Thứ Bảy, 31 tháng 10, 2026

ĐỨC TIN VÀ KIẾN CHẤP


Gần đây một vài mạng xã hội, kể cả các báo Công giáo, trong đó có báo “Công giáo và Sự Thật” đăng bài của Lm.Phero Nguyễn văn Khải dòng CCT phản ảnh về  Linh mục Phero Đinh Ngọc Lâm thuộc dòng Chúa Cứu Thế , Chánh xứ Giáo xứ Đức mẹ Hằng Cứu Giúp, giảng viên Thần học của học viện và các soeur nữ tu Học viện Thần học Liên dòng Mến Thánh Giá trải nghiệm Thiền Phật giáo tại Pháp viện Minh Đăng Quang.

Đây là tinh thần học hỏi cởi mở của những nhận thức cấp tiến trong mọi thời đại.Tuy nhiên không tránh khỏi những kiến chấp bảo thủ, trong đó có Lm.Nguyễn văn Khải phản bác gay gắt:

“ …Theo tôi, bằng hành vi kia, những tu sĩ Công giáo kia đang bỏ Chúa theo người. bỏ ơn Chúa để cậy sức mình….nói cho đúng là đang mở đường cho ma quỷ thống trị mình từng bước”

Ngài lại nói tiếp:”Đối thoại liên tôn để hiểu người, hiểu mình, hiểu đạo của người, hiểu đạo của minh và trên hết để thấy rõ và thêm xác tín trong lòng rằng Chúa của mình là số một, là độc đáo, là độc nhất vô nhị! Chúa của mình là Chúa tình yêu và quyền năng, ngoài Chúa ra không có Thần nào khác như Chúa. ….Đối thoại để thấy con đường cứu độ của Chúa dành cho con người là đẹp nhất, là đúng nhất, triệt để nhất, toàn vẹn nhất và đi theo Chúa là tốt nhất…”

Vâng, Lm Khải nói đúng với đức tin của mình. Ai bảo vệ lý tưởng của mình đều là đúng nhất, tốt nhất; giả thử  người ghiền xì ke ma túy bảo là thứ tốt nhất, quý nhất vẫn là xì ke ma túy thì sao? phải chăng đó là kiến chấp bảo thủ, chủ quan của riêng cá nhân chứ không thể áp dụng cho toàn xã hội!

Người tìm hiểu học hỏi đâu nhất thiết phải bỏ Chúa theo người, vì ta từng nghe  thầy cả  sau lễ Misa đều nói: Chúa ở cùng anh chị em, và tín đồ đáp –Chúa ở cùng cha, tức trong mọi người đều có Chúa thì sợ gì phải bỏ Chúa theo người!

Lm Khải tỏ vẻ khó chịu hằn học với anh chị em mình khi sự việc xảy ra nên thốt lên câu nói của Thánh Phaolô: “Anh em không thể vừa uống chén của Chúa, vừa uống chén của ma quỷ”.

Vâng, theo ngoại đạo đều là ma quỷ!!!

                                                                      ***

Trong Phật giáo cũng không thiếu những vị chỉ biết Tôn giáo mình, thấy ai giao lưu Tôn giáo khác, các tổ chức xã hội đều bảo là bị cám dỗ

.Thà tu miên mật xuất thế gian như sư Minh Tuệ thì không cần liên hệ với bất cứ ai, còn nhập thế, còn sinh hoạt giao lưu với xã hội thì không thể cố chấp phân biệt, giới hạn trong bốn vách chùa. Nhà Phật từng nói “Thế gian pháp tức Phật pháp, vì thế mới có câu: Phật pháp tại thế gian, bất ly thế gian giác, ly thế mịch bồ đề, Kháp như cầu thố giác”, nghĩa là Phật pháp tại thế gian sẵn có, lìa thế  tìm đạo Bồ đề, như tìm sừng thỏ chẳng hề thấy đâu. Một tiếng chạm của hạt sỏi vào gốc tre, cũng làm ngộ tỉnh cho một hành giả; chiếc lá rơi.giữa  nắng hè, hạt mưa tí tách trên mái tole  cũng đủ cho hành giả giác  ngộ tính vô thường của sự vật.Cổ tích thuở xưa có hành giả vào nhà thổ độ các chị em lầm lỗi…Hoặc  đức lục Tổ sống chung trong đám thợ săn…

Tinh thần vô chấp trong nhà Phật chứng tỏ hòa nhập mà không hòa tan thì sợ gì phải bị giáo hóa mất gốc..Thập niên 50 của thế kỷ trước, tu sĩ chỉ học gia giáo tại chùa, cho đi học bên ngoài sợ bị hư hỏng.Nhờ tinh thần cởi mở sau khi đất nước giao tiếp văn hóa Tây học, chư Tăng tiếp nhận kiến thức học đường, từ đó mới sản sanh những Tăng nhân kiệt xuất phát triển Phật giáo sâu rộng đến hôm nay.Tinh thần bảo thủ xa xưa trong chùa một phần do bị cô lập o ép bởi văn hóa xa lạ thời Pháp thuộc nên chư Tăng chỉ quanh quẩn trong thôn quê, biến thành thầy tụng để có chủng tử nối dõi chùa làng..

