VỀ ĐÂU?

 

Lá rời cành, về đâu ?

Gió đưa mây về đâu?

Vô thường tiễn mạch sống về đâu?

Thu sang đón tiếng ve sầu mênh mang

Phượng nở hoa vàng, hoa đỏ, cài lên sắc áo dệt da trời. Ẩn trong vườn hoa nhân ái, nỉ non trắng bệch hoa bưởi vừa rụng, tiễn sinh mệnh nào vương nét sầu trên khóe mắt em thơ!

Đại hồng chung rũ rượi lay động phướng, bóng ân sư gửi án mây trôi.

Éch nhái ểnh ương thay lời tiễn biệt, Hạ qua nhanh đón sương lạnh Thu về. Mây chùng xuống nghe lời ai than thở, ngôi sao buồn thuở nọ nhắc nhở nghĩa ân một thời nuôi dưỡng mầm non. Hôm nay. tăng trưởng hậu sinh kế thế song đường, bao gió chướng duyên lạc dẫn tâm con chìm sâu trong cỏi dục.Chiều mây buồn chia hạt nước thay lệ sầu cách biệt âm dương.

Từng quỳ xuống  búp sen tay hoa nở, hướng lên đấng Điều Ngự mong mẹ cha thọ mạng non sơn, giờ đây,người quá vãng, ước nguyện bao công đức kết mây lành tiễn hóa sanh cõi Tịnh..

Bàn tay này ôm trọn ân tình, một lần xin mẹ cha đón nhận; đôi chân mòn heo hắt tuổi thời gian, con cúi xuống nguyện rửa sạch nghiệp hồng trần, đền ân trọng trọn đời chưa đủ!

Mẹ  mừng thầm nghe con quẩy đạp trong bụng, chín tháng lẻ mười mẹ nào được ngon cơm trọn giấc. Thuở mầm non mẹ cha ẵm bồng, chăm sóc, lúc ốm đau người vất vả trăm phương; buổi chợ khuya mẹ còng lưng từng củ khoai trái bắp,vài đồng lẻ như góp nhặt hoa rơi mong nuôi lớn mầm non của mẹ. Xa xưa ấy, thuở hương nồng pha ấm mái tranh, dù mưa nắng, cha không ngại len lỏi đem về sưởi ấm từng tờ tiền ướt đẩm mồ hôi và nước mắt.

Con cũng biết còn bao cảnh nghèo khó vây quanh cuộc sống, công khó nhọc mẹ cha ai đó bị rơi vãi nhuộm bạc khắp nẻo đường sa đọa ăn chơi. Để rồi, tiếng gọi Thu về mùa hiếu hạnh, vẫn có những người con hối hận khi trắng bạc nở hoa trên ngực áo, bên kia người hãnh diện đón cánh hồng hoa; nhạc phẩm “Bông hồng cài áo thơ của Thiền sư Nhất Hạnh, Phạm Thế Mỹ phổ nhạc lan tỏa chìm lắng cả hội trường. Nước mắt ai đó đang thấm khóe, không vì mất cha mẹ, cũng không hưởng được niềm hạnh phúc khi mẹ cha vẫn còn, thân phận cô đơn lạc lõng giữa chợ đời, tự bươn chải để sinh tồn khi duyên không đủ sưởi ấm cho người con bất hạnh!

Cũng không thiếu bao người con lay lắt nơi quê người, vì cuộc sống phải tha phương lập nghiệp, dõi mắt trông về chân trời viễn mộng, ngóng tin mẹ cha dưới ánh sao khuya; cũng có lúc xót lòng thắm lệ tin mẹ cha khuất bóng mong gặp mặt con…ôi khổ đau gặm nhấm kiếp nhân sinh.Ai tránh khỏi sầu vương ngấn lệ nghĩ đến mẹ cha chưa từng hưởng được kiếp nhàn.

Trầm luân nặng đè lên vai mẹ, lưng còng mỏi gánh cha từng mang, nhưng đã lắm khi lời con làm cho mẹ buồn da diết, từng đêm trường cha thấm  đẫm lời đau. Con vô tư như trả treo như thường tình ngoài xã hội. Ỷ lại thành danh trong đời, quên cái khó nghèo một thưở cha mẹ cưu mang con khôn lớn. Khoai sắn thay cơm nơi vùng quê nghèo khó, nuôi con lớn hôm nay để con phụ bạc ơn sanh thành.

 Kể sao hết niềm đau nỗi khổ, khổ kiếp người, khổ bệnh tật đeo mang, chưa một lần than thở để bận lòng con,rồi mai đây vô thường lấy đi tất cả, trao lại đời con ân hận muộn màng.

Hương phần cha mẹ về đâu khi cánh bướm vờn hoa trong vườn tối.

Hoa trắng hoa hồng sớm mờ nhạt bóng Thu tàn

Về đâu vội bước trong mọi nẻo buồn vui, sớm muối bạc mái đầu lạc lõng; danh lợi chưa say đã bén mùi thất vọng. Hồi chuông chùa vang cánh đồng xa, chuông phố thị ậm ừ trong ngõ ngách, thúc dục dòng người vội vã  trở về, về đâu…về đâu???

