Thứ Ba, 2 tháng 6, 2026

KHÁNH ĐẢN TRẦM LẮNG

 

Những ngày thiêu đốt, nắng bổng dịu nhẹ, mưa đầu mùa xối xả ngập lối phố phường; khắp nẽo cung đường, người xe hối hả, không chạy trốn oi bức, không truy tìm những gì mong ước; gác lại nhu cầu thường nhật, dòng người nối nhau hòa nhập lối về Tam bảo …

Đêm Khánh đản, từ Bắc vào Nam, thành thị lẫn chốn thôn quê, phất phới năm màu đạo kỳ tung cánh, sáng đèn góc đêm, Bát nhã sấm trống vang dội, chuông đại hùng trầm lắng ngân vang. Lớp người chắp tay ngưỡng vọng, tượng sơ sinh Thánh thể oai  nghiêm tòa sen tĩnh ngự.

Đất nước đang vươn mình hội nhập giữa khổ đau và hạnh phúc; như cơn vật vã con bệnh giữa sống và chết; Phật giáo cũng không thoát khỏi niềm đau thương giữa bao hoảng loạn, đố kỵ phân chia.

Lời ‘Sám nguyện’ của Thiền sư T.Nhất Hạnh được phổ nhạc thấm thía len vào thớ thịt, cảm xúc dâng trào qua từng cung bậc:

“ Trang nghiêm đài sen ngự tọa / Đại hùng từ phụ Thích Ca / Đệ tử lắng lòng thanh tịnh / Bàn tay chắp thành liên hoa / Cung kính hướng về Điều ngự / Dâng lời sám nguyện thiết tha / Đệ tử phước duyên thiếu kém /Sống trong thất niệm lâu dài /….Bao nhiêu lỡ lầm vụng dại / Vô minh che lấp tháng ngày /…Những nghiệp, sát, đạo, dâm, vọng /…Nguyện xin sám hối từ đây…”

Các thiếu nữ dâng hoa trên lễ đài với sự chứng minh của chư Tôn đức và hàng trăm tín chúng có mặt làm bao tinh tú chìm lặng giữa chốn vô thanh.

Bao lời tha thiết thành tâm sám hối trong cõi sống vô minh, nghiệp chướng phủ đầy, không  gian đêm  tối 14 tăng phần huyền nhiệm.đặc biệt tuy mùa mưa, đêm Khánh Đản xanh trời khô ráo .

Tán tụng, nghi Huế thắm đẫm nghệ thuật tiết tấu, ai? ai đã thiết kế chương trình nghi lễ, nhạc phẩm, múa điệu dâng hoa quá ư hòa điệu tràn tính nghệ thuật âm giai! Với giọng Huế của thầy trụ trì,  chư tăng cọng hưởng, thầy MC, các anh chị em GĐPT địa phương hầu hết miền Trung xứ Huế tung vào không gian trầm lắng ngoại ô phố thị, đem trang trải linh khí làm sống lại tại xã Phước Thuận,huyện Xuyên Mộc, Tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu đêm 14 tháng tư mừng Khánh Đản của đức Từ Phụ. Như dân Việt thiết lập một thành phố VN trong lòng nước Mỹ tại California, cũng thế, một tụ hội sinh khí Thừa Thiên trên vùng đất xa lạ làm nên đặc thù. Không, không chỉ một Phước Bửu, đâu đó còn có một Thiên Quang sừng sững hiên ngang giữa bao sóng gió. Ông cha ta từng nói:-“cây càng cao gió càng lay, càng cao danh vọng càng dày gian nan” quả thế, để tồn tại được ngày nay trên vùng đất khách, cư dân xứ Huế không dễ vươn lên trên vùng đất lắm “góc gai”.

Rất mừng cho Phật giáo hôm nay, mặc dù tràn ngập tai tiếng do một vài trường hợp ngoài ý muốn, quý thầy vẫn duy trì được niềm tin trong đại bộ phận xã hội khắp ba miền. Lễ hội rực rỡ khắp nơi trên mặt nổi,tinh thần đạo lực trầm lắng vẫn ngấm ngầm thấm chảy trong mạch sống đất nước hôm nay.

Mong rằng với tinh thần hòa hợp trong Phật giáo, những dị biệt tông môn, hệ phái, tổ chức sẽ được xóa nhòa để những người mang danh Thích tử  không còn nhìn nhau bằng cặp kính màu!

Chúc mừng một mùa Khánh đản tuyệt vời trong đất nước và huy hoàng rực rỡ khắp năm châu.

 

MINH MẪN

14/4/ BÍNH NGỌ

       30/5/26

Thứ Tư, 27 tháng 5, 2026

NHÂN SỰ VÀ CẢI CÁCH

 

    

Gần đây, theo chiều hướng của đất nước, để bắt kịp thời đại kỷ thuật số, theo kịp bước tiến trên thế giới, đất nước đã cải tổ một số nghiệp vụ hành chánh, địa giới, quy cách nhân sự, nhất là AI đang lấn sân IT, đẩy lùi những thủ cựu làm cho đất nuớc bao năm qua trì trệ; trì trệ không những do thủ tục rườm rà, mà còn do nhân cách hành sự của từng cá nhân.Nếu cải tổ khung hình mà không chuyển hóa nhân sự thì chắc gì đem đến kết quá toàn hảo!

Tôn giáo nói chung, Phật giáo nói riêng, cũng không ra ngoài công lệ đó. Tôn giáo chỉ nói riêng cho Phật giáo, Cao Đài, Hòa Hảo, ngoại lệ cho Công giáo, vì họ có hệ thống dọc lâu đời mà xã hội khó can thiệp.

Phật giáo trong nước, GHPGVN đã có những văn bản chỉ đạo tổ chức Đại hội toàn quốc nhiệm kỳ 2026 – 2031 sau khi kết hợp địa giới. Một số nhân sự đã được chọn lựa sắp đặt gặp nhiều bất cập ở một số địa phương, theo chỉ đạo nhân sự tuổi không dưới 25, không trên 60.Nghe qua khá hợp lý như cái hợp lý ngoài xã hội!