Tinh thần bảo thủ đã ngăn cản sự phát triển Công giáo ra ngoài lãnh thổ thuộc địa.Mãi đến Công Đồng Vaticanô II, tinh thần Đại kết thứ 21 của giáo hội Công giáo La Mã, Giáo hội đã chỉnh đốn một số cho thích hợp văn hóa thuộc địa, từ đó việc thắp nhang, thờ cúng ông bà và những tập quán xã hội mới được dung nạp,việc phát triển thấy rõ.Nhưng một số định kiến bảo thủ vẫn chưa được thông thoáng.Ngày nay tuổi trẻ Công giáo đã giao lưu với các chùa trong những chuyến từ thiện mà xưa kia, khi di cư vào Nam, các giáo xứ  tự cô lập như Hố Nai, Cái sắn Rạch Giá…không bao giờ giao tiếp với dân ngoại.

Ngày nay hai bên đã hiểu nhau phần nào, vẫn hòa hợp, giao tiếp nhưng niềm tin ai nấy giữ, ngoại trừ khi kết hôn bắt buộc phải theo Đạo. Học hỏi, tìm hiểu là yếu tố phát triển sự hiểu biết để càm thông và hòa nhập. Một khi có niềm tin tuyệt đối về một lý tưởng thì dù bao hoạn nạn đe dọa cũng không thay lòng, lịch sử đã chứng minh thời kỳ cấm đạo tại VN , tín đồ thà chết chứ không ai bước qua cây Thánh giá, hà huống ngày nay, các soeur và Lm đã được đào tạo đức tin kiên cố sợ gì phải bị Ma Quỷ mê hoặc, phải chăng bảo thủ, kiến chấp đã cản trở việc giao lưu tìm hiểu để tôn trọng lẫn nhau. Lm Khải nhìn những vị đồng đạo đến với Pháp viện Minh Đăng Quang là:

                                       MÙ DẪN MÙ LĂN CÙ XUỐNG HỐ.

Hy vọng tu sĩ Phật giáo ngày nay không nên cố chấp, định kiến với các Tôn giáo bạn mà một vài tu sĩ đã xúc phạm khi đăng đàn giảng pháp.

Đứng trước tấm kính, nhìn thái độ lộ trên gương mặt như thế nào, nó phản ảnh tâm thái ta như thế đó. Cũng vậy tốt người thì người tốt với ta, thân thiện với người thì người thân thiện lại, lo gì oán thù đeo mang.

Kinh Pháp Cú nói: Tâm dẫn đầu các pháp, Tâm làm chủ tạo tác…

Kiến chấp bảo thủ là một trong mười kiết sử nơi tâm mỗi người chúng ta, dù sao đức tin vẫn là ánh sáng dẫn dắt chúng ta trong cuộc sốnng, đã có đức tin kiến cố thì đừng sợ bị ngoại cảnh chi phối hay ma quỷ cám dỗ.!

MINH MẪN

31/10/26

Thứ Tư, 28 tháng 10, 2026

PHÁP HỘI

 

 Do nhu cầu tín ngưỡng của nhân loại, phát sinh nhiều Tôn giáo, để đáp ứng căn cơ tín đồ, Tôn giáo phát sanh nhiều hệ phái, cũng từ đó, hệ phái sanh sôi nảy nở nhiều hiện tượng sinh hoạt theo góc riêng của  từng môn phong hệ phái…Ky tô giáo cũng phân chia nhiều dòng như dòng Mến Thánh giá, dòng Vinh Sơn, dòng Đa Minh, dòng Phan xi cô…

Hiện nay, môi trường sinh hoạt của Phật giáo trên đất nước ta, có những Pháp hội, Đạo tràng sanh hoạt theo tôn chỉ và niềm tin riêng như: pháp hội Địa Tạng, pháp hội Dược sư, pháp hội chùa Di Lặc, pháp hội Mật tông, pháp hội Hoa nghiêm, pháp hội Long hoa, pháp hội Quan Âm, pháp hội chùa Khai Nguyên,pháp hội hộ niệm…đạo tràng Pháp Hoa, đạo tràng Liên trì Địa Tạng…

Đạo tràng là một nhóm sinh hoạt thường xuyên, Pháp hội là một tổ chức quy mô thỉnh thỏang diễn ra  quy tụ số lượng tín đồ đông đảo. Dù đạo tràng hay pháp hội đều có mục đích theo chí hướng tu tập riêng biệt.

Riêng pháp hội hộ niệm, tuy tổ chức quy mô, mục đích chỉ hướng đến việc hộ niệm cho người lâm chung, lắng nghe các vị được thỉnh giảng trình bày kinh nghiệm, kiến giải  hoặc thực trạng riêng từng trường hợp các ngài đã kinh qua để tín chúng phát khởi niềm tin sâu xa theo phương pháp hộ niệm.

Hộ niệm phát khởi tâm vị tha đến với người lâm chung. Đạo tràng hộ niệm tùy thời gian do gia chủ yêu cầu; không riêng trì niệm Phật hiệu, đạo tràng còn tụng kinh bộ như Di Đà, sám hồi Hồng danh. Lương Hoàng sám hoặc Thủy sám.

Khi người đã mất, nếu sinh thời họ chuyên tâm niệm Phật, thì ban hộ niệm sẽ trợ duyên nhắc nhở cho hương linh tỉnh ngộ hướng về đức A Di Dà, không sợ lạc dẫn bởi nghiệp thức.

