* HÀ NỘI NGÀY 19/11/2017

* THẾ LUẬT VÀ ĐẠO LUẬT

Từ một ngày bất ngờ, thư gửi đến một xấp tư liệu lý lịch của một vị đầu tròn áo vuông, do ai đó, kèm theo hai câu hỏi về “THẾ LUẬT VÀ ĐẠO LUẬT”.

Thật tình mà nói, xã hội hiện nay, đời và đạo không khác xa nhau mấy, khác chăng là chiếc áo, ngoại trừ những bậc xuất thế đúng nghĩa, ý chí vời vợi, thoát ly trần nhiễm, hình ảnh của những bậc xuất sĩ này không thể so sánh với trần tục.

Nếu những vị đầu tròn áo vuông mà chỉ khác thế tục với chiếc áo, thì ông cha ta gọi là cư sĩ trọc đầu.

Các bậc xuất trần còn mang thân tướng nghiệp báo, luôn tâm niệm:

“Phù nghiệp hệ thọ thân, vị miễn hình lụy. Bẩm phụ mẫu chi di thể, giả chúng duyên nhi cộng thành. Tuy nãi tứ đại phù trì, thường tương vi bội. Vô thường lão bịnh bất dữ nhân kỳ. Triêu tồn tịch vong, sát na dị thế. Thí như xuân sương, hiểu lộ, thúc hốt tức vô; ngạn thọ, tỉnh đằng, khởi năng trường cửu. Niệm niệm tấn tốc, nhất sát na gian, chuyển tức tức thị lai sanh. Hà nãi yến nhiên không quá?”

Nghĩa là: Bởi do nghiệp trói buộc mà có thân, tức chưa khỏi khổ lụy về thân. Bẩm thụ tinh cha huyết mẹ, tạm mượn các duyên hợp thành. Tuy nhờ tứ đại giữ gìn, nhưng chúng thường trái nghịch. Vô thường, già, bịnh chẳng hẹn cùng người. Sáng còn tối mất, chỉ trong khoảng sát na đã qua đời khác. Ví như sương mùa xuân, mốc sáng sớm, phút chốc liền tan. Cây bên bờ vực, dây trong miệng giếng há được lâu bền. Niệm niệm qua nhanh, chỉ trong khoảng sát na, chuyển hơi thở đã là đời sau, sao lại an nhiên để ngày tháng trôi suông vô ích? (do HT Thanh Từ dịch).

Một quyển luận của Thiền sư Linh Hựu ở núi Quy trở thành sách gối đầu giường cho bất cứ ai bước vào chùa làm Tiểu để thọ giới Sa Di. Bốn bộ luật căn bản của Sa Di đã un đúc rèn luyện một tu sĩ bước đầu tu Phật, từ đó, thành thầy Tỳ Kheo đã đủ giới đức tinh nghiêm, hạnh giới vẹn toàn, xứng danh Thích tử Như Lai. Chính vì thế, xa xưa, thầy tổ chúng ta luôn là bậc mô phạm đáng kính, làm giềng mối duy trì Phật chủng cho hàng tiếp nối hậu lai, được gọi là“truyền đăng tục diệm”.

Một người được thẩm thấu kỹ về luật giới nhà Phật khi còn nương náu chốn Thiền môn, cho dù hết duyên với cửa chùa, vẫn là một cư sĩ mộ đạo, ủng hộ Phật pháp, cư trần bất đọa lạc theo dục vọng. Những ai xuất thân từ chùa mà sống không xứng một bạch y cư sĩ thì biết là quá trình ăn cơm chùa mà không tự rèn luyện chí hướng xuất trần.

Thà là ẩn cư nơi trần tục, giới hạnh duy trì được hay không là lợi ích cá nhân tự biết, nhưng một khi mặc áo Như Lai, ngồi nhà Như Lai, ăn cơm Như Lai lại hành theo tà dục, chính những vị này đã phá hoại giáo pháp Như Lai, dẫn đắt quần chúng đi vào con đường ma đạo.

Không chỉ hiện tại mà thời Phật còn tại thế, vẫn không thiếu những Tỳ Kheo sống buông lung, còn đưa ra những luận điệu phóng túng gọi là phương tiện hòa đồng giáo hóa chúng sanh. Đây là ngụy biện!