 Nhân sự trong xã hội tham gia các ban ngành, tuổi không quá 60; quy định là thế nhưng không thể tuyệt đối với nhiều lý do…

Lớp lớn tuổi không còn nhạy bén, sáng tạo, lớp trẻ sau này được ăn học, đào tạo tiếp thu từ trào lưu hiện đại. Trong Phật giáo thì sao?

Rập khuôn tổ chức nhà nước, nhưng Tôn giáo có những đặc tính riêng biệt.Hiện tượng cải biến trong Phật giáo tuy thuộc lãnh vực hành chánh nhưng nhân sự trong tổ chức hành chánh vẫn là tăng sĩ bị hạn chế bởi luật giới. Nào là giới phẩm, tuổi tác, hạ lạp, đạo hạnh, nội lực, kinh nghiệm, uy tín…

Một chức sắc chưa tới 60 có thể tự ý xin rút khỏi chức vị với lý do sức khỏe, uy ín, ảnh hưởng thời gian tu tập, hoặc khả năng làm việc…

Ngược lại có những vị ngoài 70 kinh nghiệm điều hành công việc, tổ chức nhân sự, uy tín đạo hạnh, Phật sự trôi chảy; biết sử dụng nhân tài, phát triển địa giới đến nhưng vùng khó khăn chưa hề biết đến đạo Phật…( thế thì một Tăng trẻ tuổi 25 có khả năng và kinh nghiệm như thế để Phật sự tiếp tục được phát triển hay sẽ dậm chân tại chỗ nếu không nói là thụt lùi?)

Đồng ý Tu sĩ trẻ ngày nay được trang bị kiến thức thế học rộng rãi, năng động nhưng chắc gì vị nào cũng có đạo lực thâm sâu, kinh nghiệm làm việc hơn những bậc tiền bối, chưa nói đến hạnh đức giao hoán giữa đạo đức và công việc hành chánh.

Tu sĩ trẻ không thể tiếp xúc toàn cuộc như người thế tục, vẫn còn hạn chế nhiều mặt, chính cái hạn chế đó áp dụng vào điều hành trong một tổ chức cộng thêm mô phạm nhà chùa lấn cấn phẩm trật, vị nể tôn ti, chưa đủ kinh nghiệm chuyên ngành sẽ bị khập khểnh.

Trong nếp sống Thiền môn được truyền thừa tôn ti giới phẩm thượng hạ phân minh. Nếu một tu sĩ trẻ đuợc đề bạt đứng đầu một tổ chức, một chuyên ngành, tu sĩ đó có cảm giác ngần ngại khi xử lý một việc có liên hệ đến bậc tôn trưởng.

Tóm lại, đem áp dụng luật định của thế tục vào Tôn giáo, cho dù là hành chánh, cũng không tránh khỏi một số mắc mứu nhất định.

Thiết nghĩ, một văn bản hay một quyết định đưa ra, nên chừa một lối thoát, vì không thể có gì là tuyệt đối đúng và hợp lý.Hãy để mỗi địa phương tùy nghi chọn lựa, đặc cách hoặc lưu nhiệm ; những nhân sự chỉ có địa phương đó mới thấu hiểu tầm vóc, khả năng, chuyên ngành và đạo đức nhân thân đó.

Hãy mở ngoặc “tuy quy định nhân sự trên 25, không quá 60 tuổi” nhưng do tính đặc thù sinh hoạt Tôn giáo ở mỗi địa phương mà tùy chọn, có như thế không đưa vào thế khó xử cho mỗi địa phương, không gây bất hòa trong cộng đồng tu sĩ, và nhất là hiệu quả trong công việc.

Thêm một việc tuy không trực tiếp liên hệ tới hành chánh, nhưng cũng cần quan tâm đối với những nhân sự “cây đa cây đề” có công với Giáo hội từ ngày khởi lập.Những bậc hữu công được xem là “Tòng lâm thạch trụ” cổ thụ phủ bóng mát cho hậu thế, thế gian gọi là “uống nước nhớ nguồn”, chả lẽ tôn lên ngôi vị “hữu danh vô thực, âm thầm chìm lặng ở những vùng xa mặt trời!?

Tôn giáo là Tôn giáo, Tôn giáo có nét đặc thù riêng, không cần thiết rập khuôn như một tổ chức xã hội.Nhà Phật có câu : “Phật pháp là bất định pháp” đã là bất định thì nên uyển chuyển cho khế cơ khế lý mới viên dung mọi pháp sự.

Trên là nói chung chung theo tình, sau đây theo lý, xin bổ sung vào nội tình theo Hiến chương:

“Theo quy định tại khoản 4 Điều 36 Hiến chương, chỉ xem xét trường hợp đặc biệt đối với chức danh chủ chốt của Ban Trị sự quá độ tuổi trong trường hợp sau: “Ban Trị sự tỉnh thuộc miền núi, biên giới, hải đảo; hoặc Ban Trị sự tỉnh không có Chư tôn đức đủ uy tín nhiếp chúng Tăng Ni”.

Tuy nhiên, sau sự kiện sát nhập tỉnh, các đặc điểm “miền núi, biên giới, hải đảo” của Ban Trị sự có thể biến đổi như vừa có miền núi vừa có đồng bằng.

Trường hợp đặc biệt này sẽ được áp dụng theo nguyên tắc có lợi cho ứng viên.

Những quy định trên đây nhằm bảo đảm hình ảnh một Giáo hội hoà hợp, nơi tính kế thừa và sự kết nối giữa các thế hệ là truyền thống đặc biệt hàng nghìn năm của Phật giáo được giữ gìn./.

Tùy nghi linh hoạt áp dụng cho Đại hội toàn quốc kỳ này.