Kiếp người về đâu gữa bao la vũ trụ? Về đâu giữa nghiệp chướng nghìn trùng!

Về đâu ? về đâu ? khi thiếu ánh sáng dẫn đường, hãy chọn màu hoa hiếu hạnh làm hành trang tỉnh giác trong nẻo tối tăm!!! hãy trở lại chính mình, là nguồn cội chân tâm tỏa lòng nhiệt thành với thất Tổ cửu Huyền.

Lá rời cành cũng quay về cội gốc

Gió đưa mây về lại chốn hư không

Vô thường chuyển mạch sống luân lưu trong sáu nẻo

Về đâu khi thực tại mộng tỉnh là chốn đã về, cần gì cật vấn phải về đâu

 

MINH MẪN

  15/8/26

NGHIỆP THỨC VÀ TẦN SỐ

 

Nghiệp thức là những hạt giống được tích lũy vào Alaiya, thiện và bất thiện đều mang tần số khác nhau, tạo tần số dao động; tần số tích cực mang đến vui vẻ, nhẹ nhàng, tươi tỉnh…tần số tiêu cực tỏ ra bất an, phiền muộn, trầm cảm…

Tần số là biên độ của năng lượng trong cơ thể, được hình thành và chi phối bởi suy nghĩ, ý thức và cảm xúc.Tần số tích cực mang đến sự hài hòa vui vẻ trong giao tiếp, tần số tiêu cực tạo cho đối tượng giao tiếp một cảm giác khó chịu, không vui. Tần số tích cực hay tiêu cực được thể hiện qua ánh mắt, khuôn mặt, cho dù cố gượng thể hiện cũng không thể che đậy được thực chất nội tâm.

Khoáng vật có một tần số rung động rất thấp và đơn điệu, do hấp thụ khí âm dương đất trời, khoáng vật phát triển sẽ gia tăng tần số rung động do tác động của thiên nhiên và địa chấn;  thực vật tần số rung động nhẹ hơn có vẻ trung tính, ngoại trừ nắng gió tạo sức đối kháng gia tăng tần số rung động nhẹ,có bản năng hướng lên và tìm ánh sáng, vì thiếu ý thức chủ động, phát triển theo bản năng nên biên độ rung động không đáng kể. Cây cối có tần số năng động hơn thực vật, cổ thụ tăng trưởng lâu đời, tần số rung động có hiệu ứng cao sanh ra linh khí gọi là mộc Thần.

Riêng động vật hạ đẳng tần số rung động nặng nề chậm chạp, phản ứng theo bản năng;tuy nhiên, có những sinh vật tiến hóa nhanh,ý thức nhạy, tần số dao động nâng lên khác với mức tiến hóa cùng đồng loại; do bản năng tiến hóa hoặc được huấn luyện, tần số rung động ý thức được nâng cao một mức nhất định.

Con người thời nguyên thủy, bản năng và ý thức chậm, mang tần số dao động chưa được cao,đến khi nhân loại tiến hóa, tần số dao động nhanh nhạy hơn. Người mang tần số cực thanh, có thể giao tiếp với năng lượng ngoại biên, tiến nhập vào tàng thức vũ trụ (Akashic).Tùy mức độ thâm nhập cảm ứng với tần số giao động vũ trụ, nắm bắt được những tín hiệu báo trước hiện tượng xảy ra trong cuộc sống, gọi là cảm ứng hoặc tiên tri.

Chúng ta đôi lúc gặp một ai đó, nhìn thấy một cảnh tượng, một sự việc nào đó có cảm giác như quen thuộc, thực ra tần số dao động của tâm thức tiếp xúc với năng lượng tạng thức vũ trụ, nơi đó từng ẩn chứa những hạt giống đã gieo; mọi sinh hoạt hiện tại như một lập trình đã định trong quá khứ, cuộc sống hiện tại tạo thêm những hạt giống mới lưu vào tàng thức cá nhân ,phản ảnh vào tàng thức vũ trụ, tạo nên một trường năng lượng miên viễn vô tận.

“Mọi thứ trong vũ trụ, từ nguyên tử nhỏ nhất đến cơ thể con người, đều dao động ở một tần số năng lượng nhất định.”

Tế bào, nguyên tử trong cơ thể đều dao động không ngừng, chúng bị tác động bởi tần số cảm xúc, suy nghĩ và trạng thái tâm thức.Do đó:

• Những cảm xúc như , tội lỗi, sợ hãi, giận dữ, ý nghĩ đen tối, ân hận… có tần số rất thấp.
• Những cảm xúc như yêu thương, biết ơn, bình an, từ ái, hoan hỷ… có tần số khá cao, nhẹ.
•  Vì thế mọi cảm xúc quyết định năng lượng vận hành trong cơ thể, không những quyết định sức khỏe  và tiến hóa, còn là hạt giống lưu trữ trong “dị thục thức” .

Khi tinh thần tỉnh táo, lúc tập trung, năng lượng dao động thần kinh có tần số từ 12.5 đến 30 Hz.gọi là Beta.

Trong trạng thái Thiền định hay giấc mơ tần số dao động từ 4 đến 8Hz gọi là Theta

Khi Thiền định, tần số năng lượng dao động chuyển sang tần số từ 8 đến 12Hz gọi là Alpha;

Đó là trạng thái tái lập năng lượng của cơ thể, tạo phiên bản tiếp theo cho cuộc sống tương lai.