Ông cha ta có câu: - “Chừng nào củi quế gạo châu, hiền lương thì ít, hiểm sâu thì nhiều.” xã hội ta ngày nay, không còn là củi quế gạo châu nữa, mà danh vọng vật dụng tràn ngập đã lôi kéo những kẻ thế gian phạm tội, trong đạo cũng không tránh khỏi những hình ảnh mượn đạo tạo đời để hưởng dục, mà mắt quần chúng biến mình thành Thánh.

Phật giáo Việt Nam hiện nay là một cơ thể phát phì mà nội tạng sanh nhiều bệnh hoạn khó chữa. Một cơ thể được cung dưỡng tràn ngập mọi nhu cầu thừa mứa, để rồi, cơ thể không còn muốn hoạt động, từ đó bệnh tật dễ phát sinh. Sở dĩ tính thụ động lấn át tính chủ động sáng tạo là vì được cưng chiều, bao bọc quá đáng, chỉ đâu làm đó, thậm chí cầm tay chỉ việc mà làm vẫn không xong; lúc thực hiện nhiệm vụ lại bị tâm phàm chủ động lạm quyền vì lợi dưỡng gây khó cho kẻ khác.

***

Tình trạng PGVN hiện nay nói suốt vẫn chưa hết, nhưng không nói thì ung nhọt càng phát triển. Kẻ bi quan bảo – việc ai nấy làm, ai tu nấy nhờ. Thế uy tín, danh dự của tập thể và đức tin của quần chúng thì sao?

Cái chung chung tuy là vậy, ít đáng ngại, nhưng trong vũng nhầy tiêu cực, luôn xuất hiện nổi trội cái “cực tiêu cực” của con sâu đóm ma mãnh nào đó muốn vượt trội lấn át những tiêu cực khác để thể hiện cá tánh đặc thù được gọi là thiên tài hay Thánh tăng… Biết là có lúc nghiệp vận Phật giáo trong một giai đoạn, tận cùng bế tắt để rồi con đường thông thoáng sẽ xuất hiện –“cùng tất biến, biến tất thông”. Nếu rác rưởi ngập lối đi mà không dọn dẹp liệu con đường có thông thoáng không? Chính sự bế tắt đó cần có chủ trương dọn dẹp mới có con đường thông thoáng.

Đại hội VIII hiện nay đang bước vào giai đoạn quyết định con đường sáng cho nhiệm kỳ tới, tất phải thay đổi cách nhìn và cách sử dụng nhân sự. Sự nghiêm minh công chính sẽ thanh lọc được những thành phần “chạy chọt” leo cao chui sâu vào tổ chức, để mượn chức danh nào đó mà triển khai bè phái và lợi dưỡng.

Hàng chục ngàn Tăng Ni luôn theo dõi diễn tiến Đại hội, nhưng cũng có người bi quan bỏ mặc ngoài tai vì nghĩ rằng có thêm hay bớt vẫn chỉ có thế thôi khi mà cổ máy Giáo hội không đủ quyền tự quyết, không thể hiện tính chủ động điều hành nội bộ.

***

Đọc xấp tư liệu, ngưởi gửi tóm tắt:

Mọi người xem bản lý lịch ngụy tạo của tà sư Thích Chân Quang.

Bản LÝ LỊCH (1) do Chân Quang viết tay năm 2002, kèm theo CMND và Sổ Hộ Khẩu có cùng quê quán ở tỉnh Tây Ninh.

Nhưng khi nộp hồ sơ để xin trụ trì chùa Viên Quang (Nghệ An) thì Chân Quang làm BẢN LÝ LỊCH GIẢ (2) khai quê quán ở tỉnh Nghệ An và tự xung các các chức vụ như:

1) Ủv Viên Nghiên Cứu Phật Học TW.GH.

2) Uv Ban Hoằng Pháp TW.

3) Thành Viên Ban Hoằng Pháp Tỉnh BRVT.

Việc ở ngoài đời, thì mọi người công dân đều có quyền tố cáo những người sử dụng giấy tờ bằng cấp giả, gây hậu quả nghiêm trọng cho dân, cho nước.

Trong đạo thì tất cả Phật tử cũng phải có quyền tố cáo những kẻ đội lốt tu sĩ, mượn đạo tạo đời, phá hoại Phật Pháp.

Mong mọi người chia sẻ rộng rãi để các cấp Lãnh Đạo Chính Quyền và Giáo Hội Phật Giáo VN được biết.

Trong hai bản lý lịch, cùng một tên, cùng một ngày – 15/1/1980, xuất gia tại tu viện Thường Chiếu, Bổn sư HT T. Thanh Từ. Một lý lịch khác, xuất gia cùng ngày 15/1/1980 tại tu viện Huệ Quang, bổn sư HT T. Huệ Hưng.