Nếu sinh thời không biết tu tập, đắm nhiễm dục lạc, tạo nhiều ác nghiệp, cần khai thị cho hương linh tỉnh ngộ, buông mọi ác duyên. Việc này khó lắm, ban hộ niệm và việc khai thị chỉ giúp cho thân nhân hiện tiền có mặt sớm gieo vào niềm tin nhân quả mà thôi.

Ban hộ niệm trì danh Phật hiệu theo thói quen cũng ít có tác dụng. Tụng nhanh, tụng liên tục như chiếc máy, không nhiếp tâm thanh tịnh hướng đến hương linh thì việc hộ niệm được xem thực hiện một nhiệm vụ theo xu hướng phong trào. Hộ niệm với tâm niệm giúp người để mình có phước lại càng sai lệch.

Suốt thời gian hộ niệm,cứ mong cho xác chết mềm mại, tin là được siêu sanh là điều không thể. Thoại tướng tốt, gương mặt hồng hào như đang ngủ, tỏa hương thơm và nhiều hiện tượng hiếm lạ, chắc chắn hương linh sẽ siêu thoát. Thoại tướng tốt phần lớn do công phu tu tập lúc sanh tiền hoặc do phúc duyên nhiều đời,kết hợp với đạo lực của đại chúng, người thiếu công phu tu tập lúc sanh tiền, thiếu duyên phúc nhiều đời thì khó mà có một thoại tướng tốt đẹp cho dù đạo tràng niệm Phật bao nhiêu cũng chỉ có thế thôi.Đạo tràng không hiểu nguyên lý này dễ sanh tâm nghi ngờ hiệu quả trợ niệm khi thoại tướng biểu lộ không đẹp, cơ thể không mềm mại…

Thấy xác chưa mềm, thỉnh thoảng đến sờ mó, cầm tay chân đưa lên đưa xuống, đụng chạm vào thể xác gây bức xúc khó chịu thậm chí hương linh nổi sân vì đau đớn,đó là điều tối kỵ.Cũng giống người đang ngủ, bị đụng chạm, sanh khó chịu bực bội.

Thân thể mềm mại chưa đủ yếu tố xác định siêu sanh, gương mặt tươi nhuận thanh thoát có thể tin rằng hương linh không bị đọa vào ba đường ác.

Điều cơ bản cho người tu tập pháp môn Tịnh độ là: Tín – hạnh – nguyện. Như vậy chỉ có đức tin là chưa đủ, thiếu công hạnh, cứ nhiệt tâm niệm danh hiệu Phật để rồi “xin cho con được vãng sanh Tịnh độ” là vô ích.

Vấn đề siêu sanh lấy chủ thể làm chính, tha lực là phụ. Nếu chủ thể không đủ ba tiêu chí vừa kể thì tha lực đành chịu. Tha lực không có quyền quyết định siêu thăng; Phật không cho ai bất cứ điều gì, ngay cả tình thương và lòng từ, nếu ta không khởi phát đồng điệu để tương ứng với lòng từ của Phật thì ta cũng không cảm nhận được lợi ích nào. Đi đôi với niềm tin và ước nguyện cần có công hạnh.Ước nguyện là động lực hướng đến, không thể xin Phật cho con được vãng sanh, đó là điều sai lầm. Công hạnh đủ yếu tố từ bi lợi mình lợi người. Chỉ hành trì nội môn với đức tin và ước nguyện khác nào yếm thế bi quan, chỉ biết mình không cần biết đến khổ đau chung quanh, không tạo phúc báu trong cuộc sống là thiếu yếu tố cơ bản. Dù tu pháp nào cũng không thể tách lìa cuộc  sống mang nặng “tứ ân” trong xã hội và sinh loại chung quanh, đó là bi và trí của một hành giả.

Một đạo tràng hay một pháp hội chỉ chú trong đến tín và nguyện mà không đề cập đến công hạnh là điều thiếu sót.

Niệm Phật chậm để lắng nghe chính mình. Niệm nhanh dễ lãng tâm sanh vọng tưởng, biến thành thói quen không chú ý.

Tâm thể và Phật thể là một, không cần niệm nhiều, chỉ cần lắng tâm niệm chí thành tha thiết,chí nguyện tha thiết, và hành động lợi mình lợi người làm tròn tiêu chí của bổn môn: “tín-hạnh-nguyện”thì việc hộ niệm mới có phần giá trị

NHẤT CÚ DI ĐÀ VÔ BIỆT NIỆM, BẤT  LAO ĐÀN CHỈ ĐÁO TÂY PHƯƠNG

 

MINH MẪN

  28/10/26

Thứ Ba, 27 tháng 10, 2026

NHỮNG VẤN ĐỀ…

 


Trong Phật giáo, giáo lý thì uyên thâm, mênh mông, pháp hành thì vô số, uyển chuyển. Pháp số và thuật ngữ làm cho căn cơ thấp cũng khó phân biệt.Nhất là người tự tìm hiểu trên không gian mạng, lan man thiếu cơ bản, hiểu chung chung…vì thế sai lệch là chuyện thường.

Một người tự tìm hiểu Phật học nhiều năm, không phân biệt 2 chữ “thuần thành hay thuận thành”, “quả đường hay quá đường”, không phân biệt được giới và luật…!