Mọi trạng thái cảm xúc và suy nghĩ đều tác động đến sóng não; cảm xúc tiêu cực thuộc tần số thấp, cảm xúc tích cực nâng tần số cao, hỗ trợ sức khỏe, chữa lành và sáng tạo. Như vậy cảm xúc đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hiện tại và cấy vào hạt giống trong tạng thức đưa ta đến nẻo đường luân báo.

Tần số rung động tùy thuộc vào cảm xúc hướng tâm thức vào con đường trong sáng, thánh thiện hàng ngày như: thương yêu, lòng biết ơn, hoan hỷ, khiêm tốn, không sợ hãi, tỉnh tâm, Thiền định, tâm thái dịu dàng nhẹ nhàng, giao tiếp thiên nhiên để hòa cùng năng lượng vũ trụ.

Tâm thái u sầu, lo sợ, hận thù,oán ghét, tham lam, ích kỷ, buồn chán, u uất…đều là trạng thái tiêu cực mang tần số dao động thấp, góp vào hạt giống xấu trong tạng thức cá nhân hòa nhập vào tàng thức vũ trụ theo luật “Cộng hưởng”.

“Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu”, tần số thế nào thì chiêu cảm năng lượng chung quanh như thế ấy; không thể thay đổi trạng thái bên ngoài nhưng có thể thay đổi trạng thái tâm thức chính mình thì chung quanh sẽ có sự tương ứng đồng điệu.

Nhà Phật từng bảo: “Thắng vạn quân không bằng tự thắng chính mình, thắng chính mình mới là chiến công hiển hách”.Con người thường sống theo bản năng nóng giận tham lam, tật đố…do có khuynh hướng hướng ngoại; tâm thức hướng nội để thắng mọi cảm xúc có tần số rung động thấp, bất an sẽ chiêu cảm những tần số thánh thiện.

Khi Ban hộ niệm tụng kinh cho người vừa mất, cộng lực của tần số dao động tác động  kích hoạt tần số dao động của thần thức chưa rời khỏi thân xác nếu người vừa mất lúc sống không tích chứa quá nhiều năng lượng trọng trược, (nói một cách thông thường là đời sống của họ không quá tội lỗi, xấu ác) thì cầu siêu có tác dụng tốt.Thân nhân có nhiều nghiệp thiện, đạo lực mạnh cũng có thể tác động đến tần số nghiệp thức của người mất một phần.

Cổ nhân thường nói tích đức có nghĩa hành động và ý nghĩ phải có tần số năng lượng tốt.Nghiệp thức là tích lũy mọi nghiệp lực đưa vào tạng thức mà khoa học gọi là tần số giao động cá nhân cộng hưởng vớii tạng thức vũ trụ gọi là Akashic.

Đạo học  gọi là Thiên nhân hợp nhất, vì thế quan niệm con người là tiểu vũ trụ có mọi tố chất của vũ trụ.Tần số dao động của vũ trụ tương ứng với tần số dao động của con người. Tác nhân trong cuộc sống ảnh hưởng đến tạng thức vũ trụ, hạt giống đó không thể mất ngoại trừ những hành giả chứng đắc đưa đến giải thoát.

Thần thức thông thường trong 49 ngày  chọn tìm nơi nhập thai, phải tương thích với nghiệp thức, hoặc ân oán, hoặc do nguyện lực, sau khi bào thai tượng hình, tần số dao động hai bên tương thích nghiệp thức sẽ gá nương, mang theo tần số đã tạo, thể hiện ngay sau khi ra đời, từ đó vấn đề con có hiếu, bất hiếu, tài năng sở trường kiếp trước sẽ xuất hiện. Chúng ta không lạ những thiên tài đã thể hiện rất sớm tuy chưa được đào tạo; cũng có những người chưa được ăn học do hoàn cảnh gia đình, xã hội mà vẫn có năng khiếu chuyên biệt.

Cũng có trường hợp nghiệp thức mang chủng tử cực thiện hoặc cực ác không cần phải mang thân trung ấm chờ 49 ngày mới mới đầu thai,tần số dao động xuất hiện ngay cảnh giới tương ứng.Chúng ta chỉ nói đến cảnh giới phàm phu, các cảnh giới khác không có thân trung ấm.

 Kinh Đại Bửu Tích ghi: “Trung ấm của hữu tình thì có hai chân hai tay, hoặc nhiều chân hoặc bốn chân, hoặc không chân. Tùy theo nghiệp đời trước phải thác sanh mà thân trung ấm có hình như vậy. Trung ấm của cõi trời và người thì đầu hướng lên, có màu hoàng kim. Trung ấm của bàng sanh và quỷ thì đi ngang. Trung ấm của địa ngục thì đầu chúc xuống”.

Tóm lại, nghiệp thức là tần số dao động tương ứng với tần số dao động của vũ trụ tồn trữ vào tạng thức vũ trụ. Đối với chúng sanh gọi là nghiệp thức lưu trữ trong Alaiya thức, đối với vũ trụ tàng thức là Akashic cũng như nước gần bờ gợn sóng gọi là nước biển, xa hơn gọi là đại dương.Nghiệp thức có cùng tần số trong vũ trụ, khác nhau trong phạm vi hành hoạt của tâm thức qua cảm xúc, ý nghĩ, cảm thọ.