Cũng 2 bản lý lịch – một cái quê quán tại Tây Ninh – một cái tại Nghệ An là thế nào?

Về thế luật, ngụy tạo lý lịch đã là việc phạm pháp, về giáo luật, không thể chấp nhận sự lươn lẹo từ một nhân thân đầu tròn áo vuông như thế.

Với dụng ý gì để lập lờ đánh lận con đen dối đời gạt đạo mà thủ phạm vẫn nhởn nhơ trước pháp luật và giáo luật?

Trong lý lịch Tư pháp của nước CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Chương I

NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 8. Các hành vi bị cấm

1. Khai thác, sử dụng trái phép, làm sai lệch, hủy hoại dữ liệu lý lịch tư pháp.

2. Cung cấp thông tin lý lịch tư pháp sai sự thật.

3. Giả mạo giấy tờ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp.

4. Tẩy xoá, sửa chữa, giả mạo Phiếu lý lịch tư pháp.

5. Cấp Phiếu lý lịch tư pháp có nội dung sai sự thật, trái thẩm quyền, không đúng đối tượng.

Điều 9. Nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp

1. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp.

2. Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao có trách nhiệm phối hợp với Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp…

Luật định nêu rõ như thế, tất nhiên xử phạt cũng phải có. Ngụy tạo lý lịch để làm gì nếu không vì một tà tâm qua mặt pháp luật và dối gạt Giáo hội?

Việc thắc mắc của quần chúng trên đây xin nhường lại cho những ai quan tâm đến, nhất là giáo hội hiện nay đang cân nhắc đề bạt nhân sự. Những nhân sự như thế lọt vào Giáo hội chắc chắc Phật giáo sẽ không yên, vì giới lãnh đạo hoặc quá hiền hoặc thụ động cả nể sẽ khó mà kiểm soát những cao thủ ma mãnh như thế.

***

Trở lại chí hướng xuất trần của những bậc thoát ly tam giới còn đang cư trần bất nhiễm trần, cổ đức có khuyên:

 Siêng năng quét sạch đất chùa

Để cho trí huệ bốn mùa phát sanh

Tuy ngày không có khách lành

Thánh nhơn thường đến kinh hành nơi đây.

Đất chùa siêng năng quét sạch mà còn được Thánh nhơn đến viếng thì tâm quét sạch “tam độc” lẽ nào chư Long thiên hộ pháp không gia trì?

Cũng thế, một tập thể trong sáng thì chắc chắn GHPGVN sẽ phát triển không ngừng và là chỗ dựa vững chắc cho niềm tin quần chúng giữa cõi hồng trần khổ đau hiện nay. Có thế, sự ủng hộ của xã hội tương xứng với nhu cầu mà Tăng Ni đang cần có.

MINH MẪN

11/11/2017

2 Tệp đính kèm

 

 

* GÁC KIẾM GIANG HỒ

Một chiều, sau ngày Đại hội Thành phố, gặp một tu sĩ đứng tuổi, qua ly nước khoáng trong veo, hai bên trao đổi với nhau rất nhiều điều về nội tình Phật giáo, rất cởi mở, chân thành.

-         Hỏi: – giờ thầy đảm nhiệm chức vụ gì trong Giáo hội?

-         Đáp: Từ chức tất cả để lo việc tu dưỡng và giáo hóa quần chúng. Đóng góp bao nhiệm kỳ rồi, nhường lại cho giới trẻ. Mục đích người tu là tìm con đường giải thoát. Phật sự chỉ là giai đoạn góp phần chấn hưng tổ chức Giáo hội. Mình say mê Phật sự đôi lúc đi lạc mục đích của người xuất gia lúc nào không biết.

Đúng vậy, có những vị như HT trưởng BTS Bến Tre từng xin từ chức để lo tu tập, Tăng Ni không ai đồng ý. Ngược lại không thiếu những vị đạo chúng ngán tới cổ mà vẫn không chịu từ chức. Tại vị vĩnh viễn mà chẳng giúp cho đạo phát triển thêm, làm khổ gây khó Tăng Ni, thế mà Giáo hội Trung ương đành bó tay để rồi Phật sự đình trệ.

Những bậc chân tu, không thích địa vị, danh lợi; do Tăng sai phải gánh vác Phật sự, lúc xong việc, ngoảnh lại tóc chớm bạc nên cố chối từ để tìm con đường tiến hóa tâm linh.

