.

Ngay trong một cơ thể khỏe mạnh, vẫn có những vi khuẩn tiềm ẩn chờ lúc phát tác khi cơ thể suy vi. Đó là quy luật tốt xấu, thịnh suy luôn có mặt.

Ngày nay, xã hội được biết những cộm cán bất thường nhờ vào phương tiện truyền thông, cộng đồng mạng, trong những bất thường đó là nhân sự trong một tổ chức.

Những năm gần đây, không rõ luồng gió độc nào mà những bất toàn trong PGVN đều được truyền thông mạng quan tâm chiếu cố: không chỉ những thành phần thiếu hiểu biết, ngay những vị mang đầy học hàm,học vị, từng là giảng viên Đại học, có uy tín …đều thể hiện những thái cách, phát ngôn, hành hoạt gây phản cảm.Dĩ nhiên những phản ánh đó chưa hẳn đã đúng 100%, lại là những phản ánh gây tác động phản cảm,dẫn dư luận vào chiều hướng mất thiện cảm đối với tập thể Phật giáo.

Bên ngoài soi kỷ vào vùng tăm tối từng vị đã đành, ngay trong nội tình Phật giáo, những nhóm, tập thể lại chống đối giáo lý truyền thống trên ngàn năm trong dân tộc như đạo Phật.

Có người trong hội nhóm giải thích “THÍCH CA VĂN” là người thích nghe ca hát, nhóm này mang danh là trí thức học Phật ngoài tổ chức GHPGVN hiện nay.

Một nhóm do thầy Mật Hạnh, thuộc hệ phái chống Đại thừa của HT Thông Lạc, thuộc Tu viện Chơn Như, sau khi bị Giáo hội Tây Ninh cấm giảng hai năm do thầy Mật Hạnh đả kích đập phá tượng Phật, nhóm tín đồ phía Bắc của thầy lớn tiếng “TOÀN DÂN ĐOÀN KẾT BÀI TRỪ MÊ TÍN DỊ ĐOAN. DI ĐÀ DI LẶC KHÔNG CÓ THẬT, QUYẾT TÂM TỪ BỎ. QUYÊT TÂM, QUYẾT TÂM”.  ( đúng là phong cách biểu tình chống đối ngoài đời, không  mang tính đạo đức Tôn giáo)

Trên tinh thần kêu gọi đoàn kết Tôn giáo hiện nay, xã hội rất cần đến Tôn giáo, nhưng trong nội tình Tôn giáo chống phá lẫn nhau lại là nguy hại cho xã hội.

Theo luật pháp hiện hành, mọi người có quyền tin và và không tin theo một Tôn giáo. Đạo thờ Mẫu được xem là “văn hóa truyền thống của dân tộc”; ngoài ra những Thần quyền khác vẫn tồn tại mà luật pháp không cấm, thế thì đạo Phật, gồm cả Phật giáo Nguyên thủy hay Phật giáo Phát triển, đều tồn tại trên đất nước, được quần chúng  chấp nhận, nhà nước không cấm, hà cớ cho là mê tín dị đoan. Cá nhân có thể không chấp nhận nhưng cả một tập thể hô hào đả kích như thế phải chăng đất nước này  đã có một tổ chức “vô pháp vô Thiên”?

Theo các nhà nghiên cứu sử Tôn giáo, xác nhận Phật giáo Phát triển (còn gọi là Đại thừa) sau Phật hàng trăm năm, do các Tổ sư chứng đắc triển khai  từ Phật giáo Nguyên thủy với tầm nhìn triết lý uyên thâm như kinh Hoa Nghiêm, Lăng Nghiêm, Pháp  Hoa, Bát Nhã…

Với tinh thần Phật giáo, thế gian pháp tức Phật pháp, bất cứ pháp nào có khả năng đưa con người thoát khỏi sanh tử, cho dù không do Phật nói, vẫn là có giá trị như một chánh pháp, không xem là mê tín dị đoan.

Tóm lại, bất cứ pháp nào không ra ngoài tinh thần “Tam pháp ấn” đều là Phật pháp.

Trở lại pháp môn Tịnh độ, bao nhiêu thế hệ đã từng có hành giả nhiếp tâm hướng thiện, hành thiện, cho dù không giải thoát tuyệt đối, vẫn làm người tốt trong xã hội, không sát sanh, trộm cắp…Những mẫu người tốt như thế xuất  thân từ Tịnh độ là mê tín dị đoan???