 

MINH MẪN

  13/8/26

NGHIỆP THỨC VÀ CHUYỂN HÓA

Mang thân người ai cũng có nghiệp Thiện và nghiệp Ác, tùy căn cơ mỗi hạt giống đó nhiều hay ít. Nếu nhiều nghiệp ác thì cuộc sống gặp lắm trắc trở hoặc bệnh tật, tai nạn…không suôn sẻ.       (ngoại trừ những hóa thân, Bồ tát, La Hán hiện thân không  do nghiệp lực ,mà do nguyện lực).

Thiện và Ác còn tùy quan niệm đạo đức của mỗi xã hội, mỗi lãnh vực Tôn giáo, hoặc phạm vi chính trị.Ví dụ giết người là một tội ác, nhưng Hồi giáo giết người vi phạm luật đạo Hồi bằng hình thức treo cổ được xem là bình thường. hơn hai ngàn năm về trước Chúa Jesus bị đóng đinh được xem là hành hình bình thường. Mỗi quốc gia có một hình thức trừng phạt tội phạm khác nhau mang tính đạo đức khác nhau. Xưa kia phanh thây tội phạm bằng nhiều hình thức dã man, khi nhân loại tiến đến văn minh, vấn đề hành xử tội phạm mang tính đạo đức hơn là hành hình tại pháp trường, một trong những tay súng nhắm vào tử tội, sẽ không có đạn để trong số đó cứ nghĩ lương tâm không bị cắn rứt.Tiến bộ hơn là tiêm thuốc cho bớt đau đớn.giết người từ đó  xã hội và luật pháp hiện hành cho là đạo đức răn đe.

Giết mổ trâu bò ngày xưa dùng búa tạ đập đầu, con vật kêu la thảm thiết, ngày nay phần lớn các lò mổ dùng điện chích.

Như vậy cùng một cách giết,tùy theo lối hành xử mang tính đạo đức trong thời đại văn minh, nhưng  có nơi  vẫn còn duy trì hình thái man rợ. Đó là đạo đức trong cách xử phạt.

Tòa án Dị giáo:Tây Ban Nha (1478-1834), giáo hội Công giáo La Mã thời Trung cổ, và cận đại đều lập tòa án Dị giáo để đối phó với Tin Lành, ngoại đạo, phù thủy…bằng nhiều hình thức xử phạt, nặng nhất là thiêu sống; ngày nay ngoài Phật giáo và một vài học phái Á châu kể cả Công giáo không khuyến khích việc giết người.Từ bi bác ái là phương cách chuyển hóa tội phạm.

Trong các lãnh vực khác, vấn đề Thiện và Ác cũng còn tùy thuộc quan niệm đạo đức của lãnh vực đó. Tại Ấn độ, những nhà tu khổ hạnh hành xác bằng nhiều hình thức như đứng một chân, đứng không nằm không ngồi, nhịn ăn, hành hạ cơ thể để chuộc tội.Một vài dòng khổ tu bên Công giáo cũng tự dùng roi quất vào người để chuộc tội…Những hình thái đó đối với họ được xem là thiện.

Ngay cả việc bố thí, giúp người nghèo khó được xem là thiện, nhưng vẫn có người chống đối bảo rằng: làm như thế tạo sự ỷ lại, nghèo khổ là do nghiệp phải trả, giúp họ là cản trở việc trả nghiệp của họ được xem là ác!

Những lãnh vực khác trong đời sống cũng khó mà phân thiện hay ác. Như vậy căn cứ đâu để biết việc làm thiện hay ác? Đối với nhà Phật, mọi việc làm, ý nghĩ không làm khổ người, làm khổ mình, với tâm từ bi hoan hỷ được xem là thiện; đó là đời sống bình thường.Đi sâu hơn cho những hành giả chuyên tu thì vấn đề lại khác, những gì chướng ngại cho việc tu tập đều xem là bất thiện.

Chuyên đề hôm nay, chỉ nói những chướng ngại trong lãnh vực chuyên tu.

                                                       ***

Cái khó nhất không chỉ vọng tưởng, phân tâm trong lúc Thiền định. Quán và Chỉ là phương tiện để nhiếp tâm, tuy nhiên, những hạt giống tiềm ẩn trong tạng thức luôn trổi dậy gây rối làm cho hành giả bị phân tâm. Những hạt giống đó do tích lũy nhiều đời hoặc thu nạp bởi trong cuộc sống hàng ngày.Chính những hạt giống đó, trổi dậy mạnh khi thần thức hôn ám lúc sắp ra đi, hạt giống nào mạnh sẽ lôi kéo thần thức vào một trong những con đường lục đạo.

Thường hành giả tìm cách đè nén hoặc tránh né khi chủng tử xấu trổi dậy; làm như vậy hạt giống đó không tiêu mất mà vẫn tiềm ẩn trong tạng thức, hạt giống nào mạnh nhất sẽ xuất hiện trước lúc thần thức rời khỏi xác thân.Dĩ nhiên hành giả đạt chuẩn thoát khỏi sanh tử luân hồi, lúc bấy giờ giây phút chót vẫn phải trả quả nào mạnh nhất dưới nhiều hình thức của thế tục. Riêng các bậc chân sư cực thiện mới thoát khỏi luân báo khi vừa viên tịch.