Ngài kể tiếp: - Anh còn nhờ một tay giang hồ quốc tế, cướp từ nước ngoài đến trong nước, đã tỉnh ngộ buông bỏ thế tục, xuất gia tu tập chuyên cần trên ngọn núi Thị Vải? Buông dao thành Phật là thế đấy. Tại sao mình là được mệnh danh là “chúng trung tôn” là “trưởng tử Như Lai” còn tham quyền cố vị trên danh vọng hảo huyền? Làm sao dạy đồ chúng?

Hy vọng, tất cả các Ht trưởng BTS nên nhường lại việc lãnh đạo cho giới trẻ năng động, có thế Phật giáo chúng ta mới phát triển đầy sáng tạo.

Một tên cướp ngoài thế gian còn biết quay đầu, chả lẽ người tu không tự giác ngộ câu: Vô thường lão bịnh bất dữ nhân kỳ. Triêu tồn tịch vong, sát na dị thế.

 Cái thân sớm còn tối mất hà huống chiếc ghế BTS hay chức vụ hảo danh từng gây phiền não, tìm cách đối phó để duy trì quyền lợi, đấu đá lẫn nhau, đến khi kết thúc, kẻ thắng lo sợ, kẻ thua thù hận thì đời cũng đã sắp tàn, nghiệp lực mang theo qua thế giới khác.

Thế mà mấy ai chịu “gác kiếm giang hồ” trong cuộc sống giả tạm, thân mạng đầy bệnh hoạn, tâm thức đầy hạt giống xấu, sử dụng đồng tiền cúng dường đổ vào chỗ không có lợi gì cho tiền đồ Phật pháp. Nhân xấu ấy cứ đeo mãi khi quên mình là Thích tử Như Lai.

***

Tâm sự không quá một tiếng, nhưng bộc lộ nỗi ưu tư của một vị chân tu trước thế sự và đạo nghiệp nhiễu nhương hiện nay. Bóng nắng tàn, màn đêm phủ dần cuộc sống, nhuung cuộc sống vẫn tiếp tục sôi động như sự sôi động của những tâm trạng đang chạy chức chạy quyền trong Đại hội VIII, nhiệm kỳ 2017-2022 mà nhiệm kỳ trước chưa được chen chân vào.

MINH MẪN

11/11/2017

Vùng tệp đính kèm

* NỖI NIỀM TRĂN TRỞ

Sau Đại hội Phật giáo Thành phố, chuẩn bị chưa đầy 10 ngày nữa là Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc nhiệm kỳ 8 năm 2017-2022, tại Hà Nội.

Trong cuộc gặp hành lang, một số vị Tôn túc vẫn còn ưu tư cho tiền đồ Phật giáo khi mà tổ chức Giáo hội hiện nay còn quá cồng kềnh, nặng về hình thức mà chưa chu toàn đúng mức về nhân sự trong 13 ban ngành thuộc hệ thống Giáo hội.

Hẳn nhiên từ từ cũng sẽ thay đổi, nhưng thay đổi từ từ là bao lâu thì chưa ai quyết đoán được, vì còn bị ràng buộc bởi những cơ chế chằng chịt thiếu thông thoáng. Đứng về mặt tổ chức có dung mạo tầm vóc quốc tế thì Phật giáo Việt Nam hiện nay cũng đã có thế đứng và niềm tin đối với một số quốc gia Phật giáo; nhưng thật tình mà nói, do một bộ phận ngoại giao quốc tế được chỉ đạo sắp xếp bài bản để Phật giáo Việt Nam mạnh dạn bắt tay và tạo niềm tin với các quốc gia bạn, Điều này khỏi phải bàn.

Trở lại nội tình qua những nhiệm kỳ vừa rồi, Giáo hội có vài tiến bộ, nhưng tiến bộ không có nghĩa thay đổi chủ trương và cung cách bố trí nhân sự. Cứ 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm họp bàn rút tỉa kinh nghiệm, lắng nghe phản ảnh, không có nghĩa tất cả đều được tiếp thu và thực hiện. Chỉ riêng thành phần nhân sự từ Trung ương đến các địa phương, một vài khâu cứ như dẫm chân tại chỗ.

Đại hội Phật giáo Thành phố vừa rồi, vẫn còn vài quận huyện chưa tổ chức Đại hội, nội tình còn nhiều mắc mứu, buộc lòng Thành phố phải thông qua để hoàn thành nguyên tắc hành chánh chuẩn bị cho đại hội toàn quốc. Không riêng Thành phố, ngay cả một số tỉnh thành vẫn phải thông qua đại hội cho dù một vài quận huyện chưa có đại hội chính thức.