Căn tánh nghiệp thức chúng sanh không đồng , tất phải có pháp không đồng để nhiếp hóa. Có bao nhiêu người căn cơ cao để tu Thiền? Phần lớn chúng sanh không thể tu Thiền, chả lẽ đức Phật ra đời  chỉ giúp số ít có căn cơ cao ?

Người đứng góc độ này đánh giá góc độ khác cho là tà giáo, dị đoan, mê tín, đó là “biên kiến, tà kiến, kiến thủ..”- không đúng tinh thần tu giải thoát của đạo Phật. Đã nhận định lệch lạc thì vấn đề tu cũng đi vào con đường lệch lạc “nhất thết duy tâm tạo”! trí hiểu biết cạn cợt, chấp cái hiểu biết nông cạn của mình mà cho là những vị đó không có thật, là mê tín, chính tâm mình không thật, tâm mình còn mê tín chứ ngoại vật không có gì mê tín (theo duy thức – Tâm dẫn đầu các pháp).

Chuyện Tô Đông Pha hỏi Phật Ấn: Tôi ngồi Thiền giống Phật không? Phật Ấn trả lời: giống. 

Phật Ấn hỏi Tô Đông Pha ông thấy tôi ngồi thế nào? Tô Đông Pha  nói: ông ngồi giống đống phân bò!

Tô Đông Pha đem chuyện đối đáp này kể lại cho người em gái một cách tự hào đã thắng Phật Ấn, cô em cười nói: anh đã thua chứ thắng chỗ nào. Tâm anh thế nào mới thấy người ta như thế đó!

Di Đà, Di Lạc.. hay bất cứ hình tượng Thánh thiện nào cũng là biểu tượng của tâm thức hiển lộ..Di Lạc biểu tượng tâm hoan hỷ bao dung; Di Đà là ánh sáng tâm thức vô tận; Quán Âm là hạnh lắng nghe sự đau khổ của chúng sanh và tự lắng nghe tục tâm cùng thánh tính của mình để chuyển hóa tâm thức.Địa Tạng là công hạnh vào địa ngục tâm phàm để tự chuyển  hóa bản thân. Do đó có đại nguyện:”Địa ngục vị không thệ bất thành Phật đạo”. Nếu sự  thực là địa ngục vô tận thì sẽ có một Địa Tạng vĩnh viễn không bao giờ thành Phật vì chúng sanh luôn tồn tại trong địa ngục. Vô lượng danh hiệu chư Phật và Bồ tát trong kinh điển “Phát triển” đều biểu thị công hạnh của mỗi vị. Do đó, theo tinh thần Phật giáo Phát triển, dụng tướng hiển tánh, tất cả đều là phương tiện, mọi phương tiện đều là pháp tu.

                                                     ***

Tóm lại, thịnh suy là chuyện tất yếu trong cuộc sống; cực thịnh tất phải suy (cùng tất biến, biến tất thông). PGVN ngày nay cực thinh ?( chưa hẳn có tu sỹ và chùa nhiều là thịnh) Thành đến trụ, trong  trụ mang mầm móng hoại để đi đến diệt; tùy theo tầm vóc của một tổ chức mà trãi qua từng giai đoạn nhanh hay chậm. PGVN ngày nay trong giai đoạn trụ, tất nhiên mầm móng hoại không tránh khỏi những hiện tượng bất toàn, tuy chỉ vài cá nhân bị xăm soi nhưng không tránh khỏi tai tiếng trong một tập thể, đó là “ngoại công”, chỉ có “nội kích” chống phá giáo lý  lẫn nhau mới là điều Giáo hội không thể làm ngơ.

Đã từng có bao nhiêu văn bản từ Trung ương đưa ra, có lúc bị phản ứng ngược như hiện tượng sư Minh Tuệ, có lúc giáo lệnh  bị xem thường không chấp hành như vụ cấm giảng, cấm tụ tập sinh hoạt tại Thiền tôn Phật Quang, Mật Hạnh của tu viện Chơn Như…tổ chức sinh hoạt xuyên tạc giáo lý Phật giáo như nhóm “nhân dân làm chủ” mà Giáo hội vẫn bất lực, thì nói gì một số tu sĩ các địa phương vượt ngoài Tăng phong đạo cách tạo tai tiếng không ít! Giáo hội đã bất lực???