Tiềm thức là dạng tạng thức hàm chứa mọi hạt giống, khi có ý thức thì tiềm thức ẩn nhưng vẫn không lặng, nó như dạng sóng ngầm luôn lưu chảy. hành giả hành trì trong  mơ màng thì tiềm thức liền chủ động. Những người bị thôi miên ý thức họ ngưng hoạt động, lúc bấy giờ tiềm thức hoạt động một cách thiếu kiểm soát của ý thức, người thôi miên hỏi thì tiềm thức của người bị thôi miên trả lời những gì nó đã chứa trong tạng thức. Tạng thức mỗi người tồn tại trong tầng không gian  chung gọi là Akashic.

Có hành giả nhận chân hạt giống nào mạnh nhất luôn đeo bám và quấy rối lúc hành Thiền, vị đó đưa hạt giống ấy ra để quán chiếu và hóa giải bằng cách chuyển hóa cho hạt giống tiêu mòn, tẩy sạch trong tạng thức,(mục này có dịp sẽ trình bày riêng); Cũng có hành giả quan niệm cứ để mặc cho những hạt giống trỗi dậy, chú tâm vào đề mục Thiền định, cách này cũng đưa đến định lực và đạt đến tuệ giác phần nào, chưa thể ngộ toàn triệt, nghiệp thức trong Alaya chưa đạt đến Bạch tịnh thức, lúc nào đó hành giả chuẩn bị đạt đỉnh toàn triệt, nghiệp thức biến thành ma nạn thử thách, vượt qua được sẽ chứng thành đạo quả, không vượt qua sẽ rơi xuống biến thành phàm tục đôi khi không còn người bình thường, gọi là tẩu hỏa nhập ma!

Pháp “tri vọng chỉ vọng” là biết vọng  ngưng vọng, đây là giải pháp đối phó tạm thời.Vọng luôn luôn khởi, theo dõi vọng khởi là tâm bị động theo vọng; tâm chạy theo vọng thì tâm không thể định, chưa thể triệt tiêu hạt giống lưu xuất trong tạng thức.

“Hiện pháp lạc trú” là an trú trong pháp hiện tại. An trú trong đi đứng nằm ngồi, trong sinh hoạt thường nhật, không cho vọng khởi từ ý thức. còn hạt giống trong vô thức thì sao? Khi chưa chứng Thánh thì đừng bảo những hạt giống trong vô thức là mộng ảo.Đây cần có giải pháp để triệt tiêu vọng tưởng từ ý thức và trong vô thức!

Với pháp môn Tịnh độ thì vấn đề này không thể đặt ra vì “đới nghiệp vãng sanh” tức nương vào tha lực của Đức giáo chủ Tịnh độ. Vấn đề này chỉ đặt ra cho những hành giả tự lực cần có phương pháp hành trì và chuyển hóa. Trong nguyên tắc chung còn cần có kinh nghiệm riêng tùy căn cơ của mỗi hành giả, ví như người đi trên chiếc dây đu, mỗi người có một cách uyển chuyển để giữ thăng bằng.

Pháp này cũng không đặt ra cho những người tu luyện các môn thế gian pháp không hướng đến thoát ly sanh tử.

Tóm lại, nghiệp thức là vấn đề quan trọng cần giải quyết song hành với ý thức, cho dù nghiệp thiện hay ác cũng đều chướng ngại cho việc hành Thiền đạt đến thoát ly sanh tử!

 

MINH MẪN

 24/7/2026

VẤN ĐỀ NHÂN SỰ NHIỆM KỲ 2026-2031

Tinh thần thống nhất của tổ chức Giáo hội PGVN, các Tỉnh thành cả nước sẽ hợp nhất theo địa giới hành chánh bên ngoài, trong khâu tổ chức nhân sự luôn gặp những ách tắc nếu áp dụng đúng theo tinh thần văn thư số 169/CV-HĐTS-VP2 do Ban Thường trực HĐTS viện dẫn điều 36 Hiến chương GHPGVN sửa đổi lần thứ VII, thông tư 451/TT-HĐTS ngày 20/112025 của Ban thường trực HĐTS và nghị quyết 181/NQ-HĐTS ngày 01/7/2026 của Ban Thường trực HĐTS.

Trong văn bản 169 kể trên nêu danh sách nhân sự dự kiến do Ban trị sự GHPGVN Thành phố Huế nhiệm kỳ 2026-2031, một số nhân sự đã hết thời hạn tham gia, trong đó có HT Thích Khế Chơn đã quá tuổi quy định.