 

MINH MẪN

  26/5/26

Thứ Hai, 11 tháng 5, 2026

MỘT THOÁNG VIỆT NAM

 


Khu du lịch Vườn Xoài, du lịch Địa đạo Củ Chi… cả nước có rất nhiều khu du lịch hút khách đến tham quan, thưởng lãm đặc sản, khu vui chơi… rất nhiều hình thức đáp ứng thị hiếu giải trí và ăn chơi thỏa thích.

Một khu du lịch không nằm trong số đó, diện tích trên 20 mẫu, xa phố thị, nơi từng là chứng tích lịch sử đạn bom, trở thành ao  sâu đến độ phải cần một triệu mét đất khối san lấp!

Sau chinh chiến, người phụ nữ nay đã 83,  là một trong những nhân vật tầm cỡ trong Trung ương cục miền Nam trước đây, thân hình mây khói, khuôn diện quỳnh hoa, nghị lực trường sơn,can đảm, mua lại khu đất không  một dân cư sinh sống, cỏ cây cũng khó mọc!

Cơ ngơi không ai nghĩ một phụ nữ có thể tái tạo làm sống lại lịch sử dân tộc qua bao triều đại từ Hồng Bàng, 18 đời vua Hùng, nhà Trần cho đến trận Bạch Đằng…Những chứng tích lịch sử như cọc sông Bạch Đằng,cổ vật vùng miền được lưu tồn như những báu vật của dân tộc.

Ngày nay, có xu hướng kinh doanh, thương mãi qua những điểm du lịch để kiếm lợi nhuận, “Một thoáng Việt Nam” lại chú hướng đến du lịch văn hóa lịch sử tâm linh, một việc làm do bàn tay và khối óc của một phụ nữ thân như lá liễu chứa một tâm hồn cực đại.Đáng lẽ việc này do bộ văn hóa bảo tồn di tích lịch sử thực hiện; Tuy nhiên, một chị Tuyết Nga phải đương đầu với bao trở ngại khó khăn để hình thành những công trình biểu tượng của từng dân tộc, từng thời đại từ những bộ tộc trong một Việt Nam.

Khó mà diễn đạt hết tầm vóc của từng khóm tre gai chuyển vận từ phương Bắc, phủ tàng một góc như che chở bao oan hồn đã vong mạng nơi đây.Đền thờ “Anh Linh Tộc Việt” mang dáng dấp kiến trúc miền Bắc đã an vị toàn bộ hồn Việt anh linh khắp ba miền suốt chiều dài lịch sử đau thương của dân tộc.

Do đâu một phụ nữ mỏng manh lặng lẽ tạo nên chứng tích vĩ đại ẩn mình nơi khuất tất trên vùng đất “Thành đồng vách sắt” Củ Chi?

Dẫu sao khi xã hội chạy theo khuynh hướng vật chất, vẫn có ngôi sao nhỏ lóe sáng một góc trời bảo tồn giềng mối văn hóa tâm linh của dân tộc.

Đoàn thăm viếng do chị Ngọc Mỹ người chị đầu đàn của “Thiền trà, Yoga và Hành trình Tâm an” hướng dẫn doanh nghiệp, sinh viên, trí thức đến cảm nhận, học hỏi văn hóa và người bảo tồn văn hóa mà xã hội ngày nay đang ngủ quên.

Công trình tuy không vĩ đại về kiến trúc vật chất, nhưng vĩ đại về tâm tưởng hướng thiện cho hậu thế, bảo tồn văn hóa tâm linh của dân tộc do một người mảnh mai mang tên Tuyết Nga ( Trung ương cục biệt danh Tuyết ròm).

Công trình to lớn,vẫn mang danh rất khiêm tốn –như sự khêm tốn của chủ nhân: MỘT THOÁNG VIỆT NAM, vâng chỉ một thoáng lướt qua đủ dữ liệu lịch sử như một thoáng lướt qua đủ thấy nhân dạng chủ nhân như áng mây chiều rám nắng

 

MINH MÂN

   09/5/26

Thứ Hai, 4 tháng 5, 2026

PHAO CỨU SINH

 

Biết bơi hay không biết bơi, chìm trong mênh mông biển nước, cũng cần chiếc phao trợ giúp lúc đuối nước.

Mênh mông bể khổ cuộc đời, lợi dưỡng, danh vọng, hạnh phúc …cũng chỉ là ước vọng giữa bao la ảo ảnh tương lai.

Những tham vọng đạt được cũng chỉ là nắm cát trong tay lần lượt lọt qua kẽ hở như kẽ hở nghìn trùng trong không gian bất định.

Những thành đạt chưa hẳn theo ta đi suốt đoạn đường đời nếu phước  báu hữu hạn. Lạm dụng sự thành đạt để vươn xa không tương xứng đạo đức, tài trí thì nạn tai luôn chờ sẵn phía trước.

“- Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời” đó là câu nói cổ nhân đúc kết kinh nghiệm trong cuộc sống.

Vô thường là định luật bất biến vì vô thường bất biến phản ánh từ tâm BẤT ĐỊNH.

Sinh loại trồi sụt trong mênh mông khổ đau, từ đó các Thánh nhân ra đời vì lòng từ chỉ ra con đường thoát khổ. Các đấng giáo chủ xuất hiện không mục đích tạo ra Tôn giáo để phụng thờ lễ bái.Con đường thoát khổ phát xuất từ việc huớng nội, chuyển hóa tâm thức, nâng năng lượng đạo đức lên tần số rung động tương ưng với mức rung động ngoại biên mà Đạo-học phương Đông gọi là “thuận thiên giả tồn”. Đi ngược lại quy luật thiên nhiên gọi là “nghịch thiên giả vong”.

Tạng thức sinh loại nằm trong tạng thức vũ trụ gọi là Akashic, nhờ tạng thức đó mà đôi khi có cảm giác thấy trước một hiện tượng như từng quen biết gọi là linh cảm, tiên tri. Nhà thôi miên đưa đối tượng chìm sâu vào giấc ngủ để khai thác  quá khứ do tạng thức vũ trụ tích chứa tất cả tâm thức của sinh loại…

Những Thiên tượng tồn tại sẵn trong Akashic, người có tần số rung động tương thích với tạng thức vũ trụ sẽ nắm bắt trước những hiện tượng sắp xảy ra trong cõi nhân sinh thuộc Nam  Thiệm Bộ hâu này.