Giáo lý chưa nắm vững đã hỏi đến 250 giới, đời sống thường nhật của tu sĩ thế nào đúng thế nào sai,viễn ly là gì, thế nào là bất cọng trụ, tẩn xuất, biệt trụ …

 Người  tự tìm hiểu Phật học thiếu căn bản đã đành, một vài người trong “đạo  tràng” cũng hiểu sai về “vãng sanh và siêu sanh”.

Một số người trong Phật giáo hoang mang khi nghe clip quý thầy giảng mỗi vị  mỗi khác.Nhất là giáo lý Nam truyền và Bắc truyền, giáo lý “phát triển và giáo lý nguyên thủy”…giảng theo kiến giải cá nhân.

Bộ “Phật học Phổ thông” của cố HT T.Thiện Hoa là cây thang giáo lý rất giá trị,những chi tiết nêu trên cũng khó giải đáp cho những người học Phật thiếu căn bản.

Dĩ nhiên còn rất nhiều vấn đề đa diện khi tìm hiểu về ngôi nhà Phật giáo đồ sộ, tùy căn cơ và góc nhìn mỗi người, tiếp thu và nhận thức khác nhau nên vấp phải những khó khăn trong bước đầu học Phật.

Ta thường nghe:: người cực thiện sẽ siêu thoát ngay, kẻ cực ác sẽ đọa lạc liền, vậy người tạo hạt giống thiện ác lẫn lộn sẽ đi về đâu?

Với thế gian, người phạm tội chưa phân định rõ, sẽ được pháp luật sàng lọc mới quyết định thành án, tâm linh cũng thế, khi bỏ xác, thần thức hôn ám, nghiệp thức sẽ quyết định đầu thai, hoặc cận tử nghiệp dẫn dắt, thời gian quyết định mang thân mới một trong bốn loại: thai sanh, noãn sanh, hóa sanh và thấp sanh, đó là giai đoạn của thân trung ấm mà Bắc truyền gọi là 49 ngày để phân định. Thời gian nói chung là thế, không nhất thiết tuyệt đối, có thể ngắn hơn hoặc dài hơn.( cũng từ đây phát sanh pháp hộ niệm).

Có người sẽ hỏi: tại sao giáo lý Nguyên thủy không nói đến 49 ngày sau khi bỏ xác?

Giáo lý không nói đến không có nghĩa là không có, cũng như dức Phật trong luật giới không nói đến xì ke ma túy, tùy thời đại xuất hiện những trạng thái phi đạo đức khác nhau  Phật mới đề cập.. Đức Phật  chỉ đề cập những gì đã xảy ra trong cuộc sống thực tế,. Khi nhân loại vừa tiến hóa từ đẳng cấp sơ khai, tâm thức chưa bị chi phối phức tạp trong cuộc sống (ngoại trừ một số có đằng cấp tâm thức vượt trội), lời dạy của đức Phật đến với xã hội xoay quanh  lý nhân quả.Chư Tăng phần lớn là những bậc thánh thiện trong sáng nhiều phúc báu, an trú trong đạo lực của bậc xuất thế như đức Phật, việc tu tập mục đích siêu xuất tam giới,thì làm gì có thân trung ấm trong 49 ngày mà Phật phải đề cập!

Tất cả pháp hành lúc bấy giờ xoay quanh thập nhị nhân duyên, bát chánh đạo, tứ niệm xứ…Khi nhân loại càng tiến hóa, phức tạp trong cuộc sống càng xuất hiện, thì chư Tổ kế thừa y cứ giáo lý căn bản phát sanh nhiều giáo thuyết và pháp hành để đối trị thích hợp căn cơ của sanh chúng từng thời đại.Ví dụ : “hộ niệm vãng sanh, khai thị” hiện nay giúp cho nhiều niềm tin phát khởi trong việc tu tập mà vào thời sơ khai Phật không đề cập.

Từ vấn đề này lại nảy sinh vấn đề khác, ví dụ: xem “thoại tướng” tốt xấu, thân thể mềm hay cứng, chỗ nào trong thi thể ấm nóng để xác định nơi hậu kiếp tái sanh của người vừa mất.

Từ hộ niệm bắt đầu chú hướng đến cảnh giới Tây phương cực lạc của Đức Phật  Di Đà, phát nguyện vãng sanh..

Vãng sanh là di chuyển từ thân này đến thân khác, từ cảnh giới này đến cảnh giới khác

Siêu sanh xác định thóat khỏi luân hồi sanh tử trong Tam giới. Để xác định thoát ly Tam giới ta nên dùng chữ siêu sanh (liễu sanh thoát tử).

Còn rất nhiều vẫn đề chưa hiểu hết trong Phật giáo, người tìm  hiểu thiếu căn bản dễ đưa đến sai lầm. Trong phạm vi ngắn gọn, chỉ tạm nêu vài tiêu điểm.Sẽ tiếp tục giải đáp khi nhận được những vấn nghi của quý vị tham cầu.

Chưa đề cập đến các nghi cách sinh hoạt của nhiều sơn môn hệ phái, giáo luật và giới luật của các bộ phái đại đồng tiểu dị.

Tóm lại, thế gian pháp tức Phật pháp,

“Phật pháp tại thế gian,
Bất ly thế gian giác,
Ly thế mịch Bồ-đề,
Kháp như cầu thố giác.”