Địa phương đã như thế, Trung ương cũng gặp những trở ngại ở một số tỉnh thành đến nay chưa hoàn tất thủ tục tổ chức Đại hội, có nghĩa Đại hội Phật giáo toàn quốc là cổ xe buộc lòng phải cán qua những chướng ngại vật của chính tổ chức mình để tiếp tục tiến đến chương trình hoạch định trước cả năm.

Hiện nay, Phú Yên và Hải Phòng là hai Tỉnh gặp nhiều khó khăn trong nội tình Phật giáo, vẫn chưa tiến hành Đại hội. Giáo hội hiện nay chưa có một quy định nghiêm túc cho một vị lãnh đạo đầu ngành cấp tỉnh hay cấp quận, huyện với thời gian cho một nhiệm kỳ nhất định. Thiết nghĩ, một vị trưởng Ban trị sự đảm trách hai nhiệm kỳ là quá đủ. Tăng Ni trẻ tốt nghiệp học viện ra trường ngồi chơi, trong khi đó, có vị đảm nhiệm chức trưởng ban tại vị suốt đời mà chả thay đổi được bộ mặt Phật giáo địa phương. Tỉnh Bình Phước, HT Nhuận Thanh là một vị thế bất khả chuyển nhượng. Ngoài những đệ tử, khó ai có thể xen vào sinh hoạt cho dù những vùng xa xôi, vì thế mà Tin lành có đất phát triển. Đó là một ví dụ, hầu như đa số các tỉnh có những vị lớn tuổi làm trưởng BTS đều củng cố địa vị bằng tay chân thân tín như thế. Dĩ nhiên Tăng Ni trong tỉnh để được yên thân, không ai dám lên tiếng. Từ đó suy ra, hiện nay một số tỉnh chưa hoàn tất Đại hội cũng do nội tình tranh chấp, bất khả chuyển nhượng.

Với tuổi đời và tuổi đạo, các ngài nên lui về an trú tu tập để giáo huấn quần chúng, nhường lại cho tuổi trẻ năng động và sáng tạo góp phần phát triển Phật giáo nước nhà. Một khi các bậc cao niên mãi lo quyền lực địa vị thì hậu phương tất yếu trống vắng việc hành trì làm bóng mát cho đồ chúng, từ đó, Phật giáo chỉ còn lớp vỏ hào nhoáng, thiếu sức sống từ đạo lực miên mật mà chư Tổ xa xưa đã từng.

Định chế trong Hiến chương và pháp quy trong Giáo hội đã có một khoản trống quy định nhiệm kỳ có thời hạn để Phật giáo được thay da đổi thịt, chính vì thế mà các ngài tại vị vĩnh viễn. Từ cái vĩnh viễn đã tạo sự rạn nứt nội bộ trong BTS cấp tỉnh. Ngày càng tỏ ra sự bất lực trong vấn đề giải quyết nội bộ mà HĐTS chưa thể hiện được giáo quyền cần có. Một tổ chức dù thế gian cũng không thể có sứ quân một vùng, hà huống Phật giáo là tôn giác tự giác, xem đời là giả tạm thế mà ngôi vị quyền lực của BTS lại là vĩnh viễn có thật.

Cũng chưa muộn để Giáo hội duyệt xét lại nhân thân của từng vị đảm nhiệm chức vụ, tuổi tác, uy tín, đạo hạnh trong tôn giáo là điểm cơ bản khác với thế tục. Muốn Phật giáo lớn mạnh, gần 40 năm đủ để mạnh dạn thực hiện thay ngôi đổi việc những vị không làm tròn nhiệm vụ trong 2 nhiệm kỳ hoặc tạo mất đoàn kết trong tổ chức, hoặc đứng đầu một ban ngành quan trọng mà nhân thân chưa trọn giới đức. Có thể hiện giáo quyền thì công việc Phật sự mới trôi chảy. Tính cả nể chỉ tương nhượng trong gia môn , khi ra công đường phải tuân thủ giáo luật.

Hẳn nhiên còn rất nhiều vấn đề phức tạp hiện nay trong nội tình Phật giáo, từ Trung ương đến địa phương, quyết tâm thay đổi vẫn có thể vượt qua những chướng ngại đó, vì một tương lai cho PGVN xứng tầm quốc tế, mong HĐTS xắn tay vào việc.