Thiết nghĩ Hiến chương và những quy định do Ban thường trực HĐTS căn cứ để các địa phương thực hiện một cách quá tuyệt đối. Trung ương ngoài y cứ các điều lệ trong Hiến chương, còn phải lắng nghe ý kiến của địa phương. Trong một đất nước trước khi đưa ra  một thông tư, một văn bản mang tính chung, cũng cần có ý kiến của địa phương để cơ cấu tổ chức tránh lâm vào thế không hợp lòng nhau. Thời đại ngày nay dân trí tiến bộ, việc điều hành một tổ chức không thể áp đặt bất cần nguyện vọng của hạ tầng cơ sở; nhà nước từng nêu khẩu hiệu: “dân biết, dân bàn, dân làm” mới thuận trên hợp dưới gọi là dân chủ.thế thì Phật giáo luôn tôn trọng quyền tự do cá nhân tự do tập thể tức phải hài hòa giữa Trung ương và địa phương; áp đặt không thể là dân chủ.

Hiến chương hay các văn bản quy định chỉ là cái khung để uyển chuyển lúc hành sự. Theo tinh thần nhà Phật, không có cái gì là tuyệt đối, thế thì hành chánh cũng không nên áp đặt nhân sự khi địa phương đồng lòng lưu nhiệm HT Khế Chơn vào nhiệm kỳ mới đâu có gì sai! Theo tinh thần áp đặt của HĐTS đối với nhân sự địa phương thì cần gì đại hội, cứ việc trên bảo dưới nghe là xong.

Quy định tuổi hưu trên nguyên tắc là đúng, nhưng bất cứ cái gì cũng có tường hợp ngoại lệ. Nếu quá tuổi hưu mà nhân sự đủ kinh nghiệm, lớp trẻ kế thừa chưa đủ khả năng đảm nhiệm, vẫn có  thể lưu nhiệm để đào tạo thế hệ kế thừa. Bậc trưởng thượng luôn có bề dày trong cuộc sống, ngoài chuyên môn giáo dưỡng, còn có đạo lực uy tín để lớp  trẻ noi theo, tóm lại nhân sự do địa phương thẩm định dù sao cũng an toàn và tín nhiệm hơn từ trên nhìn xướng.

Tu sĩ Huế không phải thiếu, lực lượng đông có trình độ học vị, kiến thức đáng tin tưởng, vậy niềm tin vào HT T Khế Chơn đâu có gì sai? Tại sao phải áp đặt đúng theo văn bản trên giấy tờ mà không nhìn thấu nhân tâm để tạo đợt sóng ngầm bất mãn trong nội bộ?

Nếu Huế vẫn khăng khăng lưu thỉnh HT Khế Chơn thì Giáo hội V/P 2 có phải đối diện sự lúng túng trong nội bộ? Thiết nghĩ HĐTS TƯ cần có tầm nhìn và tinh thần uyển chuyển một cách dân chủ.

Chắc chắn những Tỉnh thành khác cũng không tránh khỏi những khó khăn cho Đại hội nhiệm kỳ 2026-2031, không những về nhân sự và sự kết hợp địa giới quá rộng làm cho chưa hiểu rõ nhân  các địa phương trươc kia chưa dung nạp.

Hy vọng mọi sự sẽ vượt khó khí Ban thường trực HĐTS T.Ư  biết lắng nghe nguyện vọng của HUế cũng như các địa phương còn lại.

 

MINH MẪN

 21/7/2026

CHỈ VÀ QUÁN

 

Chỉ và Quán là cách vận hành trên con đường tu tập cho mọi pháp môn thuộc về hướng tâm.

Quán là sự vận hành ý thức hướng đến đề mục, chỉ là sự ngưng nghỉ việc vận hành của ý thức.

Vì sao Quán cần có chỉ ? và Chỉ cần có quán?

Quán vào một đề mục nhất định, không lạc sang chủ đề lan man khác gọi là vọng tưởng, loạn tưởng.

Nếu tập trung Quán suốt một chủ đề đôi lúc tâm thức bị bám chấp vào đó thành thói quen, một lối mòn như niệm Phật theo thói quen không có ý thức trở thành cái máy. Ví như tập trung giải một bài toán khó, càng tập trung càng bức bách bế tắt. Đây là việc làm hết sức tinh tế của tâm thức; nếu không trở thành lối mòn tâm thức thì trạng thái ý thức cũng bị u uất như người bị giam hãm trong phòng kín không giao tiếp ánh sáng bên ngoài; tâm trí càng bế tắt thì càng khó phát huy tác dụng.Do vậy, Thiền hành cũng là cách nới lỏng thân tâm lúc tập trung vào một chủ đề.

Công việc càng bế tắt, càng cần phải ngưng nghỉ để giải phóng tinh thần, đó là trạng thái Chỉ; chỉ là ngưng đọng, ngưng đọng không có nghĩa buông xả,ngưng đọng là trạng thái tạm thời không tiếp tục vận hành tâm thức theo một đề mục, cũng không phóng tâm vọng tưởng sang ngoại cảnh.Chỉ có nghĩa là định, định sanh Tuệ.Quán đúng cách sẽ thông, định đúng cách sẽ sanh Tuệ.

Đó là nguyên tắc chung cho những pháp Thiền định, tuy nhiên, pháp môn Tịnh độ không thuộc về Quán nếu chỉ niệm Phật. Quán thân tướng Như Lai, quán ánh sáng, quán Tứ Niệm xứ… cũng phải áp dụng Chỉ và Quán.

Quán và chỉ giúp hành giả không rơi vào một trạng thái mù mờ,tiêu cực, phải luôn tỉnh thức.