Giáo luật, Giám luật, Tăng sự,Pháp chế.. –chỉ để trang trí cho một tổ chức, hiệu quả chưa hề phát huy,

Ngay cả đại diện cho một tổ chức để phát ngôn mà bất cứ tổ chức nào cũng phải có, GHPGVN ai đủ tư cách phát ngôn,ứng phó trước hiện tượng bát nháo hiện nay, vì vậy NỘI LOẠN tất phải xảy ra

MINH MẪN

18/3/26

 

 

Thứ Bảy, 14 tháng 3, 2026

ÂN SƯ TRI KÍNH

 

  


Thế là đã 6 năm trôi nhanh như tảng mây hòa nhập vào không gian vô tận.

6 năm là thời gian chớp nhoáng như ánh xẹt giữa bầu trời tối tăm.

Như có như không trong cõi mộng”Đông thùy”.

Từ đâu đến giữa nhân sinh trùng khởi; hiện thân “-Vô úy” vây bủa giữa vô vàn chướng duyên.

Lúc đến nơi đây có mang theo hạnh nguyện? sao ra đi chưa sạch nỗi muộn phiền!

Thái Bình xưa lòng non dạ trẻ đã gánh bao cơ cực; -vượt nghìn trùng  sình lầy lội cõng người anh bệnh hoạn giữa lúc đói kém phủ trùm  miền Bắc. Mái đầu xanh chứng kiến cộng nghiệp chuyển xoay.,trôi giạt về Nam nặng gánh lịch sử-trên đôi vai gầy.

Đấng trượng phu không làm thân tre trúc, thẳng  một đường  vững chắc giữa bảo tố phong ba!

Thuở xưa bôn ba nơi xứ lạ, một thời nổi trôi mênh mông nổi trôi tô đắp nên  lộ thần uyên bác. Trên bục giảng, sinh viên lọt giữa ngẩn ngơ trong biển kiến thức vô bờ. Tính hài hước như đùa như thật gắn kết thâm tình khó phân giữa người nghe  người giảng.

Nghiêm nghị, sạch trong như  pha lê tỏa sắc rọi soi bao góc khuất bợn nhơ của giáo đoàn.

Biến động nhấn chìm bao yếu đuối giữa bể khơi cuộc sống, một thân vững chèo lèo lái gian truân bao đồng đội thối thoát, yểm ly

Bao năm gian khó vẫn xây nên nền tảng pháp tạng uyên thâm.Một đời lãnh đạo, một đời rao giảng, một đời phiên dịch lắm dấu ấn văn chương ẩn tích.

Giữa chốn lao cung vẫn đóng góp không ngừng ,lịch sử “Phật Quang Đại Từ Điển” để đời. Không tài liệu tra cứu,không tư liệu hỗ trợ, kiến thức xa xưa vượt khó đã hoàn thành một công trình vĩ đại; chẳng những một lần, làm lại từ đầu khi thành phẩm bị truy thu nơi “cư trú chỉ định”.

Thanh Minh Thiền viện miền Nam, tiếp tục cần  phiên dịch ghi chú hoàn thành một  tổ ong mật ngàn đời để lại dịch phẩm Đại từ điển lần hai cho bao thế hệ trân trọng học tập; đó là bảo tháp Xá lợi văn học, văn hóa của Phật giáo hiện đại.

Ôi vô thường  không của riêng ai. Khi màn dêm đời người khép lai , đôi mắt nhạt dần trần cảnh xôn xao.

                                               **-*

Đi về đâu Ngọn lửa vô tri lặng lẽ đem hình hài Người đến nơi tịch diệt! Trong không gian giao cảm vẫn tồn tại những năng lượng từ hòa, vẫn nhớ, vẫn thương, vẫn kính, vẫn in vết hằn trong sử sách, trong lối sống đa chiều! Bao con tim cùng nhịp đập giữa ngấn lệ trào dâng.

Ôi thế sự chỉ là luân lưu diễn xuất trên màn ảnh mộng ảo; kiếp trần là đại mộng chờ bùng vỡ cô đơn. Vâng, chỉ có cô đơn tuyệt hảo mới bước chân vào  cảnh giới tuệ minh miên viễn.