Đại hội Phật giáo toàn quốc nằm trong thời điểm thiên tai tại các tỉnh miền Trung và phía Bắc. Chương trình đã hoạch định trước cả năm nên không thể thay đổi, tuy nhiên, việc cứu trợ vẫn được một số chư Tăng, Phật tử tiếp tục góp phần xoa dịu niềm đau nỗi khổ cho đồng bào.

Thực hiện hoàn chỉnh nhân sự trong Đại hội song song với việc dang tay cứu trợ thiên tai đều là nhiệm vụ của người con Phật, Chắc chắn, sau Đại hội toàn quốc, những lợn cợn tại một số tỉnh thành sẽ được giải quyết dứt điểm, để tránh làm tiền lệ cho những Phật giáo tỉnh thành khác về sau.

MINH MẪN

08/11/2017

GƯƠNG SÁNG - KỲ 14

* PHẬT SỰ- PHÁP SỰ - NHÂN SỰ

Theo Phật Quang đại từ điển:

 "PHẬT SỰ" có nghĩa là "Lập địa". Việc Phật. Phàm các việc làm nhằm phát huy đức của Phật, gọi là Phật sự.

Theo kinh Duy Ma quyển hạ thì đức Phật đối với tất cả mọi việc đều xem là Phật sự, đó là biểu thị đức tính của Phật. Thiền tông dùng từ ngữ này để chỉ cho những việc làm nêu cao Phật pháp, như khai nhãn, an vị, niệm hương, thượng đường, nhập thất, phổ thuyết, dạy chúng... đều là Phật sự. Đời sau gọi chung những nghi thức được cử hành trước bàn thờ Phật là Phật sự.

"PHÁP SỰ" cũng gọi là Pháp yếu, Phật sự. Chỉ cho các việc làm có liên quan đến Phật pháp như tụng kinh, giảng kinh, trai hội... hoặc chỉ cho sự tu hành.

Pháp trụ ký (đại 49, 14 thượng) nói: "Nay ở trong chánh pháp của đức Phật Thích Ca Mâu Ni làm các pháp sự, để gieo trồng mầm lành".

                                                               ***

Như thế, ngày xưa, công việc làm Đạo chưa phát triển nhiều mặt, chủ yếu hành trì, hoằng dương, nếu có những việc ngoài ranh giới đó, có tính phát huy Phật pháp, cũng đều được gọi là Phật sự hoặc Pháp sự.

Ngày nay, thực hành những việc liên quan trực tiếp đến Tam Bảo thì đều gọi là "Phật sự". Những việc khác như từ thiện xã hội, công quả, xây nhà, đóng giếng, làm cầu, tạo mãi, đắp đường, giáo dục, giúp đỡ người tàn tật, mở trại cô nhi dưỡng lão... được xem là "Pháp sự", hay còn gọi là "Đạo sự".

Nếu cùng một hình thức hành sự như trên nhưng với tâm mong cầu, ý đồ bất thiện, thì gọi là "Thế sự", vì không có bản chất của đạo đức.

Việc lẫn lộn từ "PHẬT SỰ, PHÁP SỰ" lúc đầu do khởi tâm trong sáng, dần dà, nhiễm ô bởi lợi danh, đưa đến việc làm thế sự là điều không tránh khỏi nếu người hành sự thiếu cảnh giác trong mọi lúc. Những người hành sự gọi chung là "Nhân sự".

"Nhân sự" trong một tổ chức, một đoàn thể, đảm trách nhiều nhiệm vụ khác nhau, gọi chung là "Chức sự". Từ Tôn giáo đến chính trị, từ học đường đến xã hội... bất cứ tổ chức nào đều không tránh khỏi sự biến thái lệch lạc, do tâm bất định, do "Tham Sân Si" chủ động, do vọng tưởng lệch lạc nên đưa đến con đường xa với mục đích ban đầu.

Xưa có câu - "Nhất niên Phật tại tiền, Nhị niên Phật trung thiên - Tam niên Phật xuất thiên". Nghĩa là năm đầu tiên tu Phật thì luôn thấy Phật trước mắt, qua năm sau thấy Phật  lơ lững giữa tầng mây, rồi năm thứ ba trở đi không còn thấy Phật nữa mà thấy toàn chuyện phù phiếm thế tục.