Các nhà tâm linh, các đấng giáo chủ mục đích giúp con người chuyển hóa hạt giống bất thiện, để nâng tần sỗ rung động hòa chung với vũ trụ, thoát khỏi kiếp ô trược khổ đau, Đạo gia gọi là Quy Chân, nhà Phật gọi là giải thoát.

Chuyển hóa hạt giống bất thiện sang tâm thức Thánh thiện, vô lượng căn cơ và trình độ khác nhau nên có nhiều pháp hành khác nhau. Hành giả đứng trước vô vàn pháp hành, chọn đại pháp nào đó có người theo đông, hành mãi nhiều năm nhiều tháng vẫn không có kết quả, mới đặt vấn đề “pháp nào hay hơn  pháp nào” ?

Thật ra không pháp nào cao hay thấp mà chọn pháp nào thích hợp căn cơ của mình.

Ngày nay pháp môn niệm Phật phổ biến nhất, vì nhiều người nghĩ đơn giản, dễ tu dễ hành.Do đó, cứ nhắm mắt mà niệm, niệm thành thói quen như cái máy, ý thức niệm biến thành vô thức niệm, khi trao pháp hành cho vô thức thì những hạt giống lao xao trong tiềm thức xuất hiện, niệm vẫn niệm suy nghĩ lăng xăng vẫn lăng xăng.

Ai đó niệm theo thói quen, không ý thức, vào bãi giữ xe nghe cái máy phát: “mời xe vào, mời xe ra” là cứ niệm theo “mời xe vào, mời xe ra”.Nhà Phật gọi là “thất niệm”.Đối lại thất niệm là chánh niệm. Chánh niệm còn gọi là định, tức là không cho tâm phóng xuất, vọng tưởng; có định là có tuệ, định nhiều là tuệ nhiều, định ít là tuệ ít. Định đến độ đại định,  mọi chủng tử lần lượt tiêu trừ, đưa đến chứng đắc, giải thoát hoàn toàn gọi là bậc chánh đẳng chánh giác.

Những pháp hành tương thích với căn cơ dễ tiến bộ, đó là phao cứu sinh giúp hành giả liễu sinh thoát tử. Chọn một pháp không căn cứ vào số đông người theo, không quan niệm dễ hay khó,không vì hiếu kỳ...Nếu hành một pháp từ 6 tháng đến một năm thấy không tiến bộ nên thay đổi.Thân bị cảm uống thuốc một hai tuần không thuyên giảm phải đổi thuốc. Bám mãi một pháp không những không đi đến đâu, mất thời gian, còn gọi là “tiền mất tật mang”.

Phao cứu sinh giúp nạn nhân vượt qua biển trần, thì pháp hành là phao cứu sinh giúp hành giả vượt qua bể khổ trầm luân. Tùy theo thể trạng mà chọn chiếc phao tương xứng, cũng vậy, tùy theo căn tánh mà chọn một pháp thích hợp. Dù pháp nào cũng cần có định, hành mà không định thì chỉ cưởi ngựa xem hoa.

 

MINH MẪN

  04/5/26

NIỀM VUI QUỐC TỔ

 

Ngày 10/3 âm lịch hàng năm là mốc kỷ niệm GIỖ TỔ VUA HÙNG do hoàng triều Khải Định ban hành, từ đó, cả nước khắp ba miền đều hưởng ứng.Riêng phía Bắc tại Phú Thọ, đền Hùng được xây dựng  từ thời vua Đinh Tiên Hoàng , mãi đến thời hậu Lê thế kỷ thứ 15 được hoàn chỉnh,và duy trì theo truyền thống liên tục suốt thời gian dài.Trong miền Nam, việc phát huy truyền thống Giỗ Tổ chưa được phổ biến rộng.

Chiều mồng 9/3 âm, nhằm ngày 24/4/26, ZEN HOUSE ( 60/2 đường Vân Côi, Tân Sơn Nhất, Tân Bình, HCM).được nhóm “HÀNH TRÌNH TÂM AN” do cô Ngọc Mỹ (người chị đầu đàn)  và một số anh chị trong nhóm, Mạnh thường quân, các em sinh viên…chung tay thực hiện kỷ niệm Giỗ Quốc Tổ vua HÙNG.

Zen house có một khuôn viên tuy không rộng, có cây và hồ, bài trí thanh nhã, yên tĩnh, nghệ thuật, rất ư Thiền vị.Nơi đây từng được tổ chức những sự kiện liên quan đến Phật giáo. Thiền sư Minh Đức Triều Tâm Ảnh thủ tọa Huyền Không Sơn Thượng từng thuyết giảng tại cơ sở này.

Nhận được tin nhắn từ Zalo,: “con sẽ đón thầy và chị Xíu vào lúc 12g-13 g”.  Hương Trần là ai nhỉ? Cố lục lại trí nhớ luộm thuộm, đầu dây bên –kia nhanh nhảu giải thích:“con là thành viên trong nhóm, gặp nhau duy nhất một lần tại nhà cô Ngọc Mỹ, buổi họp mặt mấy tháng trước”

Trong cơn mộng mị cuộc đời, có những lúc ngỡ là thật, cũng không thiếu cái thật lại là mộng! Nhà Thiền cho cuộc sống là đại mộng; tiểu mộng nằm trong đại mộng, tất cả cũng chỉ là mộng trong sanh tử luân hồi.Vui được lúc nào nhận lúc ấy, cho dù niềm vui đếm trên đầu ngón tay!