Đeo mang  lắm hành trang nghiệp vận, trách nhiệm là cơn say trong giấc mộng không tên. Luyến tiếc, kính thương cũng là hương thơm trên đóa hoa vô thường, khắc sâu thêm vào tàng thức trong không gian muôn sắc.

Đã có bao chân sư đạo cả đi vào  lịch sử không tên, chiến binh tiếp người trước gục ngã như dòng cuộn ba đào chỉ vì lý tưởng hư danh.

Êm ả, dịu dàng  thấm sâu tâm cảm cũng là bọt bèo gợn sóng trùng dương. Sương tan trên ngọn cây đọt cỏ trùng trùng nghiệp thức  lộ rõ bốc hơi vào ảo mộng trần đời.

Đầm lầy nước đọng nở sen tinh khiết, hiển thị mối tương quan “-nhất –đa –tương dung”, cũng chỉ lục trần tạo nên danh sắc.

Giao động, phải trái là lớp áo nhất thời, thế nhân cười khóc làm màn diễn xuất trên sân khấu đau thương.Còn lại gì sau màn nhung cháy tan bởi lửa trần trân tráo.

Nương vào quá khứ tưởng chừng thương cảm, xét đến tương lai  chỉ một nắm tro tàn. Ôi miên viễn tiễn Người xa trần thế, để hôm nay:

Thấp thoáng y vàng, áo lam đủ sắc màu  trong khuôn viên Từ Hiếu tìm về quá khứ một gương mặt thân thương thuở nọ, hay cũng chỉ để thăng hoa nét đẹp xôn xao!

Cái thời mà lẫn lộn vàng thau, chim  lựa hạt vẫn khó phân tro trấu.Từ tầng không cuồng nộ sấm chớp lại ngỡ trời chuyển trái mùa, không gian ngột ngạt tưởng chừng thời tiết giao chuyển!

Ẩn hiện lai căn phòng hẹp đôi mi khép nhẹ, gương mặt buồn còn vương vấn đạo nghiệp chưa tròn.

Hiện hữu tàn nhẫn trân tráo tiễn  Người vào chốn vô sanh pháp giới.

Ôi kiếp người! Trần gian được mấy ai không gieo vào chủng tử nghiệp thức; nhưng hôm nay, Pháp tử thành kính nghiêng mình trước tôn nhan ân sư một thuở, cho dù  tục tánh vẫn không tránh khỏi từng mang phàm xác, -một xác phàm mở nhạt trước hào quang uy đức của một Thượng nhân vô úy tôn kính vô ngần.

Kính bái ân sư.

 

MINH MẪN

GIỖ NĂM THỨ SÁU NGƯỜI NHẸ GÓT VỀ TÂY

29/01/BÍNH NGỌ 17/3/26

Kỷ niệm năm thứ 6 Ân- sư  viên tịch



Thứ Hai, 23 tháng 2, 2026

CUỘC GỌI ĐẦU XUÂN


Ba ngày Xuân “cửa đóng then cài”, song cửa phủ tấm vải vàng, ai đến cũng ngỡ chủ nhà đi vắng.

Đầu năm, nhiều đoàn tổ chức đi lễ chùa là một thông lệ tốt và cũng là nét đẹp văn hóa tín ngưỡng của dân ta.

Năm nay cũng như những năm qua, đoàn viếng các chùa đều là nơi mình hướng dẫn do sự quen biết, tuy năm nay không có mặt,  anh Hưng trưởng đoàn  theo đó  như tiếp dấu chân xưa, đưa đoàn thăm viếng những thắng cảnh  mỗi năm mang hương sắc đầu Xuân mỗi khác, người du Xuân như chìm vào lạc cảnh!

Sắc hoa, tiểu cảnh mỗi nơi đều là những ấn tượng  kết hợp áo dài nhiều màu trong đoàn trở thành lễ hội truyền thống, biểu hiện một đất nước thanh bình và phát triển.

Đi cùng đoàn cũng chỉ vài chuyến, nhưng tình cảm đối với đoàn thật sâu đậm. Chị Lan đã kết nối lại mình với đoàn khi mình rời khỏi, chị Hạnh đã quan tâm thăm hỏi, muốn mình tiếp tục hành trình cùng đoàn những chuyến sau này, Nhi và bao nhiêu người mãi nhắc tên khi mình vắng mặt trong những chuyến đi.