Việc hành trì "Pháp mạch" cũng thế, khởi đầu là phát tâm tiến tu giải thoát, quá trình nhiếp tâm vào định, do nghiệp thức tác động, hiện tướng ma tâm, hoặc hoan lạc, hoặc hỷ xả, thể nghiệm cảnh giới an lạc, trang nghiêm... hành giả không đủ kinh nghiệm của 50 ấm ma trong kinh Lăng Nghiêm cảnh báo, dễ sa lầm cứ ngỡ là chứng đắc; bám vào thể nghiệm đó chắc chắc bị lạc dẫn vào ma ấm. Lúc bấy giờ do tâm định trợ lực nên năng lực ngũ ấm ma phát tác mạnh và hiệu quả trong mọi mưu chước, tạo thanh thế, uy tín cho  hành giả, đó là lúc hành giả trở thành quyến thuộc, con dân của ma lực. Nơi đây thuộc lãnh vực hành chứng, chúng ta không đào sâu; chỉ chú trọng vào công việc Pháp sự mà những người có nhiệm vụ thực hiện cần tự cảnh giác.

Đường lối, chủ trương của một tổ chức như Tôn giáo, mục đích luôn tốt đẹp đi đến hoàn thiện. Tổ chức như thế, việc sử dụng "Nhân sự" là điều không thể y cứ vào công trạng, vào lý lịch, vào tình cảm, vì lợi tức, hay vì phe nhóm mà công cử. Đối với Phật giáo chúng ta ngày nay, điều này hơi tùy tiện. Mặc dù cơ bản nhân thân trong Phật giáo quan trọng là luật giới, là thân giáo, là ý tưởng và khẩu thuyết. Chư Tổ xa xưa truyền giáo cho môn đồ, người thân cận như thị giả chưa chắc đã được tiếp nhận "mạch pháp" của thầy,  trường hợp Thần Tú và Huệ Năng đủ chứng minh. Ngày nay, việc giao nhiệm vụ thực hiện Phật sự, Pháp sự có vẻ tùy tiện, do vậy, đưa đến những tác phong thiếu nghiêm túc, làm lệch nhiệm vụ, tạo mất uy tín cho tập thể.

Nhân sự đứng trên cương vị càng cao, thẩm quyền càng lớn, càng dễ sa ngã bởi tâm tham dục, tâm ngã mạng ngầm phát triển. Cùng một việc làm, nếu vô tư thì việc chỉ đạo có khác hơn khi không bị tình cảm, thành kiến, lợi nhuận xen vào. Và người nhận nhiệm vụ, đừng nghĩ đến quyền lợi, thì tâm phục vụ sẽ đạt hiệu quả tốt. Nói thế chứ hiện nay Nhân sự Phật giáo không nhiều thì ít cũng đã bị quyền lợi ám ảnh nên có hiện tượng tranh chức chạy quyền, đấu đá nhau không thương tiếc.

Thế gian học để có văn bằng vào đời kiếm cơm, đó là kẻ đi làm thuê, nếu học để mở mang kiến thức, sáng tạo thì đó là người có óc lãnh đạo. Cũng thế, một tu sĩ học rộng hiểu nhiều, giới đức tinh nghiêm là người có tâm hoằng truyền Chánh pháp. Ngược lại, học vì quy chế của giáo hội sau này ra trụ trì, được phép nhận đệ tử, chọn cảnh chùa để nương thân qua ngày đoạn tháng, là người an phận thủ thường. Tuổi hạ giúp trao dồi giới đức là bậc "phát túc siêu phương", đi nhập hạ để đủ tuổi Đạo theo định chế của Giáo hội hầu được công cử đảm nhận chức việc chỉ là cán bộ của tôn giáo, dĩ nhiên lợi dưỡng sẽ theo đó mà phát triển; Danh-Lợi-Tình không chóng thì chày sẽ nhận chìm nhân sự đó vào cõi vô minh.

                                               ***

Trên 30 năm hiện hữu một GHPGVN, trải qua bao thăng trầm, học được lắm bài kinh nghiệm thành công và thất bại, thế nhưng, việc tuyển chọn nhân sự vào các chức vụ trong 13 ban ngành của Giáo hội vẫn là chuyện chưa đạt tiêu chuẩn: ĐÚNG NGƯỜI – ĐÚNG VIỆC – ĐÚNG TÀI – ĐÚNG KHẢ NĂNG và CÓ GIỚI ĐỨC. Những bậc chân tu và chuyên tu, thường họ sống lặng lẽ, cách xa một tổ chức bát nháo. "Con đường danh lợi cong cong, kẻ trông ra khỏi người mong bước vào", luôn đúng với thực tế.

