VẪN LÀ...

Không khí tết vẫn còn lóang thóang trong cuộc sống trên mọi miền đất nước, nhưng khí hậu năm nay có vẽ oi bức hơn, miền Bắc và Trung thì ấm, thay vì rét như mọi năm, miền Nam nóng như vào hè, báo động một hạn hán không tránh khỏi. Sinh họat kinh tế cũng chựng lại, giá vàng, khí đốt vùn vụt tăng theo tình hình thế giới;Nhân dân vẫn thỏai mái vui xuân, ngày tháng ra khỏi mùng mà họ vẫn chưa chịu về với lao động thường nhật, một hình ảnh thanh bình trong thi ca chợt hiện: Tháng giêng là tháng ăn chơi....Tuy mức sống nhân dân chưa sánh kịp với các quốc gia trong khu vực, nhưng bản chất vô tư thanh thản hưởng nhàn và thơ mộng vẫn thừa có trong giòng máu Việt, ngay trong khói lửa, duới lằn tên mũi đạn, thơ văn vẫn tuôn chảy trên đầu thép súng lạnh lùng...

Nhưng, dưới bề mặt an lành đó, từng đợt sóng xao động vẫn là những lo toan của bao tâm hồn có trách nhiệm với Đạo và Đời...mỗi người một cách lo, đồng thời cũng có những phá họai, mỗi kẻ có một cách phá, phá có chủ đích hoặc phá vì vô tình do kém hiểu biết trong khi gánh vác trách nhiệm lớn lao! Nhà nước khổ tâm cho những cán bộ tắc trách đó, thì PG cũng chả vui gì khi nhìn các tu sĩ hành động nói năng một cách vô tội vạ....
Trong mấy ngày sau tết, liên tục các nơi báo về những việc đau lòng trong PG, đo là:
1/-Arăng Tâm Hiền, các buông sắc tộc theo PG thường xuyên bị người Tin Lành đánh phá dưới mọi hình thức; rãi miểng chai, dinh, cài chông trên đường kinh hành của dân buông sóc, hành hung dân làng, hăm dọa sư cô T.Hiền, đánh cắp tài vật của niệm Phật đường Liễu Quán 3 tại Aru...
Với giọng nói không dấu của người sắc tộc, sư cô bảo: tôi lay may chu, bao Giac Ngo đưa tin trước đay đa lam kho chung toi nhieu lam, may chu dung dua len on ta net nua ( internet ); Trên núi cao mất sóng, cô phải leo lên cây cao nói chuyện.
Tôi hỏi: địa phương có giúp gì cho cô và buông làng không?
Cô đáp: ho chi noi ben ngoai thoi, ho la nguoi Ton giao ma! Ho lam lo cho nguoi khac pha chung toi. Gio toi so lam, khong muon di dau het, o luon tren nui tu giai thoat thoi.Toi đi đau ho cung theo doi...
H: cuộc sống dân mình có no đủ không?
Đáp: Cai nay an khoai san thoi, it co gao lam.
H: Nếu giúp quý cô và buông làng thì giúp cách nào?
Đ: Gao cung đuoc, tien cung đuoc, phai di qua Lao moi an toan
Trước đây Giác Ngộ có đưa tin về Aru một cách mập mờ lúc thì nói Aru, khi thì nói mà độc giả có cảm tưởng ở một địa danh trên Lâm Đồng, kèm luôn lời thú nhận của Arăng Tâm Hiền, ( thực tế sư cô không biết chữ, chả hiêu G.N lấy đâu ra lời tự bạch của sư cô T.H như vậy ) làm cho người đọc không hiểu chân giả thế nào, để rồi chính trong nội bộ PG, các cấp chức sắc phải khiển trách sư cô T.Hiền. Một buông làng an phận yên ổn tu tập bao năm qua, đã bị xáo trộn từ nội bộ PG, bị đánh phá từ bên ngòai, một thân nữ người sắc tộc như cô Tâm Hiền làm sao lấy sự chơn chất chống đở những thủ đọan độc ác từ mọi phía, bản thân cô không an tòan, làm sao làm chổ dựa cho hàng trăm dân làng đang xem cô là già làng và hướng đạo tâm linh. Hiện nay cô không có một chổ dựa để bảo vệ cô. Thật ra, Aru là xã thuộc huyện Dakru, tỉnh Quảng Trị , không hiểu Giác Ngộ dưa tin hai số báo liên tiếp, thiếu trung thực, có ý gì để đem lại hậu quả đáng thương cho những người chỉ biết núi rừng và niệm Phật cầu giải thóat. Nhà nước phải biết lắng nghe và tận tình giúp đở con dân sắc tộc không hề phá rối trị an, đồng thời xử lý nghiêm minh những kẻ dùng tôn giáo quấy phá cuộc sống kẻ khác, các cấp chính quyền địa phương cũng phải là người vô tư, khi hành xử, không nên vì tín ngưỡng của mình mà trấn áp kẻ khác tín ngưỡng. Tại sao một Daklak bạo lọan, ta đã biết nguyên nhân từ đâu!