 

MINH MẪN

  26/10/26

 

 

Thứ Năm, 15 tháng 10, 2026

HỒI NIỆM


Quảng Bình, thời chiến tranh, một trong những vùng đất của địa đầu giới tuyến, đất đai bị cày xới, nhà cửa rách nát, người dân điêu linh thống khổ. Phật giáo chỉ còn một hai ngôi chùa nhìn tưởng là am miếu.

Hòa Thượng Thích Tánh Nhiếp được Giáo hội điều cử từ Lào về, đảm nhân chức vụ trưởng Ban trị sự Phật giáo tỉnh. Với hai bàn tay trắng, không cơ sở trú nắng ẩn mưa, không đồng môn đồng đạo, không có bất cứ một phương tiện nào. Được cấp cho khu đất toàn hố đầm sâu thẳm mà trước đó, Tôn giáo bạn không dám nhận thì người dân làm được gì! Ai cũng lắc đầu ngao ngán.

Theo Hòa Thượng, lấp đầy để có mặt bằng như hôm nay, 12 tỷ đồng Việt Nam, không những đã đổ xuống, còn phải đổ bao công sức nhọc nhằn. !3 năm âm thầm kiên nhẫn trước bao thách thức, ngày nay xuất hiện một ngôi phạm vũ làm ngạc nhiên địa phương,đồng đạo và Giáo hội phải nghiêng mình tán phục.

Với tấm chân tình, thầy chiêu sinh các Tăng tài về hợp sức để phát triển Phật giáo tỉnh nhà. 13 năm không những tạo lập cơ ngơi, còn phát triển 15 cơ sở tại các quận huyện xa xôi. Do tính thủy chung, biết trọng dụng nhân tài mà từ Uông Bí Quảng Ninh, thầy Thích Trúc Thái Minh bay về chung tay Phật sự. Từ cao Nguyên Lâm Đồng,thầy Phương Đạt từ Đơn Dương bay xuống cũng giữ chân phó BTS PG Quảng Bình.Nhân tài được thêm nhân tài hợp lực làm sao không thành công mọi việc.Đúng là hổ thêm vây, rồng thêm cánh, chắc chắn Phật giáo Quảng Bình sẽ là ngôi sao trong 63  BTS tỉnh hội làm nên kỳ tích.

Quảng Bình là vùng đất của Tôn giáo bạn, chưa ai thấy nhà sư thế nào thì làm gì biết Phật pháp, thế mà hôm nay, ra đường từ trẻ đến già biết chấp tay chào hỏi quý thầy, biết đến chùa lễ Phật tụng kinh, cờ ngũ sắc tung bay giữa phố mỗi khi có lễ lớn..bấy nhiêu cũng đủ biết công sức giáo hóa và xây dựng trong thời gian quá ngắn của vị đứng đầu BTS PG tỉnh tuổi đã ngoài 70.

Nhân mùa an cư, HT đã tổ chức tri ân thập sư truyền giới và kỷ niệm các giới tử năm nào. HT cho biết, trên 300 đơn xin thọ giới, nhưng đủ tiêu chuẩn chỉ có phân nửa, và rồi, sau 55 năm, hôm nay, chỉ đủ đếm trên đầu ngón tay.

Năm 1968, tại Hải Đức, một Phật học viện nổi tiếng Nha Trang, nơi đào tạo nhiều nhân tài phục vụ cho Phật giáo đương thời; giới đàn do Viện Hóa Đạo, trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất tổ chức, được cố HT Thích Trí Thủ làm đàn đầu, tam sư thất chứng là những bậc mô phạm giới đức tinh nghiêm.

Mặc dù bề bộn Phật sự, HT Đại Giác vẫn cố tổ chức họp mặt cựu giới tử 55 năm về trước, một vài vị ở nước ngoài không về được. Ngoài ra, một số chức sắc giáo hội trong Ban trị sự, Ban chứng minh Trung ương và khách Tăng cũng được cung thỉnh.

Chương trình văn nghệ chào mừng và hội trường tuy đơn giản nhưng đậm nét thiền vị.Kịch bản từ đêm đầu khai mạc đến sáng hôm sau tưởng niệm chư ân sư rất nhịp nhàng. MC Thích Nguyên Mãn khá chuyên nghiệp, lý lịch chư ân sư, văn tác bạch cúng dường đều mang giá trị lịch sử và văn chương.

Một tổ chức hồi niệm ân sư, giới sư và giới tử hơn nửa thế kỷ chưa từng có từ xưa đến nay trong ngôi nhà Phật giáo.Đây là một sáng kiến làm gương cho thế hệ Tăng ni trẻ, cũng thể hiện khả năng tổ chức, cung cách lãnh đạo và nhất là trọng dụng nhân tài với tính  thủy chung của một vị đứng đầu ngành trong Phật giáo hiện nay.

Xin chúc mừng BTS PG Quảng Bình, chức mừng HT trưởng ban, mong với nhân cách và tài năng của HT sẽ đưa PG Quảng Bình vượt vô vàn khó khăn, đem lại một Phật giáo mà qua bao năm tháng hình ảnh điêu tàn của Phật giáo nơi đây, có một săc màu vượt trội.

MINH MẪN

05/8/2023

CA LĂNG TẦN GIÀ

 

Ngập lụt phố phường từ miền Nam tin báo, nhưng suốt những ngày phía Bắc, chùa Khai Nguyên Sơn Tây vẫn khô khốc nắng vàng.