Hương Trần nào đó do chị -Ngọc Mỹ, chị Ngọc Nga nhờ -vận chuyển của nợ bất đắc dĩ đến dự lễ hay do tự phát của người phát tâm tự nguyện?-Theo dự định, chị “đầu đàn” thường sắp xếp cho xe Grab car đưa đón, hôm nay lại đổi tài cũng hơi ngỡ ngàng. Càng ngỡ ngàng hơn, -suốt đoạn đường hơn 15 km từ ngoại ô về thành phố,  khách quá giang được “bác tài”quá ư  bộc toạt cá tánh đặc biệt đến độ không còn ngại ngùng giữa khách quá giang và chủ nhân đưa  đón.

Có lẽ hạp nhau tánh đột xuất, tánh bốc đồng, tánh bụi, tánh hải hồ, và tánh hành hiệp quá  ư thơ mộng khỏi cần giữ kẽ; cứ như  “cùng cha khác mẹ ghẻ”!

Khách mời được xem là đại biểu nên ai biểu thì làm, không làm thì ngồi như trời trồng giữa không gian chả là nhà cũng chả phải là chùa.Mọi người mãi lăng xăng vào việc; người sắp đèn chuẩn bị thả hoa đăng vào hồ cho cá Kol thêm sắc màu nhộn nhã. Các em sinh viên đem cho khách mời từng nhánh hoa, từng trái cam và phong bì có tấm  thẻ khuyến nhủ mang bí số! Một vài anh chị hăng hái sắp xếp hội trường, lo âm thanh, chưng bày quà bánh dâng cúng lễ Tổ trước bức tranh vua Hùng cao 2m lẫm liệt uy nghi. Chị Hương Trần chuẩn bị order thực phần cho từng người có mặt.Qua công việc năng động, dáng dấp nghiêm túc làm tang loãng tính hài hước của người phụ nữ trung niên khó ai ngờ!

Được một em tiếp nhận đèn hoa sen giấy cho xuống hồ, các thành viên tham dự lần lượt vòng qua các dãy bàn đi lên lầu vào khán phòng.Khỏi cần tập dượt như chương  trình tập dượt hành binh, mà vẫn giữ được lề lối của tổ ong cái kiến.

Nữ diễn viên Ngân Lê, ngồi trên bồ đoàn, ngay thẳng, hai tay kết ấn chìm vào tĩnh tại trong giây lát, thả tầm nhìn vào chốn xa xăm. Cô ta là   giáo viên Yoga cổ điển Sivananda;  nhà trị liệu bằng âm thanh chuông quay Himalaya, thao tác điệu nghệ, chậm rãi nét đường quyền  , trước mặt có  trên mười quả chuông đồng lớn nhỏ được tác động qua nhiều cung bậc  âm lượng đưa khán thính giả chìm vào tần số rung động ngoại biên; Âm tiết “-OM”, một mật âm khởi nguồn của Yoga cổ, từng được một số trường phái tâm linh mật tông sử dụng. Âm nền khơi dậy Akashic hiện thân không chỉ của Quốc Tổ mà của toàn nhân loại.Trang  phục trắng nhẹ, toát lên khuôn mặt thanh tú trong sáng,  nốt ruồi  như  đầu mút đũa giữa trán làm điểm ấn chứng của năng lượng thoát tục. Nghiệp vụ và thần thái như được an bài sẵn cho ra mẫu người của âm thanh linh giới. Âm thanh và sắc tướng hòa hợp tăng vẻ huyền bí tâm linh.

Niêm hương dâng trầm và hoa tưởng niệm Quốc Tổ, các anh chị chuẩn bị bánh trái đúng truyền thống dân tộc. Khách tham dự từ nước ngoài, miền Tỉnh lên, Hà nội vào và vùng ngoại ô  TP HCM. Chị Ngọc Nga bê cả giỏ xoài từ đất nhà gần Đại Tòng Lâm vào, quả nặng hơn người nói lên tấm lòng nặng hơn nhiệt huyết! Trời sinh ra chị Ngọc Mỹ cần phải sinh ra chị Ngọc Nga hỗ trợ nhau suốt thời gian sinh hoạt cộng đồng mệnh danh “Hành trình –Tâm An”, một tổ chức dân sụ tự phát giúp nhiều thành viên trở về với : “Thân-Tâm-Trí”, cân bằng vật thể và tâm linh trong mỗi cuộc sống.

Còn nhiều phẩm vật bày la liệt trên bàn cỗ của các thành viên chung vui ngày Tổ phụ.

Giọng xướng ngôn đa tài Ngọc Nga giới thiệu các anh chị nghệ sĩ đàn hát.Một chương trình ai cũng có thể là ca sĩ, có những chị ngoài 80 say sưa không thua trẻ teen hòa ca với nhau trên sàn diễn .Dĩ nhiên cô Xíu nhà ta với giọn Bắc truyên thống ngọt hơn mía lùi, ngâm nga tiết tấu thơ, đó mới chỉ là tài lẽ. Cô ta còn có giọng đọng không thua trên đài mỗi đêm trong chương trình hoài cổ! Có cả Yoga cười,nguồn gốc từ Ấn Độ do bác sĩ Madan Kataria khai sáng. Rồi lịch sử khai sáng vua Hùng, những trình bày kiến thức chuyên môn…đa dạng.

Cuối cùng, chị Phượng chủ nhà hàng Zen house được mời lên chia sẻ những kinh nghiệm và giới thiệu về nhà hàng, tình nguyện hướng dẫn miễn phí cách nấu chay, giúp cho người muốn ăn chay trường như Lý Tú Anh từng mơ ước cái ước mơ không ngoài tầm tay.…

Trước lúc kêt thúc chương trình kỷ niệm tri ân Quốc Tổ vua Hùng, các đấng có công với dân tộc, chị Ngọc Mỹ trao bằng ghi ân cho các thành viên có công và của đóng góp hôm nay.

Tiệc chay được bày lên theo khẩu phần đã chọn. Mọi người có một cuộc sống riêng tư, nhưng có mặt hôm nay, đều toát lên niềm hoan hỷ thánh thiện trong cùng một nhà như chưa từng.