2/Cũng từ Huế, nguồn tin bay vào, tôi nhận được lời than phiền và sự lo âu của nhiều Phật tử có tâm đạo.Huế là trung tâm văn hóa Phật giáo, từ lâu PG miền Nam phát triển cũng từ cái nôi đó, KInh đô một thời mà cuộc sống văn hóa dân tộc và PG là một. Địa linh sanh nhân kiệt, nhiều anh tài trong PG của thế lỷ 20 được xuất thân từ lò PG được gọi là Thiền môn như tổ đình Từ Hiếu, Từ Đàm, Tường Vân, Thuyền Tôn,Linh Mụ...Tu sĩ tại Huế hiện nay vẫn còn những tác phong đáng kính khi mà TP HCM tự do buông thả.
Các danh lam thắng cảnh của thời vua chúa phong kiến, đi vào lịch sử khá nhiều, nhà nước đang ra sức bảo tồn và phát triển những di tích cũng như văn hóa đất Thần Kinh, miếu mạo, đình chùa, lăng tẩm tương hợp với phong cách thâm trầm lặng lẽ của con người xứ Huế tạo một nét đẹp tự hào của đất nước, các tổng thể kiến trúc tân thời cũng tránh xa sự lấn át các di tích lịch sử, nhưng một vài người nặng óc kinh doanh cũng xem nhẹ những bảo vật bảo tồn quý hiếm của dân tộc; Cái quan trọng muốn nói, tu sĩ PG thiếu kiến thức di sản, lắm khi cũng muốn phô trương tự viện theo mô cách tân thời, chúng ta thấy nhan nhản một số chùa tại thành phố HCM không mang dáng dâp PG, vì linh hồn đã là biệt thự building, rất may ở Huế, việc nầy chưa nhiều, nghĩa là chùa chiền vẫn còn tích tụ sinh khí Thiền Lâm; Nhưng gần đây, Phật tử Kinh đô Huế đang lo âu ngôi chùa lịch sử mà nơi đó phát sanh cuộc tranh đấu uy dũng nhằm bảo tồn sinh mệnh của PGVN vào triều đại nhà Ngô, đang bị đe dọa xóa tan chứng tích lịch sử! Đành rằng, Từ Đàm có chật hẹp, xuống cấp, đành rằng dáng dấp không tương xứng với thời đại phát triển, nhưng Từ Đàm đi vào lịch sử qua bài hát nhớ đời Từ Đàm, quê hương tôi miền Trung...Từ Đàm gắn liền với công cuộc đấu tranh lịch sử của PG, Từ Đàm là mãnh đất ươm mầm tình cảm của bao người con Phật miền Trung, H.T trụ trì, thầy Hải Ấn, đang qua Mỹ vận động tiền của về xây dựng lại chứ không phải tu sửa bảo tồn nét cũ. Thế hệ con em trẻ sau nầy sẽ không còn biết một Từ Đàm lịch sử có một dáng vẽ đơn sơ xa xưa, thế hệ lớn tuổi đang thấp thổm lo sợ theo dỏi từng bước chân của ngài kết hợp với thời gian sẽ chôn mọi di tích, Từ Đàm đang đi theo bước chân của Thuyền Tôn, muốn lột xác để trở thành một mẫu hình thời đại !
Tu sĩ PG VN ngày nay có những phương tiện khoa học kỷ thuật để phát triển kiến thức lẩn Hoằng pháp, có phương tiện đi lại nhanh chóng như xe gắn máy hai bánh, cũng có những chức sắc xử dụng bốn bánh, tại Huế, Tu sĩ đi xe hơi không phải là chuyện lạ, nhưng Phật tử thuần thành không vui khi thấy HT Chơn Thiện được TỉnhThừa Thiên cấp cho chiếc du lịch. Đi Taxi hay xe du lịch riêng cũng thế thôi, quần chúng chỉ muốn thầy mình xử dụng như một phương tiện nhưng là phương tiện không bị ràng buộc bởi thế quyền.
Một chuyện lạ, PG đang lo xây chùa khắp nơi, nhưng tiền nhân hữu công với đất nước không hề quan tâm, ngược lại nhà nước CS mang tiếng vô thần, lại xây dựng 14 bức tượng đồng mang hình ảnh 14 vị vua đời Lý ( liên hệ mật thiết với đạo Phật ) tôn thờ tại Nam Định!
Khi mà PGVN xuống cấp mọi mặt, hy vọng miền Trung vẫn giữ được nét riêng tư đáng kính vốn có!