Nội Bài về chiều không gian hạ cánh, ngỡ ngàng sắc hoa nam nữ hai hàng, hoan hỷ áo vàng áo nâu tiếp đón người phương xa, phải chăng ngày hội bềnh bồng một giấc mộng!

                                                                       ***

Sân chùa Khải Nguyên vạn sắc màu theo gió tung tăng; nét sùng kính dưới mái đầu nhuốm bạc; thân người bẻ cong như gánh nặng niềm tin, tay chắp hoa tiếp nhận thánh chỉ ban xuống; rạng rỡ Xuân xanh gái trai nhiệt huyết từng nhóm theo nhiệm vụ phân ban  .

Cao ốc bốn bề thể hiện đạo lực phúc phần, Thánh tượng vươn cao lấp sâu một góc không gian Sơn Tây huyền nhiệm.

Khóa tu thường kỳ thu hút vạn người, ngày lễ đặc biệt hàng tấn gạo chu cấp cho tín đồ tham dự cơm chay ba bữa. Ôi phúc báu trùng trùng tợ mây trời giăng lưới.Khó tin giữa cuộc sống bộn bề, đa đoan trong cảnh giới phù hoa lại xuất hiện Thiên đàng hạ giới mộng mơ!

Từ miền Nam người tham dự ngờ ngợ tin nhiệm màu Phật pháp là đây.Đức tin từ phương Bắc tự bao giờ thấm sâu giữa Tứ Phủ và Phật đạo làm nên tín ngưỡng truyền thống khó phân, nên sâu sắc đã từ đó làm nên lịch sử dân tộc, bao gót xâm lăng đành phủ phục dưới giòng máu anh kiệt Việt Nam. Phật pháp ươm mầm nở hoa cũng đất Bắc từ đây.

                                                                    ***

Thông tin truyền thông (TTTT) chọn ngoại ô Hà Nội, Khai Nguyên là nơi màu mỡ để cất tiếng trầm lắng suốt 15 năm lặng lẽ hành hoạt.Tuy vẫn theo nghi cách hành chánh, dặm thêm sắc màu văn nghệ để tô điểm tán dương các nhân tố làm nên tiếng nói truyền thông khắp ba miền.

Vâng, tất cả đều có công nhưng vẫn có người lập công cho Ban TTTT lặng lẽ như chưa từng có mặt trên cõi đời. Chưa từng một lần được nhắc đến nhưng ai trong Ban TTTT của Phật giáo cũng đều biết tiếng biết mặt.Hình ảnh tồn tại, danh tiếng vang xa, như ẩn như  hiện ma trơi giữa khung trời viễn mộng.

Ngành nào trong xã hội cũng đều có lương có lộc, riêng Phật giáo đều làm công chùa;tu sĩ ở chùa, ăn cơm chùa, làm cho chùa đã đành, Cư sĩ không ở chùa, không ăn cơm chùa, làm cho chùa vẫn phải làm “chùa không lương”.

Hòa Thượng trưởng Ban TTTT trong bài phát biểu tại cuộc Hội nghị rất thật thà dễ thương, đã nói : “người ấy rất nhiệt tình, suốt 15 năm từ ngày thành lập, làm không bao giờ lãnh lương, nhưng có lương đâu mà lãnh!” cả hội trường vang cười hoan hỷ.

Nổi bậc trong buổi Hội nghị, văn nghệ cũng là chuyện thường, tán dương trao bằng cũng không có gì lạ, trình chiếu công trạng sinh hoạt của ban TTTT qua 15 năm cũng như các Ban ngành khác trong tổ chức của Phật giáo cũng là chuyện cơm bữa hàng ngày, nhưng hàng ngày mà không có cơm bữa mới là chuyện đáng nói, vì có cơm đâu mà ăn! Đó là thảm trạng của nhà nghèo. Phật sự suốt tháng quanh năm không lương vì có lương đâu mà lãnh, vừa nghe thấy thảm vừa cảm vừa thông cho công chùa!!! Phật sự khó phát triển mạnh chả là thế!

Nhân viên là cánh tay mặt của HT trưởng Ban TTTT không lãnh lương vì có lương đâu mà lãnh, thì Giáo hội chắc cũng chả bao giờ có lương cho ngài, thế mà qua 15 năm làm truyền thông thầy trò vẫn nhiệt tình như chuyện tay trắng làm nên cơ đồ, đó là tiếng nói của một tổ chức Tôn giáo.

Nhờ cuộc Hội nghị Truyền thông tại chùa Khai Nguyên mà bàn dân thiên hạ mới biết thực trạng “công chùa”, càng cảm thông Ban TTTT càng nhiệt tình ủng hộ, càng phản ánh hình ảnh trái ngang trong xã hội do báo chí nêu lên những cá nhân tiêu cực.Đó cũng là chiếc phao cứu vớt cho bao tín đồ trôi giạt lênh đênh giữa cơn sóng truyền thông hiện nay.