Một số pháp hành, hành giả làm theo thói quen thiếu ý thức, trở thành vô thức, gieo chủng tử vào vô thức chỉ là hạt giống của mảnh đất chết.

Trong cuộc sống thường nhật, hành động thiếu tập trung sẽ khó mang đến kết quả, làm cho có lệ, làm theo thói quen kết quả chẳng như mong muốn. Công việc hàng ngày cho dù tạm thời ngưng nghỉ không có nghĩa xao lãng công việc, cũng thế, Chỉ là sự ngưng nghĩ vận hành tâm thức nhưng luôn có ý thức tập trung; vận hành ý thức là Quán. Chỉ và Quán luôn song hành trong lúc Thiền định.

Tuy nói chung là vậy, cũng còn tùy thuộc căn cơ của hành giả uyển chuyển cho thích nghi lúc hành pháp, dù thế nào cũng phải luôn có ý thức trong mọi pháp hành.

 

MINH MẪN

  15/7/26

 

HIỂU VỀ NHẤT NIỆM

 

Thông thường chúng ta hiểu niệm Phật là đọc danh hiệu Phật, đọc theo tràng hạt, niệm Phật công cứ, đọc theo số lượng…tất cả đó chỉ là phương tiện cho ta nhiếp tâm.

Có một số hiểu lầm, khi sắp lâm chung chỉ cần một niệm là đủ tiêu chuẩn để được đức A Di Đà và thánh chúng đón tiếp về thế giới “cực lạc”, bao tội nghiệp trong đời sẽ được “đới nghiệp vãng sanh”.Hiểu như vậy sẽ tạo sự ỷ lại mang tính thần quyền ngược lại với luật nhân quả cơ bản trong đạo Phật.

Nhất niệm không phải là một niệm.Nhất tâm đảnh lễ không có nghĩa chỉ lễ một lạy mà là thành tâm; chữ nhất đây không có nghĩa là một mà là duy nhất; vậy nhất niệm là một ý tưởng duy nhất.Hầu hết hành giả tu Tịnh độ hiểu nhất niệm chỉ là một niệm duy nhất lúc lâm chung.

Ban hộ niệm chỉ có giá trị khơi dậy tâm Phật của người lâm chung với điều kiện sinh thời họ phải biết đến Phật pháp, biết hành thiện, không làm các ác nghiệp. Nếu cả đời làm chuyện thất đức sát sanh hại mạng, bất hiếu cha mẹ, thiếu lòng nhân, lúc lâm chung được vãng sanh nhờ ban hộ niệm thì chả ai cần phải tu tập.

Hành giả phát nguyện cầu sanh Tịnh độ theo thời khóa chỉ là ước lệ, có nghĩa tu theo thời khóa, ngoài thời khóa vẫn nhiễm ô tam độc thì nghiệp thức nhiều hơn hướng tâm Tịnh độ. “tín-hạnh-nguyện” ngoài hướng đức tin về Tam Bảo, về đức A Di Đà thì việc hành trì phải luôn liên tục không những hạnh nguyện mà là hạnh lành.

 Trong đời 80% sống bất thiện, lúc lâm chung ác nghiệp hướng về đường ác theo thói quen, tâm thức hôn ám, oan gia trái chủ luôn theo đòi mạng làm sao tỉnh thức mà niệm Phật!cho dù ban hộ niệm tận lực liệu đủ khả năng kéo thần thức hôn mê nhớ đến Phật? cây nghiêng hướng nào thì khi đổ xuống cũng không thể ngược lại.Chính do tâm thức thuần nhiễm một việc gì, khi tái sanh mới có hiện tượng thần đồng.Tinh thần tạp nhiễm thì con người thiện ác lẫn lộn, nhiễm ác nhiều thì sanh thân bất thường, tánh khí hạ căn; nhiễm thiện nhiều thì đời sống thanh nhàn,lộc phước hiện rõ! Nhìn y báo biết chánh báo.

Như vậy, bất cứ pháp môn nào cũng đòi hỏi hành giả phải chuyên tâm trong đời sống thường nhật chứ không đợi lúc lâm chung nhờ người khai thị. 80% có cuộc sống thánh thiện thì lâm chung, được khai thị sẽ sớm tỉnh ngộ hướng về Phật. Hành giả thuần thiện suốt đời hành trì một pháp không xen tạp nhiễm ô thì lâm chung khỏi cần khai thị vẫn thoát ly sanh tử.

Nhất niệm có nghĩa nhất tâm bất loạn khi hành giả lúc lâm chung chứ không phải chỉ một niệm. Năm môn (lễ bái, tán thán, phát nguyện, quán tưởng và hồi hướng) làm nhân tố cầu vãng sanh với điều kiện đời sống không tạo ác nghiệp.

Theo kinh Quán Vô Lượng Thọ, hành giả muốn được vãng sanh Tịnh độ phải hội đủ ba điều kiện: “Một là hiếu dưỡng cha mẹ, phụng thờ sư trưởng, giữ lòng từ không sát hại, tu tập mười nghiệp lành. Hai là thọ trì tam quy , giữ giới nghiêm túc. Ba là phát Bồ đề tâm, tin sâu lý nhân quả, đó là chánh nhân Tịnh độ.