3/Cũng một sáng Xuân Bính Tuất, một tin nhắn lạ vào máy: yêu cầu xem Giác Ngộ số 312 trang 12, mục Tịnh Độ của HT T.Trí Quảng.
Tôi liền tìm và đọc theo hướng dẫn từ xa. Trong mục Tinh Dộ, HT giải thích lợi ích việc tu hành, khi tâm an định thì không bị chi phối bởi ngọai cảnh, nhưng ngài viết:
Năm 1963, với sự bồng bột của tuổi trẻ, tôi đã tham gia phong trào tranh đấu của PG, lúc ấy tự động có nhiều người chống chế độ tìm gặp tôi để kích động, mới xuống đường.Vì lòng mình nghĩ như vậy, họ mới tác động được.Nhưng khi tâm tôi đã nguội lạnh sau 8 năm tu học ở Nhật về, cỏ dại đã dọn sạch, nên rắn rít phải bỏ đi, nghĩa là tôi không muốn đi theo con đường ấy, cho nên người khác không xúi dục được...
Nghĩa là thế nào? Cuộc đấu tranh của PG chống bất bình đảng tôn giáo của họ Ngô là vô bổ, những người đấu tranh là rắn rít, chế độ nhà Ngô là chính nghĩa? thảo nào sự hy sinh báu thân của Bồ Tát Quảng Đức là bồng bột nông nổi, bởi vì HT tham gia đấu tranh đã là nông nổi thì tự thiêu càng nông nổi bồng bột hơn! Có lẽ vì thế mà thiệp chúc Xuân năm nay ở chùa Quán Thế Âm được Chúc Hạnh biểu tượng kinh điển PG chỉ trao truyền cho Chó mà thôi, không có bóng dáng con người trong đó!
Năm 1963 đã đi vào lịch sử với điểm son sáng chói đầy uy dũng, đành rằng PGVN không truất phế nhà Ngô, nhưng là cốt lỏi để thay đổi chế độ, thế mà HT trưởng Ban Hoằng Pháp , Trưởng Ban Trị Sự PG TP HCM với nhiều chức vụ quan trọng khác đã phủ nhận công trạng PG,khinh miệt phong trào là rắn rít khi tự cho mình đã dọn sạch cỏ rác trong lòng. Hình như bất cứ bài giảng nào của HT cũng đưa bản ngã mình lên cao, triệt hạ cả tổng lực PG xuống thấp như một đối chứng nổi bật! Và trong những số báo cũ, GN cũng ca ngợi các thánh tử đạo của Kito giáo trong thời Pháp thuộc; Đem Giáo ly PG cưỡng ép tính tương đồng với Kito giáo như bài Cuộc Sống Hạnh Phúc của Thái Minh Trung M.D trong Giác Ngộ số 83 P.L 2545; cách đây mấy năm, ngài lấy quyền Hoằng Pháp, ra lịnh cho chùa Hoằng Pháp Hốc Môn, cấm thu nhận tu sinh ngòai địa phương, có ý dẹp tiệm khi thành viên trong Thành Hội quy kết tổ chức Phật Thất tại Hoằng Pháp có nhiều bất lợi cho xã hội và mô phỏng tổ chức của nước ngòai.; cấm thầy C.Q diễn giảng vì không phải giảng sư của GH đào tạo; không cho thầy C.Q nhập khẩu TP với lý do tu sĩ phải nhập hộ khẩu tại chùa, dù ngôi nhà thầy mua làm cơ sở tôn giáo hợp pháp ..vậy, HT, ngài là ai???
Trong PG còn lắm điều bất cập, trống đánh xuôi kèn thổi ngược, chức sắc đi ngược lại tôn chỉ GH. Bênh vực ngọai đạo, nội bộ gây khó cho nhau. Tín đồ đau buồn nhìn thấy đa số tu sĩ vì quyền lợi cá nhân, phá họai PG như những cán bộ biến chất phá họai chế độ.
Đất nước ra sức đổi mới, thông thóang,
PG cổ súy canh tân, phát triển,
thế nhưng tính chất tương đồng của những biến thái vẫn là một, phải chăng đất nước VN là một, dân tộc VN là một!
Mọi điều Vẫn Là....
MINH MẪN
07/02/06