Thời gian và cuộc sống mãi bềnh bồng trôi nhanh, tình cảm trong đoàn cứ  lội ngược như đặc tính của loài cá trở về nơi sinh sản.

Đối với nhà Phật tất cả đều vô thường. Vật chất vô thường, tình cảm cũng phải vô thường, nhưng thời gian chưa lâu đâu dễ xóa nhòa khi một linh hồn  tĩnh lặng nơi am vắng.

Làm sao quên được lúc lâm nạn, đoàn chung tay hỗ trợ cho mình vượt qua nguy khốn; điện thoại nào thỉnh thoảng reo vang để nhắc nhở mình giữ ấm cơ thể lúc về khuya…

Một góc riêng hiu quạnh đơn độc, làm sao không theo dõi bước chân của đoàn vui Xuân nơi cửa Phật; bổng chốc, điện reo của chị Lan chúc Tết, rồi chị Dung và Nhi, những chị em quan tâm đều lên tiếng chung một đường dây, lòng nghe ấm lạ!

Không gian đầu năm, khắp ba miền đều nhộn nhã vui Xuân, trên tầng cao sao khỏi phản chiếu hình ảnh của trần thế nhiều tấm lòng thánh thiện. Bởi trần gian vẫn là hình ảnh không gian đa chiều rọi chiếu, đan xen.Một góc nào đó trong mênh mông, có chăng tồn tại một dấu vết tình cảm dành cho nhau,  đã có chút quan tâm như vết loan trên mặt nước yên tĩnh!

Chúc đoàn trường lưu hạnh phúc sau mùa du Xuân, đem phước báu chan hòa trong gia đình sớm nở hoa hạnh phúc.

 

                                 SẮC  XUÂN

HOA -SẮC BƯỚM, LỤA LÀ THƠM TÀ ÁO

NÂNG GÓT XUÂN NGẦN NGẠI ĐỘNG THIỀN MÔN

BẠC THỜI GIAN PHA NHẸ NÉT XUÂN SANG

DƯ ÂM THUỞ PHÂN ĐÔI VỀ LỐI RẺ

TÓC MÂY THOẢNG CHỢT XÔN XAO BÓNG CŨ

GỢN ÂM VANG HOA LẢ GIỌNG ƯU PHIỀN

SÓNG GIAO TỪ NƠI ĐÂU  MÙA THƯƠNG QUÝ

NGỌT  LỜI XƯA THẤM ĐẬM NGHĨA TÌNH THÂM

 

MINH MẪN MỒNG 6 TẾT BÍNH NGỌ

(Nhân cuộc gọi từ xa)

TỐNG CỰU NGHINH TÂN

 


 TẤT NIÊN MÃN, TÂN NIÊN KHAI

CHUNG VUI MẤY ĐỘ, XUÂN CÀI HOA RÂM

NGỌT BÁNH MỨT, CHẶT TÌNH THÂM

ĐẸP NỀN THƯ PGASP, THƠM MÂM HƯƠNG TRÀ

CHUNG VUI ĐẾM NỤ XUÂN QUA

ĐIỂM THÊM SỢI BẠC THIẾT THA PHẬN MÌNH

CHIA VUI NHẠT THUỞ  BÌNH MINH

TÀ HUY MỜ  NHẠT MẮT CHÌM NÉT XUÂN

 

MINH  MẪN MỒNG 4 TẾT BÍNHH NGỌ

Thứ Tư, 18 tháng 2, 2026

CUỐI NĂM LẠI MẤT CÁI QUẦN

 

 

Mọi chuyện cứ nghe như hài,thật ra cuộc sống không thiếu chuyện hài; Cái hài không chỉ là việc mất mát, mất mát vẫn là chuyện thường xuyên trong cuộc sống.

Thiếu cái quần cũng chả là gì trong thời buổi cà khối đồ từ thiện đem lên vùng cao, vùng cứu trợ chẳng ai muốn nhận.

Thời buổi mà xã hội được phát tem phiếu, mỗi người chỉ được mua vài mét vải, đủ may cái áo thì thiếu cái quần.

Chuyện cổ tích xa xưa, hai vợ chồng quá nghèo chỉ có một cái khố, ai đi ra đường thì người ở nhà khỏi xài khố.