Con cháu chung vui ngày giỗ Tổ, trên từng mẫm cỗ mọi người tràn trề hạnh phúc như hạnh phúc được chung vui.

Chị Ngọc Nga hỏi, sư cảm thấy thế nào buổi lễ hôm nay?

Dạ rất vui, nhưng vui nhất ngồi trước mâm cỗ do mỗi người đã chọn!!!

 

MINH MẪN

24/4/26   (MÙNG 10/3/BÍNH NGỌ)

Tạp ghi ngày giỗ vua HÙNG

Thứ Hai, 13 tháng 4, 2026

KHẬP KHỂNH ĐỜI NGƯỜI

 


Vào đời,  chân bé khập khểnh,ngày qua ngày vững bước bé tập đi

 Tuổi già, khập khnh lão đôi chân, ngày qua ngày  xế chiều trôi về miền bất lực

Thanh niên- khập khểnh trước vô vàng hấp lực ngõ rẽ vào đời.

Thời gian  dẫn lối,đôi chân bé  vững vàng từng bước,thanh niên tự tin trên từng dấu chân, trung niên nhờn nhợn dè chừng ngón chân bấu vào sức sống.

 Bơ vơ hai lối  Đời và Đạo  Trung niên cân nhắc đắn đo  !

  lợi danh -ê chề tựa vật thải trên mọi nẽo đường hiu quạnh.-

Hôm qua đây rạng rỡ  tầm nhìn, mọi vật đẹp tươi hoa khoe sắc nhụy;

Mây  nhạt bình minh  bạc điểm hoa râm đầu lữ khách, vạn dặm trôi qua mờ ký ức, nắng giữa đỉnh  hiện tướng trần lụy, xế chiều hơi thở  đứt quảng bóng cô liêu, lý tưởng trôi bập bềnh cơn khô héo; thực tướng lộ dần nét thực thực hư hư! Ôi, mộng ước đã từng tan vỡ!

Lâu đài cát bao lần cuộn theo sóng vỗ; thất vọng ngập tràn bên mép tử sanh.

Bao lần đứng lên, bao lần vấp ngã,ước mộng vuột khỏi tầm tay; mãi nắm bắt chập chờn, hy vọng mơ hồ trên sóng nước mênh mông.hiện hóa.-

Buông đôi tay những ước vọng đầu đời, cố níu lại niềm tin Tôn giáo!

Lang thang, lang thang giữa đồng mông hiu quạnh; nhặt  hoa rừng bỗng hóa hiện  mơ hoa.

Phố chợ xa dần chân trời mờ ảo; hiện thực hay ảo ảnh???

Khối núi xanh xao, phô bày cửa hang  đá  hẹp,vừa đủ lách người hướng về ánh sáng rạng rỡ chênh vênh .Bóng tối lờ mờ cho hang u ám, ẩn hiện nhảy múa gươm đao, mỹ miều  Tiên nữ, Thánh thần uy vũ cám dỗ, sợ hãi gầm thét vang vọng âm u tận hang sâu đặc quánh. Ngũ ấm hiện tướng lục dục, rõ nét hạt giống tâm thức!

Kinh văn ngôn ngữ như thật như huyễn;chợt-nhớ chợt quên, đâu là mộng, đâu là thực giữa mênh mông  mơ hồ; ý niệm thời gian nhạt nhòa mộng mị!

Cái tuyệt hảo trần thế là đây ?

“Tam giới bất an giai như hỏa trạch”

Nụ hoa khai mở tâm thức thuở xưa;

Trùng trùng duyên khởi, nhất đa tương dung như Hoa Nghiêm bất nhị ẩn mật!

Thiên la địa võng phủ trùm Pháp giới.

Cánh sen khai thị Ca Diếp hôm nào.

Đại mộng chìm sâu như được vào ao Thất bảo

Trên tầng cao, hoa tinh khiết trắng nuột trãi rộng, sứ giả mỉm cười hành giả ngây ngô; buông mộng mị đi tìm mộng mị. Thế gian ư? Tôn giáo ư?

Âm vang rúng động hang sâu bổng tỏa hào quang xóa sạch mọi ranh giới.

Hiện tướng trần tục đau thương,hiện tướng  mĩ miều Tôn giáo…sứ giả nở nụ hàm tiếu từng đợt sóng âm lan tỏa, lan tỏa làm mờ nhạt hiện tướng, hiển lộ tính vô sanh.

                                                  ***

Lữ khách du phương bừng tỉnh; ánh sáng cuối đường hầm là hư ảo, rong rêu bồng bềnh thất vọng khổ đau là hư ảo; thế gian là hư ảo, Tôn giáo là    ảo; tất cả như mỹ vị cuộc sống. Khổ đau nảy mầm Tôn giáo. Tôn giáo là vỏ bọc viên thuốc đắng giải trừ khổ đau, độc dược đối trị độc dược. Phương tiện đều là phương tiện. “Hóa thành dụ” của Pháp Hoa là thật là hư!. Tất cả mọi đối đãi đều là ảo giác đánh lừa ảo giác.Thiền mục là phương tiện, trụ vào phương tiện là đứng trên chóp cao để vượt khỏi bám chấp. Chân bám chấp không rời điểm tạm đều chìm vào hỏa ngục, xa dần hỏa Tam muội.Một đời đắm vào ô tạp, một đời cố rời ô tạp, vẫn là ô tạp.

Lữ khách đứng bên suối nước, soi nhìn mái đầu lấm tấm hoa râm, nhìn thực tướng từ lâu đi tìm hư  vọng. Tâm thư thái trôi theo gió núi, chìm vào giấc ngủ say!!!

 

MINH MẪN

13/4/26

Thứ Tư, 1 tháng 4, 2026

LÊNH ĐÊNH PHẬN BẠC RONG RÊU

 

Cây đà đóng đầy đinh rỉ sét, vâng, đó chỉ là cây đà cũ tận dụng treo phơi bắt ngang sau vườn.