HỒ GƯƠM

Tôi trở lại Hà Nội lần thứ ba trong tình huống không hề được dự tính trước. Sáng nay cùng với anh em tác viên Tiếp Hiện thăm hồ Hoàn Kiếm khi chờ đợi vài hôm nữa, chương trình sinh hoạt của Thiền sư Nhất Hạnh bắt đầu.
Sáng chủ nhật du khách dạo phố không đông lắm, nhưng đủ cho sinh khí Thủ đô mang màu sắc thanh nhã nhàn du. Người nước ngoài phần nhiều Tây ba lô, một ít người Thái, Hàn quốc, Đài Loan và một số người Việt các tỉnh thành đổ về. Số Tăng sĩ và tín đồ theo sư ông Làng Mai cũng bách bộ thong dong.. Trên các ghế đá công viên quanh hồ, một vài cặp tình nhân trẻ thể hiện tình cảm tự nhiên như “người Hà nội”, phớt tỉnh Angle trước mắt bàng dân thiên hạ. Chung quanh là chai lọ, bịch nilong nằm bừa bãi. Bên dưới, lềnh bềnh mặt nước các rác thải theo gió tấp vào ven bờ; xác chết con vật thối rữa cũng nhấp nhô theo sóng lăn tăn. Một con rùa bằng bàn tay ngoi lên mặt nước để thở, hai chú học sinh vỗ tay, bé rùa bơi vào như van xin được cứu thoát khỏi khối nước xanh rêu đầy ô nhiễm. Vớt bé rùa, nâng niu một lúc, các em lại vứt xuống giòng nước đục, không thấy trồi lên, mọi người bình thản ra đi.
Một góc bờ hồ, nhà hàng nhô ra mặt nước,thực khách hả hê bên ly cà phê, quanh mâm thức ăn, vô tư trò chuyện; thỉnh thoảng vứt tàn thuốc xuống hồ, phía sau phòng vệ sinh, nhà bếp cũng đổ nước bẩn xuống.
Chúng tôi qua cầu Thê Húc, vào đền Ngọc Sơn; bên trong đền,một lồng kiến lớn trưng bày con rùa loại mu mềm, đã chết cũng từ hồ nầy. Các phòng bên trong, trưng bày hàng lưu niệm. Bên ngoài đền, cây cổ thụ ngả mình, soài cành lá và rễ xuống mặt nước. Anh Tâm Hải, mặc áo Tác viên, nghiêng người xuống vớt mấy mảng rác, anh bảo vệ và những nhân viên vệ sinh đứng từ xa quan sát. Chu vi hồ gần 2km, nhân viện vệ sinh khó mà quán xuyến hết. Cách vài mét có tấm bàng đề: Cấm bán hàng rong, cấm để xe đạp, xe máy trên vỉa hè. Kể cũng lạ, tại sao không cấm vứt rác bừa bãi, hoặc quy định mức phạt cho những hành động thiếu sạch sẽ? Đứng nhìn khối nước xanh rêu đục ngầu, thật tội nghiệp cho bao sinh vật đang trầm mình dưới hồ gươm. Nếu công ty du lịch, Bộ Tài Nguyên Môi Trường, và những ban ngành liên đới có phương án xử lý nước bẩn và rác thải khắp Thành phố thì Hồ Gươm sẽ hảnh diện một Thủ đô du lịch văn minh, thanh lịch. Điều nầy không nằm ngoài tầm tay của nhà nước, nghèo cho sạch, rách cho thơm trước mắt các nhà du lịch! Một điều mà cả Hà nội lẫn Sài gòn giống nhau, các tay móc túi chuyên nghiệp đã cuổm mất cái điện thoại của một tác viên Tiếp hiện trong đoàn một cách tài tình ngay ngày đầu tiên đến Hà nội, tại sao Đà Nẵng không xẩy ra?
TP Hà Nội phát triển rất nhiều, người dân ăn mặc lịch sự hơn, nhưng cách ăn nói của nhân viên xe bus và một số thanh thiếu niên còn nhiều thô lỗ. Ngược lại, khách đi xe bus tại Hà nội luôn tôn trọng người lớn tuổi, thanh niên nam nữ tự động nhường chỗ cho thiếu phụ, người già, điều mà các nơi, kể cả Sài gòn hiếm có như thế.
Về lại chùa Đình Quán, tôi gặp thầy Minh Thủ, cũng từ Đà Nẵng ra sau, chưa hiểu thế nào mà gần một ngày, BTC vẫn chưa sắp xếp chỗ nghỉ cho thầy. Năm 2005, thầy theo sư ông suốt ba tháng, bị thầy Thiện Tánh đuổi khỏi chùa Phổ Quang, nay theo đoàn hơn hai tháng mà vẫn không được tháp tùng theo đoàn. Tôi và thầy Minh Thủ được anh Tâm Hải ( tác viên Tiếp hiện) đề xuất nhập đoàn đi Hà nội, chả hiểu thế nào, thầy bị loại tên khỏi danh sách, do vậy, tôi nhường phần lộ phí đã chuẩn bị, cúng dường cho thầy ra Hà nội.. Đêm đầu tiên đến Đình Quán, thầy Pháp Khâm, tuổi hơn 40, giáo thọ sư của Làng Mai, đồng thời là tiền trạm và phụ trách nhiều việc cho đoàn mỗi khi đoàn đi hoằng hóa, gọi tôi đến giáo dục: Tôi đã đọc bài của chú, có vài ý kiến với chú, thầy trầm ngâm chẫm rãi nói tiếp, việc chú bị đuổi xuống xe, không riêng gì chú mà cả quý thầy, ví dụ thầy Minh Thủ, không nằm trong đoàn, không ai đảm bảo phong cách của họ thích hợp với Làng Mai, và theo lệnh công an, đoàn không để bất cứ ai ngoài đoàn tháp tùng, vì thế không thể nhập đoàn với lý do an ninh.. Chuyện viết lách của chú có tính cách cá nhân không tác dụng đến bài báo, đăng hay không là quyền của Làng Mai. Tường trình nơi nào cũng năm sáu ngàn người tiếp đón không quan trọng, quan trọng là có phản ảnh được nội dung sư ông thuyết giảng…Thầy quay qua anh em Tiếp hiện: Đi Sóc Sơn, anh em sắp xếp cho chú Minh Mẫn đi với!
Tôi và anh Sanh. Tác viên Tiếp Hiện ngủ ngoài hiên chùa vì trời quá oi; mãi trằn trọc những lời giáo huấn của thầy; sự phản ánh trung thực hẳn nhiên không vui cho đoàn, nhưng không thể mọi việc đều nói tốt hết. Bài gửi đi, tôi chưa hề yêu cầu ai đăng, việc chọn bài là do Ban biên tập các trang chủ chứ không riêng gì Làng Mai, sao thầy đặt vấn đề đó với tôi, bài được đăng không hẳn là một ân huệ. Ghi nhận sinh hoạt Làng Mai tại Việt Nam và ghi nhận tình hình đón tiếp của Phật tử Việt Nam đối với Làng Mai là thái độ phản ánh khách quan, trung thực để những người xa quê có điều kiện thẩm định; Tại sao tôi phải có bổn phận triển khai nội dung pháp thoại của sư ông trong khi tôi không là người có nhiệm vụ của một phóng viên, ký giả cho đoàn. Tuy lời lẽ tế nhị, từ tốn của thầy, tôi cảm nhận một trách móc và hướng tôi vào quỹ đạo của Làng Mai. Nhưng không hẳn thế, vì Làng Mai cũng không cần tôi làm việc đó; việc tán dương hay bình phẩm đâu là gì đối với bản chất của một Thiền sư; phải chăng ngôn bất tận ý, dễ đưa đến hiểu lầm cho nhau. Và người em tinh thần kia, đứng góc độ riêng tư cũng có cái nhìn can thiệp vào việc làm riêng tư của tôi để tạo một lầm lẫn không đáng có.
Tôi là một Phật tử không thiên huớng Giáo hội hay giáo đoàn nào, cá nhân nào, nhưng cố gắng tạo mọi thiện cảm một cách khách quan cho quần chúng đối với những chân sư, cao Tăng hành hóa Phật đạo tại Việt Nam.
Tôi là người Việt Nam, không khuynh hướng bất cứ thể chế chính trị nào, nhưng có bổn phận bảo vệ quyền lợi và an ninh cho dân tộc, vì thế , mọi lằn tên mũi đạn từ mọi phía, phải chấp nhận, biết đâu vẫn có người đồng cảm đâu đó.
Tôi cố gắng đi tiếp những đoạn lại trong chuyến hoằng hóa của Thiền sư Nhất Hạnh. Lòng nước Hồ Gươm hay lòng nước tình người cần phải xử lý cho trong sáng, không những làm đẹp bộ mặt Thủ đô mà còn làm đẹp bộ mặt Phật giáo đang cần có sự đoàn kết và cảm thông.