Một số đồng bào sắc tộc vùng sâu, họ chỉ che bằng tấm lá khi đi rừng.

Chuyện hài Phi Nhung diễn chung với nghệ sỹ Nam, vội vã thế nào khi bố gọi, lại mặc nhầm chếc quần của bạn…

Em bé ngày nay còn phải có tấm tả (bĩm) để che của quý thì đối với người lớn cái quần trở thành một mode thời trang nhiều kiểu cho tương thích với tấm áo và dáng người. Nó không còn vấn đề cần phải có mà còn cần phải đẹp, kiểu dáng, màu sắc…

Trừ trường hợp đặc biệt không cần đến cái quần khi bệnh nhân  phẩu thuật phần dưới. Chợt nhớ,ông bạn già vừa tạ thế vào mùa ông Táo chầu Trời, trước đó mấy tuần nằm bệnh viện, vào thăm, niềm xót xa nhìn toàn thân bất động; ăn và thở bằng ống, người nhợt nhạt, nhìn gương mặt hốc hác xanh xao, giờ nghĩ lại, chắc lúc ấy cũng không xài quần khi dây nhợ phủ khắp toàn thân!

Ừ, ông Táo chầu Trời cũng không nghe nhân gian đặt vấn đề Táo quân sử dụng quần thế nào. Thị Nở hình như chỉ mặc váy.

.

                                               ***

Từ lúc xuất gia, hầu hết áo quần do quý thầy thải ra, do mạnh thường quân mua tặng. Bộ đồ nâu vải nhún tuy cũ,  áo có vài lỗ nhang cháy thủng,được một vị không còn tu,biếu tặng, mặc vừa vặn hơn bộ đồ một ông thầy to con bụng phệ như Thổ địa cho, khi mặc vào có lẽ khỏi mặc quần.Túi áo sệ tận đầu gối, mặc vào cứ như nụ nấm di động, vậy mà vẫn thoải mái vô tư trình làng khắp nơi.

Sau ngày dự tang ông bạn già, hai bộ đồ đem giặt phơi sau hè, hai bên tường nhà hàng xóm cao ngất nghểu, chừa khoản trống phơi đồ và vài cây linh tinh cho mát mãnh đất khô cằn. Một chút nắng đủ hong khô vải vóc  áo.quần..

Trời không còn  nắng cũng là lúc không còn quần đã phơi, cầm trên tay ba cái còn lại mãi ngẩn ngơ suy nghĩ; quẩn quanh nhìn tìm tứ phía xem –có rơi rớt, gió tung. Vuông đất chỉ cần hai bước sải chân , thế mà dấu tích chiếc quần vẫn bặt tăm âm tích. Mất một cách vô lý, ai vào sao -không lấy gì đáng giá mà chỉ lấy chiếc quần! vào ngõ nào?

Nhiều ngày suy diễn vẫn chưa tìm được câu giải đáp, không tiếc vì chiếc quần mà tiếc cho giải đáp không thông.

                                          ***

Các sư Nam Tông, Khất sĩ cũng chỉ xài váy thay quần. Thế thì có gì quan trọng khi không có quần! Hình như trên thế gian không thiếu chuyện nói về chiếc quần;khi chiếc quần trở thành vấn đề không thể thiếu đối với xã hội thoát khỏi thời kỳ ăn lông ở lỗ, thì chiếc quần trở thành vấn đề khi có chuyện không may.

Cuối năm lại mất chiếc quần trở nên kỳ bí; huyền thoại chăng ai đó cần kỷ niệm ? bài thơ “Tát nước đầu đình”  bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen là do vô tình quên chứ không phải bị mất, mà nếu mất thì chỉ mất áo chứ không mất quần một cách bí ẩn vào dịp cận Tết.

Ngẫm lại cuộc đời sao gặp lắm bi tráng ngoài ý muốn!

 

MINH MẪN

MỒNG 2 tẾT  Bính Ngọ (18/2/26)

Thứ Hai, 16 tháng 2, 2026

CẢM TÁC CUỐI NĂM



Cứ nghĩ sống một mình chắc thong dong nhìn xã hội rộn ràng tất bật lo Tết, nhưng chính một mình càng vật vả, làm vệ sinh chăn màn,lau dọn nhà cửa, vô vàn mọi thứ không tên khó mà kể hết nhỡ cậu ấm phương xa mỗi khi cật vấn.