                                                                   ***

Mênh mông giữa bạt ngàn sông núi, chim trời gieo hạt pha lê còn được vang vọng, mênh mông bạt ngàn kiếp sống, Ca Lăng Tần Già lắng đọng giọng hót thiên thanh, mấy ai được nghe khi mưa gió bão bùng nhận chìm cuộc sống, vâng, một góc trời sáng trong nơi vùng đất Sơn Tây lộ ra cõi Tịnh độ nhân gian. Hàng vạn người có mặt trong pháp hội Địa Tạng, cũng là lúc Hội nghị TTTT hót lên tiếng ngọc Ca Lăng Tần Già, để biết rằng chìm lặng để bảo tồn nội lực chứ không phải chết lặng trong chốn vô minh; chỉ cần một lần hót trong ngàn năm một thuở, chim Ca Lăng Tần Già báo hiệu giá trị ngàn năm chỉ có thế thôi.

Nét nổi bậc của Hội nghị không vì nghi thức mà vì đặc biệt câu nói của HT Trưởng Ban TTTT: “có lương đâu mà lãnh”!!!

 

MINH MẪN

 15/10/26

 

Thứ Bảy, 3 tháng 10, 2026

DẤU ẤN VƯỜN HOANG.

 


Cuộc sống luôn biến thiên, mọi sự luôn thay đổi! đó là quy luật.

Một tổ chức như Phật giáo, từ ngàn xưa đến nay không thoát khỏi quy luật đó. Tùy mỗi thời cuộc, mỗi phương giới có sự biến thiên khác nhau thích ứng với tập quán dân trí bản địa.

Biến thiên tổng thể và biến cải cá thể.

Trong chiều hướng chuyển biến chung của xã hội, PGVN cũng  chuyển hình thức hành chánh để thích nghi tương ứng việc quản lý chung,một số tỉnh thành liên kết làm một; liên kết nhân sự, liên kết địa giới, chọn lựa không những tùy thuộc vào tuổi tác, mà còn nhân cách,kinh nghiệm, giới đức và uy tín.

Lợi thế của Tôn giáo không khó khăn khi chuẩn mực được căn cứ vào giới phẩm, niên lạp, đạo hạnh, môn phong được đề cao. Tuy nhiên,vẫn có một trục trặc nhỏ quy định theo hành chánh xã hội về tuổi tác.Ngoài xã hội, nhân sự nằm trong quy định chung về ngiệp vụ, khác chăng kinh nghiệm của cao niên và sáng tạo của tuổi trẻ, trong Đạo ngoài những tiêu chuẩn hiển thị, còn ẩn tàng một âm đức, một nội lực năng động làm mạng mạch cho kế thừa. Tuy tuổi trẻ được nâng cấp nhưng vẫn không vượt qua cái bóng tiền nhân. Có những nơi cao niên lạp trưởng chuyển giao kế thừa nhiệm vụ cho hậu bối,nhưng người kế nhiệm vẫn phải tôn kính bậc tiền hiền, tôn bậc hữu công sâu dày với đạo làm Tôn sư hướng dẫn hậu lai.Cũng có nơi tuổi trẻ chưa đủ thực lực trước cái bóng uy đức tài năng của bậc trưởng thựợng dày dạn kinh ngiệm, đành tôn tiến các ngài tạm thời kế nhiệm để dẫn dắt hậu bối.

Trong 32 tỉnh thành được liên kết, một số địa phương phía Bắc thiếu nhân sự, nên việc kiêm nhiệm không tránh khỏi.Phía Nam nhân sự dồi dào nhưng chả ai muốn gánh thêm trách nhiệm phiền thân. Người miền Nam xem chức vụ như bữa cơm thanh đạm muối dưa, có cũng được, không có cũng chả sao! Riêng miền Trung, nhân sự trưởng thành từ gian khó của vùng sỏi đá, cuộc sống đòi hỏi phải đấu tranh từ thiên nhiên, vượt khó từ gai góc, do đó đòi hỏi tính kiên nhẫn, chịu đựng… Các thành thị miền Trung Bắc bộ có mật độ dân cư thưa thớt, Phật giáo vắng mặt khá lâu trong thời chiến loạn, hình bóng chư Tăng không đến với cuộc sống nơi đây, nhất là vùng Quảng Bình; hơn 30 năm sau thống nhất đất nước, Quảng Bình chỉ có một ngôi chùa quạnh hiu rách nát, được cố HT T.Trí Quang đôn đốc khích lệ tiến tống HT.T. Tánh Nhiếp từ Lào về đảm nhiệm khôi phục Phật giáo Quảng Bình.

Đôi tay trắng với hố sâu hàng chục ngàn khối đất san lấp, chưa đầy 10 năm sau, một già lam nguy nga đồ sộ một góc trời Quảng Bình sánh vai cùng Tôn giáo bạn làm đẹp phố phường sống dậy đất hoang.

Nói đến khai sơn Phật giáo Quảng Bình, phải nói đến tính oanh liệt của người can đảm dẫm lên bao khó khăn với tấm lòng nóng và cái đầu lạnh. Nếu không có tâm nhiệt huyết không ai dám lăn xả vào  vùng đất khó khăn, không tiền, không cộng sự, không chỗ trú nắng mưa và không có hậu thuẩn tại chỗ.Nhưng vẫn lạnh lùng như một chiến sĩ xông pha vào lửa đạn. Gan dạ, bộc trực, nhiệt huyết đã làm nên một Phật giáo Quảng Bình rực rỡ ngày nay, Trong Giáo hội ai cũng biết đến danh một HT tuổi đã 74, (1952 tại Quảng Trị, xuất gia năm 1962 tại chùa Linh Quang Huế. Đầu sư với cố HT T. Mật Nguyện), vẫn năng động, hăng say như thuở năm 1980, khi Phật giáo khởi sự thành lập thống nhất một mối. Ngài xông pha vận động chư Tăng các hệ phái sơn môn, là cánh tay mặt của cố HT. T. Trí Thủ lúc bấy giờ.