MINH MẪN
15/4/2005

VĂN HÓA và TUẦN VĂN HÓA PHẬT GIÁO.

Văn hóa là một tổng thể những giá trị vật chất lẫn tinh thần của một cá nhân, một tập thể, một quốc gia, một khu vực..

Tôn giáo có tính văn hóa của một tôn giáo. “Trí tuệ và tự giác” là một trong những nét văn hóa đặc thù của Đạo Phật. Đức “vâng lời” cũng là một nét văn hóa của Kitô giáo. “ Chính nhân quân tử” là nét riêng của Nho giáo…

Thể hiện nét văn hóa của một tôn giáo là thể hiện cái chung của vật thể lẫn tinh thần. Vì thế nó mang tính bao quát và bao biện! Trong phạm vi tổ chức hành chánh, Ban Văn Hóa Trung Ương của GHPGVN có nhiệm vụ duy trì, phát huy nét văn hóa chung của Phật giáo song hành với cơ chế hoạt động trong Giáo Hội. Từ 1981, GHPGVN xuất hiện, Võ Đình Cường đảm trách mảng Văn Hóa Phật giáo; do cơ chế và khả năng, Ban Văn Hóa Trung ương chỉ xuất hiện tập san Văn Hóa Xuân Thu nhị kỳ; Nhiệm vụ trước mắt, Ban văn hóa qua nhiều nhiệm kỳ, chưa tổng kết được những loại Văn Hóa Vật thể của PGVN như Pháp khí, Ảnh tượng, sách báo, các kiến trúc của am tự viện ba miền. Cũng chưa triển khai được nét sáng tạo cập nhật thời đại mà tinh thần PGVN cần phải có để xác định giá trị hiện hữu của một tôn giáo cần và đủ đáp ứng khoảng trống khi nước nhà thống nhất. HT Trung Hậu kế nhiệm, tuy chưa trọn vẹn trong khâu chuyên môn, cũng can đảm đứng ra tổ chức Tuần văn Hóa Phật Giáo được sự kết hợp với BTS PG Khánh Hòa; Ban Van Hóa không có ngân quỷ, chẳng có nhân sự, nhờ vào tinh thần trách nhiệm và tính thuần hậu chơn chất, Hòa Thượng đã được sự hổ trợ đắc lực từ các đồng môn, đồng đạo. Chọn Nha Trang làm nơi diễn ra cuộc hội diễn là điều đắc địa, nó không những nằm giữa ba miền, còn là một trong những thắng cảnh danh lam, non nước hữu tình, có dịp để đại biểu thay đổi khí hậu.

Lần đầu tiên tổ chức, BTS PG Khánh Hòa cũng như Ban Văn Hóa Trung Ương còn lúng túng bởi chưa có kinh nghiệm. Và khi bắt đầu, chưa biết bắt đầu từ đâu, bắt đầu như thế nào; Rất may, BTC đã được chư Tôn Đức cựu học Tăng Hải Đức tiếp trợ những văn bản và sách báo thời cựu giáo học để minh hoạ cho sự hành hoạt của Phật giáo Khánh Hoà trong quá khứ hầu cuộc triển lãm hầu thêm phần ý nghĩa.

Về nội dung triển lãm, có lẽ vì Tuần Văn Hóa Phật Giáo quá tầm tay của Ban tổ chức, nên chủ đề Văn Hóa Phật giáo nói chung và Văn Hóa PGVN nói riêng chỉ thể hiện rất khiêm tốn qua ảnh nghệ thuật Tây Đông Tuyết và Hoa của TT Minh Hiền, một nét riêng của Phật giáo Bhutan, Nhật bản. Một vài hình ảnh lưu niệm các bậc tiền bối PGVN vào thế kỷ XX mà Văn Hóa PGVN cũng như Văn Hóa PG thế giới không chỉ có thế. Nét cổ kính xưa và TP tân thời của Khánh Hòa nay cũng chưa đủ thể hiện hết qua các tấm Panorama. Nếu xem Tuần Văn Hóa là một khái quát khởi đầu cho sự phát triển tiếp theo để các tỉnh thành rút kinh nghiệm kế tục, những bài thuyết trình của các giáo sư chuyên ngành liên quan đến văn hóa Phật giáo là một gợi ý tư duy cho các chức sắc thì đây là một khởi đầu mang nhiều ý nghĩa.

Về địa điểm, khá thuận lợi, nằm cạnh bãi biển, không xa Hòn Tre, phương tiện đi lại thuận tiện.Nhất là giao mùa Thu Đông, TP vắng khách du lịch, không khí tĩnh lặng, trời không nắng, gió vi vu nhẹ thổi, tăng thêm sự dịu dàng cho tuần văn hoá Phật giáo.

Việc phục vụ đi lại cho các đại biểu, ngoài giờ quy định giữa hai nơi cư trú, đại biểu phải tự túc. Suốt tuần Văn Hóa, chương trình không có thưởng lãm tham quan Thành Phố Nha Trang cho các đại biểu.