Dù tay chân không ngơi, nhưng trong tầm vẫn thiếu cái hồn, nhất là cái hồn vừa ra đi như nhắc nhở lúc nào đó mình cũng sẽ là lữ khách chuẩn bị sân ga sắp đến.

Chả biết từ lúc nào những ông bạn già kết nghĩa thắm tình như đôi cánh nâng cao cuộc sống.Có lẽ nếu không có lòng từ của nhà Phật thì khó kết giao với những mãnh đời hy sinh cho xã hội.

Trong những chuyến từ thiện các tình miền Tây Nam bộ,anh Tư Mắt kính tuy lớn tuổi, không ngày nào vắng mặt trên những nẻo đường trợ giúp dân nghèo.Từng mái tole che mưa tránh nắng, từng đường quê bồi đắp cêment, các bếp cơm từ thiện…Có lẽ anh Tư Mắt Kính là người ngồi xe nhiều hơn đi bộ.

Có người hỏi chắc gia đình anh Tư giàu lắm! Vâng, anh Tư giàu hơn người vô gia cư. Đám con cái đều đi làm mướn quanh năm mà vào mùa dịch phải nhận từng phần quà từ thiện.

Lúc chín giờ đêm, tôi và anh TƯ vừa từ An Giang về đến Thành phố, cuộc điện thoại của cô Hồng nhà dưỡng lão bên Nhơn Trạch báo tin bà nhà tôi đã ra đi. Sáng hôm sau, anh Tư và đồng đạo thuê xe đến để tiễn biệt một sinh mệnh có nhà, có con, có chồng mà lúc nhắm mắt như người cô độc.

Anh Tư và đồng đạo lo ma chay tuần thất khá chu đáo, ân nghĩa này thật khó quên.Mùa dịch, tuy anh Tư không là nạn nhân của Covid, nhưng không bạn đạo nào đến tiễn đưa giữa cao trào.

Ăn uống thất thường, anh Tư ngã bệnh, xuất huyết bao tử, không ai chăm nên áo quần không tương xứng với bộ da bọc xương. Người còn lại hụt hẫng như bầu trời thiếu sao, những chuyến từ thiện vắng bóng mà người dân miền Tây trông chờ như người thân của dân nghèo.

Cũng từ anh Tư Mắt Kính, xuôi về Cái Bè, lại thâm nhiễm tình nghĩa với anh Tư Tây tự bao giờ. Ba người kết nghĩa tương giao.Sau khi cội già ngã bóng,anh Tư Tây tha thiết người còn lại xem như người em nhỏ tuổi trong ba người, về sống với nhau. Tuy không có giấy tờ tùy thân, anh Tư Tây vẫn cam đoan bảo lãnh từ lúc sống đến khi ra đi đúng theo thủ tục pháp lý, nhưng người muốn bảo lãnh lại ra đi trước.Thương thì thương, nhưng mỗi người có một gia cảnh. Vẫn liên lạc nhau mỗi ngày; trao đổi đạo lý mà trình độ Tây học thuở xưa anh Tư thường muốn tìm hiểu căn kẽ

Anh vui tính và nhân hậu,còn biết làm thơ, thích chụp ảnh bằng điện thoại. Hai ông bà thuở xua là đệ tử của một Hòa thượng có tiếng ở miền Nam. Sống trong vùng Phật giáo Hòa Hảo, anh hòa nhập làm phòng thuốc từ thiện, hiến đất làm chùa lập Ban Trị Sự PGHH xã Mỹ Lương.Từ chính quyền đến người dân địa phương đều kính nể.

Sau vườn làm sân phơi thuốc có mái che và sàn phơi thuốc cao khỏi mặt đất, rất vệ sinh.Đội ngũ tầm dược dồn về đây, sau khi phơi khô, cung cấp cho các phòng thuốc từ thiện.Anh không có con trai,những người con gái theo gương cha đều biết lo nghĩ cho người khác.

***-

Thân xưa nay nhúm tro tàn

Nghĩa tình còn lại vô vàn tiếc thương

Đời người là một tấm gương

Soi người rồi lại vấn vươn phận mình

Đàn anh hai nẻo vô tình

Mai sau còn lại bóng hình bên nhau.

 

MINH MẪN

29 tháng chạp Ất Tỵ 16/02/26