Đã từng là trưởng Ban Trị Sự  Phật giáo Quảng Bình năm 2009, đến nay, qua ba nhiệm kỳ, tiếp tục tái nhiệm khi Quảng Bình sáp nhập với Quảng Trị làm trưởng BTS PG Quảng Trị qua Đại hội đại biểu PG Quảng Trị nhiệm kỳ 2026-2031vừa rồi. Ngoài ra còn là Phó Chủ tịch Hội Đồng Trị sự TW giào hội, phó ban Tăng sự TW, đặc trách Phật giáo Lào.

Dĩ nhiên dó chỉ là mặt nổi, còn rất nhiều công trạng phục hưng Phật giáo một số vùng sâu vùng xa, chiêu sinh chư Tăng ni về lấp vào  những vùng thiếu nhân sự, từ thiện xã hội địa phương và nâng đỡ hỗ trợ chư Tăng sống trong vùng nắng cháy mưa dầm khốn khó mọi sự tại Quảng Bình.

Tuy ngày nay Quảng Bình mang tên Quảng Trị, vẫn là vùng hiu hắt nghèo khó, nhung người khai sơn cho Phật giáo hiển danh từ vùng hoang địa như vườn hoang vừa lóe sáng góp mặt với đời sau nhiều thập kỷ chìm trong lặng lẽ.

Phật giáo Thừa Thiên –Huế và những tỉnh miền Trung Nam bộ cũng sẽ được hoàn chỉnh qua những bài tiếp theo.

 

MINH MẪN

  03//10/26

 

Thứ Hai, 21 tháng 9, 2026

VẪN LẠI CHUYỆN TREO CỜ

 

 Cứ mỗi lần lễ lớn của nhà Phật, chuyện treo cờ luôn là vấn đề thường xẩy ra, không nơi nầy cũng lại nơi nọ.

 

Ngày 27/4, tin quần chúng cho biết, phường 3 quận Tân Bình đã gỡ cờ Phật giáo do quý ni chùa Hiển Quang treo, với lý do nhằm ngày khánh thành đoạn kênh Nhiêu Lộc, sau vài hôm địa phương mang  văn bản đến nói chuyện với nhà chùa. Phó phòng nội vụ huyện cùng địa phương đến giải thích với nhà chùa. Quý ni đặt vấn đề xin treo lại sau ngày lễ khánh thành, ông chủ tịch UBND phường ba không cho, nhưng ông phó  phòng nội vụ bảo chùa làm đơn sẽ duyệt. Chư ni tuân thủ chấp hành, mãi đến ngày mồng 8 tháng 4 âm lịch, tức là ngày chính thức vào mùa lễ Đản sanh vẫn chưa có công văn trả lời, chư Ni hỏi thì họ bảo treo trước, công văn gửi sau.

Chuyện hành chánh mà cứ như chuyện mua bán ngoài chợ, chọn hàng trước rồi trả tiền sau. Quý Ni không đồng ý, làm việc phải có văn bản rõ ràng, vì thế chùa vẫn chưa chịu treo.

Đường Phạm văn Hai được Giáo Hội đánh giá là con đường đẹp nhất trong Thành phố, vì 5 năm qua màu cờ rực rỡ khắp phố mỗi khi Phật Đản trở về. Năm nay các chùa không ai dám công khai như những năm trước. Xử dụng nơi công cộng hẳn nhiên phải xin phép, nhưng đơn đi mà văn thư phúc đáp chưa trở lại. Chẳng lẽ xong mùa lễ văn thư mới  đến tay nhà chùa? Những ngày Noel thì sao???

Ban Đại Diện Phật giáo quận Tân Bình im hơi lặng tiếng. Thành hội cũng  coi như chuyện của thiên hạ. Tinh thần trách nhiệm và tinh thần đồng đội trong nội bộ Phật giáo hình như  không cần thiết? Hào khí một thời bảo vệ màu cờ ngũ sắc cũng trở thành nhụt khí trong đời sống hiện nay.

Quần chúng Phật tử quận Tân Bình và khu vực Phường 2, phường 3 đang muốn biết thái độ Tăng Ni trước việc nầy trong tuần lễ trọng đại.

Có cần chăng vì những chuyện cỏn con chỉ cần một văn thư phúc đáp mà không thể làm, để quần chúng Phật giáo gia tăng thêm nhiều ngờ vực sự công chính liêm khiết hiện nay của chính quyền địa phương???

 

Chùa đã chấp hành  luật pháp, khi mà cơ sở tôn giáo đã được cho phép xử dụng dấu tròn, có nghĩa giữa tôn giáo và chính quyền mang tính hành xử theo  pháp lý chứ không còn cơ chế xin – cho tùy hứng của thời bao cấp. Thế thì việc chờ một văn thư phúc đáp hiện nay ngỡ chừng vẫn còn tồn tại mang tính Xin – Cho!!!

Địa phương đứng vào vị trí của quần chúng Phật tử trong mùa lễ nầy, sẽ nghĩ gì sự  lề mề hiện nay của các cấp hành chánh?

                                                                    MINH MẪN

                                                                       29/4/2012