Thợ thay mái tole chái sau, tole rơi trúng cây đà, đà trúng vào mặt, mặt hứng cây đinh, đinh sét đâm vào khóe  mắt cách tròng mắt một li, máu tuông như tia nước không valve, nhờ cái bụng phệ hứng, nên không chảy xuống bên dưới.

Đên Trung tâm y tế chích, hết thuốc, qua bệnh viện làm thủ tục chích huyết thanh gì đó, không ai hướng dẫn thêm phải đi đâu, làm gì.

Đóng 200 ngàn, tưởng là xong, ra về.

                                                    ***

Hẹn gặp nhau tại trà quán “Xưa và Nay”, mặt đủ 6 người nhộn nhã từ bốn phương tụ hội.Đột xuất rủ nhau lên Daknong viếng đỉnh Phù Vân đã hứa với Lê Tất Sĩ, thế là vài tiếng sau tất cả khăn gói lên đường.

 Nhân viên quán Xưa và Nay thừa lệnh chủ vắng mặt, đem ra phong bì ghi chữ số to tướng 500.000, bắt cầm bao thư –chụp hình như chụp hình tội phạm để truy nã.

Phải chi phong bì xuất hiện không ai thấy thì túi có lẽ nặng thêm vài gram!

Lương Minh phát ý nghe thật chí lý: “tu không cần biết thành gì, trước mắt được cái bao thư như vậy là thấy thành quả rồi!”.

Dĩ nhiên đâu dễ nằm yên trong túi, hẹn gặp nhau tại quán chay Từ Giác, quán đóng cửa, quay sang quán khác!

                                                              --***--

Do nghệ thuật quảng cáo của người từ đỉnh Phù Vân, 2.30  khuya đã có mặt giữa cao nguyên mát lạnh.Quá điểm hẹn hơn nửa cây số, các lãng tử lang thang hí hửng như sắp đến Thiên đường!

Chủ nhân chuẩn bị sẵn trà gừng bánh kẹo.Đống sách bao phủ cả căn phòng, ngoài Lương Minh, chả ai quan tâm đến chữ nghĩa; thế mà gia chủ rộn ràng quảng cáo đủ loại sách quý , những vần thơ đắc ý.

Ngôi nhà lọt thỏm khi đường lộ đã nâng cấp.Bên ngoài xe chạy tưởng chừng trên cầu vượt cao ngang đầu; vào nhà cứ như đi cầu tuột, dốc 45 độ, nếu đi ngõ bậc cấp, chân yếu sợ phải  bò.Lão Phù Vân-giao động hàng ria mép bạc, điều được 2 chiếc gắn máy lần lượt đưa khách quý lên am Hương Từ giữa đỉnh Phù Vân, cách nhà độ cây số, vào chân núi đường gập ghềnh, chỉ có dân địa phương mới đủ bản lãnh lách né những ổ trâu; bù lại một đêm vất vưỡng trên xe khách, gia chủ nhanh tay bày từng tô mỳ gói để thiết đãi.Dzạ lữ Kiều từ Daklak khoảng cách 18 km cũng kịp tham dự.

“Chưa đi chưa biết Phù Vân, đến rồi tự hỏi mây vần về đâu?”. Trên cao rừng xanh bao bọc, bên dưới lác đác vài nhà dân, xa xa xóm làng lặng lẽ,lưng chừng là thất Hương Từ.Công trình là căn nhà cấp bốn, vài khóm cây chôn đầy công sức lão gia chăm bón. Sư cô tọa chủ từ Hà Nội gửi vài chục cây Mộc Lan về cho lão nông bỏ công  săn sóc; sợ lão thi sỹ ở không sanh ra nông nỗi, bèn bày việc để lão ta vui với vườn kiểng quên hẳn tuổi già. Rừng thưa thèm cây như thân già thèm bạn; nghe khách lên thăm cứ như chim  nhốt trong lồng hót ngày hót đêm rủ bạn đến chơi.

Thi nhau chụp hình vỏ bom để mai đây bom không còn thấy  vỏ  mà ngắm.Nghe đâu lão gia quảng cáo rôm rả như tiếng nổ quả bom thời chiến, kết quả tiếng nổ quảng cáo đã bị chủ nhân vỏ bom xin thu hồi về chùa, bởi cớ chỉ cho tịnh thất Hương Từ mượn để làm mồi nhử khách lên ngắm cảnh trên đỉnh Phù Vân!

Tiễn khách xuống núi, mỳ Quảng do tín nữ xứ Quảng nấu đãi, khá đậm đà, như sự đậm đà dành cho khách phương xa.

Bốn giờ chiều, trời vẫn còn nắng mang không khí khô khốc khó chịu, Thượng tọa Minh Trí, trước khi về chùa Huệ Quang vùng gần biên giới, cho xe đưa anh em thăm viếng hồ Trúc,bên nay hồ là hàng quán cà phê lặng lẽ quạnh hiu, bên kia là quán nhậu rình rang rộn khách.

Vùng giáp biên dân cư sung túc, trời về đêm quán sá, chợ búa không thua phố thị.Không giống khu vực ông bạn già Lê Tất Sĩ ngoài lộ,cứ nghỉ rằng càng vô xa càng rộn tiếng dế trùn.Hình ảnh tương phản  với lão nông có ria mép bạc thích hợp với núi đồi đơn sơ của thất Hương Từ, đã từ hương trần vùi thân nơi hẻo lánh.

Sau một đêm thưởng thức không gian yên tĩnh, chứng kiến công trình xây dựng hàng ngàn tỷ, toàn gỗ quý nhập từ Mã Lai, chùa còn có những động vật quý hiếm như rồng Bắc Mỹ, con chim nhỏ bằng quả chuối cau màu trắng tuyết lại là bá chủ của các loài chim, mỗi lần hót là  chim bay vê triều kiến! dĩ nhiên cá rùa không thể thiếu.