Tóm lại: “nhất cú Di Đà vô biệt niệm, bất lao đàn chỉ đáo Tây phương” chỉ cần một chữ Di Đà không ngưng nghỉ thì lo gì không trực chỉ đến Tây phương. Nhất niệm là nghĩa như vậy.

 

MINH MẪN

  09/7/26

KHAI ĐẠO

 

18/5/Bính Ngọ nhằm ngày 04/7/2026, tại Tổ đình An tự Hòa, An Giang, miền Tây Nam bộ, đã long trọng tổ chức mừng.

Năm Kỷ Mùi, đức Huỳnh Phú Sổ xuất thân từ làng Hòa Hảo, Phú Tân, An Giang; sinh năm 1920, ngày 15 tháng 01( mất 16/4/1947) do Thiên mệnh, tuy còn nhỏ, 19 tuổi Ngài đã khởi xướng “học Phật tu nhân”  hướng dẫn tín đồ khuyến nông, hành thiện.Năm Kỷ Mão khai đạo ngày 18/5. Bằng văn vần thích hợp với trình độ người dân lúc bấy giờ.Không bao lâu số tín đồ phát triển trên hai triệu người.

Hàng năm, vào ngày này trở thành truyền thống của tín đồ đạo Phật giáo Hòa Hảo tổ chức thật linh đình.Trên 200 địa điểm thuộc BTS PG-HH đồng loạt tổ chức qua hình thức hành chánh, Tôn giáo biểu diễn, xe hoa rước kiệu,trên bộ duới sông thật nhộn nhịp vui mắt và trang trọng.

Riêng Tổ đình chính,trước một tuần, các bộ phận đã chuẩn bị khá bận rộn; trên 10 trại cơm đã chuẩn bị đầy đủ rau củ quả, mỗi trại thiết đãi thực khách một món khác nhau, trong đó bánh xèo là món nổi tiếng của vùng Hòa Hảo.; có nơi làm đậu tương, đậu hũ, chả, thịt ba rọi trông như thật…rất đa dạng,các tay đầu bếp chuyên nghiệp đem lại nhiều món mà thực khách dù chưa từng ăn chay, vẫn hợp khẩu vị; hoàn toàn phục vụ miễn phí.Khách và tín đồ các tỉnh vân tập các nơi  đến trước ngày lễ để đặt phòng, chọn chỗ thuận lợi trong đêm đi thăm viếng.Khách viếng có thể vào nghỉ bất cứ nhà nào nếu muốn, chủ nhà săn đón nhiệt tình, hoặc có thể treo võng, trãi chiếu những nơi có thể.

Xe các tỉnh đỗ về phải cách trung tâm hàng cây số, người chen người không tránh khỏi kẻ xấu lợi dụng.Tuy có an ninh, dân phòng vẫn không sao kiểm soát được. Trên các ngõ đường vào trung tâm lễ gần cây số, các cụ, các em , kể cả thanh niên mời khách từng chai nước miễn phí một cách nhiệt tình, khách nhận nước thay vì cảm ơn,ngược lại họ cảm ơn khi khách nhận chai nước của họ.      

Năm nào ngày lễ cũng  có cả triệu người tham quang, năm nay vô tình trùng với lễ  tuyên phong “chân phước”của cha Trương Bửu Diệp tại Tắc Sậy,Cà Mau,lưu lượng xe và người đông làm tắc nghẽn giao thông khác thường.

                                                                 ***

Tinh thần tín đồ PGHH gần một thế kỷ vẫn giữ đúng lời thầy dạy, luôn vì người, vì xã hội, tuy mặt bằng chung kinh tế trong cộng đồng tín đồ không dư dả, nhưng sẵn sàng chia sớt cho nhau.Phong trào phát cơm từ thiện cho các bệnh viện, xe cấp cứu không đồng, nhà tình thương, làm cầu đường, phòng thuốc miễn phí, trại hòm không đồng…mọi hình thức đa dạng giúp dân nghèo mà bản thân họ cũng không giàu hơn.

Tại xã Mỹ Lương,Cái Bè gia đình bác Tư Tây, hiến đất thành lập BTS, thuốc do anh em đồng đạo tầm dược các nơi đem về phơi trên sàng lưới do gia đình tạo lập, con cái mỗi người làm một cách để giúp dân; họ vận động làm nhà, làm đường bê tông, hỗ trợ học hành, phát cơm định kỳ cho bà con trong xóm.

Không riêng tại Mỹ Lương, hầu hết các cộng đồng PGHH miền Tây Nam bộ đều hành thiện theo tiêu chí “học Phật tu nhân” lấy từ thiện làm đầu xứng danh Hòa Hảo.

Mỗi năm có hai ngày lễ lớn là lễ Khai đạo và lễ Đản sanh của Đức Thầy, ngoài ra  còn có những ngày lễ khác cho vị có công với Đạo và đời.

Không riêng tại An Giang, các Tỉnh thành có cộng đồng tín đồ PGHH đều cùng lòng hành thiện tu nhân một cách tự nguyện.

Xin chúc mừng đại lễ Khai Đạo thành công tốt đẹp.

 

MINH MẪN

04/7/2026 (18/5/ BÍNH NGỌ)