Trong chương trình sinh hoạt cũng như khai mạc, Ban Văn Hóa Phật giáo tỉnh Khánh Hòa không có mục phát biểu những nét đặc thù của Văn Hóa Phật giáo địa phương trong thời gian hình thành Ban Trị sự và sinh hoạt hiện tại. Phòng trưng bày chỉ cho đại biểu và quan khách thấy được một vài văn bản vào thập niên 50 của Phật học Viện Hải Đức khi chuyển giao cơ sở vật chất mà người xem không hình dung được sự phong phú của Phật giáo Khánh Hòa non một thế kỷ qua đã phát triển tại mãnh đất nầy. Đáng ra, Tuần văn hoá Phật Giáo được PG Khánh Hoà tổ chức, dịp nầy, BTS nên cho các Đại biểu và quan khách hiểu về tầm vóc và khả năng sinh hoạt của PG Khánh Hoà. Ngoài hình ảnh cố HT Thiện Minh, HT Trí Quang, cố HT T. Trí Thủ, cố HT T. Phước Huệ…còn nhiều giáo thọ sư và danh Tăng một thời làm rạng danh PGVN, cũng chưa xuất hiện đầy đủ! Nếu những hình ảnh chư tổ truyền thừa, công cuộc vận động chấn hưng Phật giáo vào thập niên 1930, quá trình đấu tranh của Tăng tín đồ Phật Giáo Việt Nam thập niên 1963; Sự vận dụng hoà nhập PG vào xã hội trong thời chiến của GHPGVNTN; các Tông phái Phật giáo tồn tại một thời như Thiền Phái Trúc Lâm, Lâm Tế,Thiên Thai, Tịnh Độ…được trưng bày bằng hình ảnh hoặc tư liệu, chắc chắn Tuần Văn Hoá sẽ phong phú và ý nghĩa hơn.

Suốt những cuộc đại hội, hội thảo hay những tổ chức quy tụ đông người của GHPGVN, chưa từng có những bữa ăn do chính quý thầy làm tiếp viên như Tuần Văn hoá PG như thế nầy. Những Phật tử tham dự các bữa như vậy cảm thấy ái ngại được chư Tăng phục vụ. Nhưng thật dễ thương, biết rằng trong số Tăng sinh của Trung cấp Phật Học Long Sơn, tương lai cũng sẽ có những danh Tăng kỳ tài như Phật học viện Hải Đức, cũng đã là tiếp viên chạy bàn cho một sự kiện lớn của ngành Văn hoá Phật giáo hiện nay, quý Tăng sinh vui vẻ, nhiệt tình phục vụ như thế, mai đây họ cũng sẽ phục vụ nhiệt tình cho một PGVN phát triển bền vững.

Chư Tăng trẻ từ vùng quê trầm lắng của đất Thần kinh, cũng vượt hàng trăm cây số trước nửa tháng để bám trụ, tiếp sức cùng Khánh Hoà làm nên kỳ tích; Những anh em Phật tử biến thành group chuyên nghiệp, thiết kế những tấm panorama to kềnh, một cách thiện nghệ, nhanh gọn. Nhìn hoạt động của quý thầy và Phật tử như thế mới thấy tinh thần phụng sự Phật giáo của cộng đoàn PGVN thật đáng quý kính.

Ban Thông tin báo chí chưa đến chục người, tính rất văn nghệ, làm việc thoải mái cũng như thoải mái xả những luồng khói độc hại vào căn phòng chật chội mà có những người không quen hút thuốc; công việc trôi chảy khi được giao phó, vì thế, 5 bản tin liên tục xuất hiện với bài vở và hình ảnh phản ánh được nội dung sinh hoạt của Tuần văn Hoá PG.Rất mừng, những Tăng sinh trẻ đã được trang bị kiến thức và khả năng làm việc mà qua những Bản tin được minh chứng. Nếu Giáo Hội nói chung và Ban Văn Hoá nói riêng có kinh phí, sẳn máy móc thì việc in ấn sẽ chủ động hơn là đem ra bên ngoài thực hiện, vừa mất thời gian, vừa tốn kém lại khó quản lý sát sao.Quý thầy trẻ khá giỏi về phần mềm tin học, nên máy móc tại phòng được điều chỉnh kịp thời khi có sự cố.

Vào những ngày cuối, chuẩn bị cho chương trình bế mạc, có lẽ hoành tráng hơn cả lúc khai mạc, công sức không nhỏ do Gia Đình Phật Tử Khánh Hoà kết hợp cùng Nhạc Viện Huế qua những tiết mục: Đạo ca Phật giáo Việt Nam, được dàn dựng kỷ lưỡng trước một tháng tại các chùa ở Huế, Nha Trang và miền Duyên Hải. Anh em trẻ bán chuyên nghiệp nhưng cộng sự khá đắc lực, nên đạt nhiều hiệu quả. Mặc dù chương trình của nhạc viện Huế trong thời gian cuối năm khá tất bật, nhưng tinh thần của anh em và giáo viên nhạc viện vẫn ưu ái cho Tuần Văn Hoá Phật Giáo thật trọn vẹn. “Trái tim Bồ Tát Quảng Đức” cũng như “Nha Trang, mùa Thu lại về”… đều gây nhiều xúc động cho quần chúng.

Một số ấn phẩm chào mừng Tuần Văn hoá, tương đối kỷ lưỡng và đẹp. Mỗi đại biểu ra về đều có phần quà gồm sách báo, lịch block, cái cặp làm kỷ niệm.
*
* *
Bảo rằng “Tuần Văn hoá Phật giáo” thì nội dung chưa đủ tầm thể hiện đúng mức, nếu chỉ là “Tuần Văn Hoá Phật giáo Việt Nam” thôi, thì vẫn còn quá ư nghèo nàn về dưỡng chất để người xem có một hình dung về sự phong phú mà lịch sử đã minh chứng Phật giáo từng đồng hành cùng dân tộc. Nhưng dẫu sao, thời gian cấp bách, kinh phí không sẵn và hạn chế, Tuần văn hoá Phật Giáo đã nói lên sự nổ lực và nhiệt thành của Ban Tổ chức để gióng lên tiếng nói trách nhiệm của mình, mà một thời gian khá dài chưa từng thể hiện được.