Công trình tuy còn ngổn ngang, vẫn lộ nét kiến trúc không thể ẩn tàng giá trị thời đại.Quần chúng vùng sâu toàn là cư  dân thiểu số  phía Bắc vào khai thác, họ phát triển sung túc hơn cư dân địa phương vốn trú  ngụ lâu đời; có lẽ thổ địa ưu đãi người mới.

Sau khi điểm tâm, thầy Minh Trí cho xe bán tải đưa khách phương xa thăm thác -và suối Gia Long.  Ngoài tuổi trên 50 của hướng dẫn viên, bản dân thành phố chật vật vất vả đi dọc bờ suối theo ghềnh đá lỏng chỏng, rong rêu, tưởng chừng đôi chân  trên bảo dưới không nghe.Hơn nửa giờ mới lên bờ cao để chờ xe hời điện đưa về chốn xưa! Ai cũng phờ phạc thở ra mây khói,Cảnh trí hùng vĩ chìm trong sự hùng vĩ của các chàng 70, 80 gần đất xa trời mới đến được nơi khám phá; cây rừng, suối nước , trời trong, khí lạnh tuy thơ mộng, nhưng chưa thơ mộng bằng lão Tất Sĩ họ Lê bơ phờ như bị mất sổ gạo.Anh bạn Minh ròm lêu nghêu như cây tre miễu đầu làng lặng lẽ cuốn theo chiều gió muốn bồng bềnh khỏi mặt đất rừng thưa.Bạn Lương Minh hay Minh Lương cũng vậy, thùng nước lèo nặng nề cố bước qua đường đá tưởng chừng bàn chân muốn lật. Bù năng lượng trả lại cho núi rừng thác suôi, TT Minh Trí trụ trì chùa Huệ Quang vùng biên lái xe một vòng qua cầu phân đôi ranh giới giữa Daklak và Daknong, tấp vào nhà hàng Mộc Chay, nằm chênh vênh bên sông Sểrepok, trông sang trọng không kém vẻ hiu quạnh, những món ăn đẹp mắt và rất đẹp lòng du khách.Chả hiểu uy tín thế nào của thầy bản địa, từ cà phê sáng nay cho đến thực dưỡng đều miễn phí, chả lẽ xếp trùm cả vùng Cư jut Daknong đều được cư dân trọng nể?

                                                        ***

Chia tay rời nhà hàng đúng 11 giờ, ghế cà phê lề lộ tạm nghỉ chân, đón xe dọc đường kể ra cũng tiện, tiện cho giá cả không quy định, cũng tiện cho xe dù không bến bãi, muốn sang khách cho xe khác tùy thích, và cũng đón khách tùy thích, giờ giấc về đến Thành phố cũng tùy thích.Mãi đến 21giờ.mới đặt chân ào nhà!

                                                               ***

Người thân hỏi chích ngừa uốn ván mấy mũi rồi? có biết mấy mũi đâu, chích huyết thanh đóng tiền rồi về, không nghe điều dưỡng dặn dò.Đến bệnh viện hỏi, người này đổ cho người khác, bảo là chưa đóng tiền nên không vô sổ sách. Phải quay về lấy chứng từ, đu giờ chiều đem ra, họ hỏi tại sao không vào chích luôn mũi uốn ván. Ôi, thiên la địa võng, Có ai bảo đâu mà biết, tưởng đóng 200 chích một mũi là xong.Ông ngoại đưa giy con làm lại hồ sơ”-. Cô điều dưỡng phục phịch hơi quá khổ, thế mà cũng thoăn thoắt trên đôi dép nâng cao người thiếu thước, đi theo cô ta hết chỗ này đến chỗ khác muốn bở hơi tai.Gần nửa giờ thủ tục, “Ông ngoại đưa vai ra”, cởi hàng nút để lộ bụng phệ, “chống nạnh để chích vai”. Tự nhiên biến mình thành kẻ chấp hành nghiêm chỉnh và thụ động mà không hề hỏi bao giờ chích tiếp.Khờ khạo và chấp hành không biết từ lúc nào!.Thuở bé vào chùa cũng chấp hành theo giáo lệnh, nội quy, vào trại giam cũng không thể làm theo ý muốn, ra xã hội cũng như chàng ngố lên tỉnh, ai nói gì cũng tin nên bị gạt gẫm mất mát cũng thường. Lênh đênh trên 50 năm mới có tấm giấy  làm công dân hợp pháp. Lối xóm để rác trước mặt và sau nhà cũng OK, dắt chó phóng uế trước nhà cũng chẳng buồn nói. Đời sống 80 năm đủ để biến thành  ốc,  rùa thu mình vào vỏ không muốn hơn thua, thế thì lạ gì vào bệnh viện ai bảo đâu làm theo đó, không hướng dẫn thì ra về.

Nghe điều dưỡng kêu bằng  “Ông ngoại” là sướng rồi. “ Ông có con cháu gì đưa đi khám không?” dạ -- mình không đủ nuôi thân có đâu con cháu cô ơi! “lần sau có đi chích phải hỏi còn làm gì nữa không nghe ngoại, bỏ về nửa chừng sao được”- dạ tại mấy –cô cũng làm nửa chừng, tưởng là xong! “thấy ngoại thân mình thương quá” thầm nghĩ, nếu cô biết số phận lênh đênh của ngoại còn thương hơn ông cố ngoại !!!

Từ lúc bị đinh đâm vào mắt, vào Trung tâm y tế  cũng không có thuốc, qua bệnh viện chích huyết thanh chả ai hướng dẫn, ra về; đi chơi mấy hôm sau đến bệnh viện,lại vất vả tới lui giữa trưa nắng; kéo nhau ra tiệm chay lại đóng cửa, lên xe giữa khuya đi quá điểm phải lội bộ  nửa cây số,đón xe về -gặp xe dù sang khách dọc đường; ngẫm cuộc đời luôn trục trặc trắc trở; chỉ được nghe hai từ  “ông ngoại” là ngon ơ. Phải chăng –cũng có luật bù trừ!!!

-MM

31/3/26

-

 

 

---------------------