Tổ chức của Phật giáo, cho dù tổ chức Giáo Hội, tổ chức hành chánh cũng mang bản sắc đặc thù của Phật giáo, một loại tổ chức ảnh hưởng văn hoá Tự Tại của nhà Phật, vì thế, không thể đòi hỏi như những tổ chức chuyên nghiệp khác.

Văn hoá là kết tinh của quá trình thu nhập và phát tiết, do cuộc sống xã hội, do giáo dục học đường, do tập quán từ môi trường sống…nhiều yếu tố cấu thành một hình thái văn hoá, rồi văn hoá tác động lại ý thức, học thuật…Văn hoá của Phật giáo nói chung và Phật Giáo Việt Nam nói riêng là một mảng lớn văn học, kiến trúc, nghi lễ, kinh tạng, pháp khí, thậm chí pháp môn luôn được sáng tạo theo từng thời đại. Nghi lễ ba miền khác nhau, nghi lễ Việt Nam khác với Tàu, không giống Tibet, Nhật bản…Thế nhưng, chúng cũng bổ trợ cho nhau, ví dụ nghi lễ cung nghinh chư tôn đức, đại biểu về tham quan Trúc Lâm Tịnh viện tại Hòn Tre, ban dẫn lễ dùng tiếng ốc của Tây Tạng, tiếng trống bản của Nhật để làm phong phú thêm văn Hoá Phật Việt.

Hy vọng Ban Văn Hoá Phật Giáo trung ương sẽ nỗ lực sáng tạo nhiều sắc thái sinh hoạt để góp phần khởi sắc cho PGVN mà trách nhiệm đang gánh vác.

Dẫu sao, một Tuần văn hoá như thế, khởi đầu không tránh khỏi những khiếm khuyết, nhưng đã làm nổi bật những thiện chí và nổ lực trong tầm tay, một bài học cho những bước tiếp theo để các BTS tỉnh Thành hàng năm cần phải vượt khỏi thói quen trùm chăn chờ thời, một cố tật hầu hết tu sĩ nắm các chức vụ đều vấp phải.

Ban Văn Hoá cũng như các Ban khác cần có những văn bản và mở lớp hướng dẫn, đào tạo cho các BTS chuyên ngành, kích hoạt cho guồng máy giáo hội chuyển bánh trong thiên niên kỷ hoà nhập hiện nay. Đó là niềm hy vọng của toàn thể Tăng tín đồ PGVN muốn Đạo Phật vượt khỏi trì trệ và song hành cùng dân tộc.


MINH MẪN
6/12/09

HỘI THẢO: BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC

Sáng ngày 02/12/2009, BTC Tuần Văn Hóa PG mừng 1.000 năm Thăng Long-Hà nội. đã hướng dẫn chư tôn Đức Tăng ni, các giáo sư, nhà nghiên cứu, quan chức và khách quý sang đảo Ngọc Việt (vinpearl) thăm Trúc Lâm Tây Thiên, khai mạc Hội Thảo tại Hội trường trên đảo.

Trời cuối Thu sang Đông, Nha Trang phủ lớp mưa lụa làm mờ cảnh vật như tấm khăn lưới phủ lên khuôn mặt cô dâu, một cách thơ mộng.Quan khách đại biểu tham dự từ hai khách sạn cách nhau trên 3km, vân tập về số 28 phường Vĩnh Nguyên, Trần Phú, để lót dạ, sau đó, chiếc phà đưa hơn 200 vị sang giòng nước xanh màu ngọc của xứ Trầm hương. Màu xanh của núi và biển được ánh sáng mờ của tia nắng cố chui ra khỏi sương mờ bình minh, làm tăng vẻ lung linh trên những ngọn sóng lăn tăn.

Vô tình có sự trùng hợp trên vùng đất mộng duyên hải, hai sự kiện quan trọng của tôn giáo vào cùng thời điểm, đó là năm Thánh của Kito giáo Việt Nam, tổ chức suốt tháng mà luân phiên hàng năm lại đúng và dịp Ban Văn hóa Phật Giáo cùng xuất hiện tại Khánh Hòa.Tuy Khánh Hòa là một trong 29 địa danh của thế giới, tuy dân số hơn một triệu, đã có 1.600 chức sắc tôn giáo, thế mà đã được các tôn giáo chọn nơi đây để tổ chức các cuộc đại hội.

Trong buổi khai mạc có sự chứng minh của Hòa Thượng Thiện Bình, HT Thiện Nhơn, Hòa Thượng Chí Tâm và một số chức sắc trong Giáo Hội Trung Ương. Về phía chíng quyền, ngoài quan chúc Tỉnh, có cả sự hiện diện của ông Bùi Hữu Dược, Vụ trưởng vụ Phật giáo trong Ban Tôn Giáo chính phủ, Giáo sư TS Lê Mạnh Thát, ông Bí thư tỉnh ủy Khánh Hòa, và các nhà tài trợ. Đặc biệt có bà Võ Đình Cường, phu nhân của cố trưởng Ban Văn Hóa Phật Giáo, mà HT Trung Hậu đang thừa nhiệm để đưa VHPG chuyển mình đi lên. Thật vậy, từ ngày BVHPG có mặt, đây là lần đầu tiên BVHPG đã mạnh dạn thực hiện cuộc Hội Thảo với nhiều khó khăn, cả tài chánh lẫn nhân sự, nhưng nhờ sự chỉ đạo của Giáo Hội Trung Ương, sự đoàn kết của BTS PG Khánh Hòa, chư Tăng ni địa phương, chư tôn đức Thừa Thiên, Tăng ni Huế và Phật tử địa phương. HT Hải Ấn, tọa chủ tổ đình Từ Đàm cũng hoan hỷ đứng chân trong phó Ban Tổ Chức, nhưng hành sự của một trưởng Ban. Trong quá trình tổ chức, HT Thiện Bình, trưởng BTS PG Khánh Hòa đã có mặt để thăm viếng khích lệ chư Tăng ni Phật tủ đang cật lực phụng sự.

Đại biểu trên 50 tỉnh thành trong nước, có cả một vài vị từ hải ngoại, rất hoan hỷ trong dịp hội tụ mà ít khi có cơ duyên đối với chức nghiệp Văn hóa trong PG. Qua hời gian du nhập và đồng hành cùng dân tộc, PG đóng góp rất nhiều cho dân tộc về văn học và kiến túc, về giáo dục lẫn tâm linh, nhưng mãi 26 năm có mặt của Ban Văn Hóa PG, giờ đây mới là lần đầu tiên để các giáo sư Tiến sĩ, các nhà nghiên cứu, kiến trúc sư, nhân sĩ đóng góp một phần của mình về những chủ đề liên quan để ra mặt với quần chúng, một cách khiêm tốn về những nét đặc sắc của PG trong thời gian qua.

Thời nào cũng có những nhà Hộ Pháp dũng mãnh, vì thế, trong buổi ra mắt cuộc hội thảo, ông giám đốc công ty Vinpearl đại diện cho công ty An Viên và những mạnh thường quân hổ trợ cho Tuần Văn Hóa Phật Giáo tại Khánh Hòa.

Trên đảo Ngọc Việt, ngôi Tam Bảo với tên Trúc Lâm Tịnh Viện, còn được gọi là Trúc Lâm Tây Thiên, cũng được các đại gia trên, xây dựng trên ngọn núi thơ mộng, đường từ biển lên chùa, tuy quanh co đèo dốc, không xa lắm, nhưng vẫn tạo một cảm giác thú vị cho du khách. Rất tiếc, rừng cây thiếu vắng những cổ thụ nguyên sinh. HT trưởng BTS PG KH đã cho biết, tuy tỉnh có mặt non 400 năm, diện tích và dân số quá khiêm tốn, nhưng cũng đã gây một ấn tượng đẹp cho toàn quốc và thế giới.

Qua các diễn văn của TT Trưởng Ban Tổ Chức, HT Trưởng BTS, chính quyền cũng như các nhà tài trợ, ông Trân Công Phàn, phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, đều ca ngợi và xác nhận công trạng của PG trong quá khứ, đóng góp cho hiện tại nhiều mặt tích cực.

Ông Bùi Hữu Dược, thay mặt BTG chính phủ đã xác nhận, PG có trên 77% cơ sở tôn giáo trong nước, Ông nói, chúng ta có quyền tự hào về một PG đã làm rạng danh đất nước, đã đào tạo một vị vua anh minh thời Lý Triều, tỏ ra anh minh khi dời đô từ Hoa lư sang Thăng Long, một thủ đô văn hiến có ngàn năm mà trên thế giới ít có thủ đô nào độ tuổi thọ như thế. Sau Lý Công Uẩn 300 năm lại xuất hiện một vi vua anh minh họ Trần, chẳng những giữ vững nền độc lập trước sức mạnh của phương Băc, ngài còn dùng PG là điểm tựa cho đất nước đi lên. Ngôi chùa một cột đã biểu tượng tinh thần quy nhất của thời Lý, không những quy nhất về giang sang mà ngay cả tâm linh đạo đức. Những năm gần đây, Pg đã thăng hoa rõ nét. Trước đây chỉ có 6 tiến sĩ, nay có trên 500 vị đang bảo vệ Tiến sĩ và sau đại học, hứa hẹn một tương Lai của PGVN, có đủ nhân tài phục vụ cho dất nước và PGVN song song với sự phát triển cơ sở thờ tự. Ông Bùi Hữu Dược nói: hơn 500 Tăng ni PGVN nghĩ gì khi những nhu cầu trườc mắt mà PGVN đối với dân tộc, ở vùng sâu vùng xa…

Tuy đất nước chuyển mình phát triển từ thủ đô đến các tỉnh lẻ. Tuy Phật giáo có những nét đổi mới, nhưng chưa đủ để có một Việt Nam ngang tầm với các quốc gia khu vực. Chúng ta không đòi nét ưu tuyệt đồi, nhưng không thể chấp nhận cái khuyết tồn tại cản trở bước tiến của đất nước và Đạo Pháp.

Kết thúc buổi ra mắt, HT Thích Quang Nhuận thay mặt BTC đã ban đạo từ đến các đại biểu, các chúc sắc Giáo Hội và quan chức chính quyền, các nhà nghiên cứu, các GS.TS. các nhà tài trợ và quần chúng có mặt hôm nay.

Phải chăng, đây là phát pháo đầu tiên cho BVH PG mở đầu để hàng năm sẽ có những cuộc Hội thảo kế tiếp tại Thủ đô cũng như luân phiên các tỉnh thành, đồng thời, các Ban ngành trong cơ cấu Giáo Hội sẽ can đảm vượt khó để khởi sắc chuyên ngành hầu lăn chuyển bánh xe PGVN đã trì trệ từ lâu. Cái khập khểnh của cơ cấu PGVN hiện nay là các ban ngành phát triển sinh hoạt không đồng bộ, riêng ngành giáo dục và văn hóa tương đối khởi sắc hơn.

Đ Đ Đạt Đức, xướng ngôn viên thay mặt BTC có lời cám tạ toàn thể hội nghị.
10 giờ sáng cùng ngày, toàn bộ quan khách trở về đất liền để tham dự tiệc chay tại số 28 Trần Phú.

MINH MẪN
02/12/09
,