Muốn một tổ chức lớn mạnh, vững chắc và hoạt động hiệu quả, Nhân sự vẫn là yếu tố quan trọng. Hiến chương GHPGVN hiện nay, việc tuyển dụng Nhân sự "vượt tuyến" là điều bất khả thi. Kế thừa chủ quản đầu ngành vẫn là phó trực. Chính đó là con đường tiến thân để những ai còn tham vọng tranh thủ lên chức "phó trực". Còn bao vị giới đức tinh nghiêm chưa được trọng dụng, đành nằm trong tay kẻ trên nhiều bất tịnh; một tổ chức như thế làm sao hoạt động hiệu quả và lớn mạnh. Tổ chức Giáo hội hiện nay chủ yếu duy trì hình thức sinh hoạt hơn là cần một tổ chức nhiều sáng kiến năng động để phát triển Phật giáo. Như thế đừng thắc mắc tại sao ngoại đạo phát triển mạnh ngay trong lòng tín đồ Phật giáo mà các sư vẫn an phận chức vị và thừa hưởng sự hỷ cúng của một số tín đồ  còn mang cặp kính màu xanh.

                                           ***

Tháng 11 năm 2017 đủ một chu kỳ 5 năm tái cấu trúc Giáo hội, dĩ nhiên, Nhân sự cũng đã được an bài để Đại hội chỉ làm thủ tục hành chánh chứ không công khai công cử, nghĩa là công khai Nhân sự chứ không lấy ý kiến về những Nhân sự "Đảng cử dân bầu" như ngoài xã hội. Thời gian này, ban tổ chức nên xét lại một cách công tâm để tuyển chọn Nhân sự xứng đáng với chức vụ và đạo đức, tài năng. Không chỉ đất nước đang hội nhập thế giới, Tôn giáo như đạo Phật cũng từng bước có mặt trên một số quốc gia châu Âu, châu Mỹ, châu Phi, đòi hỏi nhân tài thật sự của một cán bộ năng động chứ không cần một nhân sự cần mẫn nghiêm túc thừa hành mệnh lệnh như lâu nay. Và dĩ nhiên, ngoài nhiệm vụ đối với Giáo hội, nhân thân cần tinh nghiêm giới đức, không chỉ làm gương cho tín chúng mà còn là hành trang cho lai sanh khi nhân thân quả mãn.

Tứ chúng hiện nay đang mong có một tổ chức Phật giáo vững mạnh và trong sạch, tự quyết và sáng tạo. Một Giáo hội chủ động hơn là thừa hành.

Ngưỡng mong cho một Đại hội có nhiều thay đổi!

MINH MẪN

03/11/2017

* ĐIỆU NHẠC KHÔNG LỜI

Ngày xưa ấy, không xưa như chuyện cổ tích,  vùng đất cát về miền Thùy dương, xứ sỏi đá, mọc hoa sen trắng, phúc báu người,  nhân giống lan tỏa miền Nam.

Chẳng bao lâu, pháp quyến nở vạn nhành hoa nơi đất lạ quê người. Bóng đại thụ chở che chồi non ấp ủ.

Rồi, thời gian lặng lẽ in bóng cổ thụ trên khung bạc rừng xanh.

Ngỡ tưởng thầy trò sum vầy sưởi ấm cỏ hoa nơi vùng đất mới.

30 năm ấy, 30 năm chai nắng - lỳ sương, cỏ dại nhường cho cây xanh tỏa bóng, trưởng dưỡng những chồi non thành thạch trụ Thiền môn, cũng từ đấy, tỏa lan ánh vàng khắp đất nước ba miền. Bước viễn hành trợ duyên bởi niềm tin cội "thông già" soi bóng.

Nhưng, mùa thu thay lá vàng, cảnh chiều buông; trời không sấm mà sét âm vang dội đến, tin buồn người thị tịch an nhiên;

Người an nhiên hướng về lạc cảnh, đóa sen hồng tỏa ngát hương từ bi.

Như gà con nháo nhác bầy đàn, sự thật vẫn là sự thật, dù ai đó ngỡ cơn mộng huyễn!.

Thế là, bếp lạnh thật ư?

Tro tàn còn ấm những niềm tin thổn thức.

Chiều sắc đỏ,  mây giăng phủ kín, phủ kín hồn người loang bóng ân sư;

Người ra đi thật rồi!

Cố hương thương nỗi nhớ, thuyền Bát Nhã thoáng hiện cõi Chân như.

Đàn con dại thẩn thờ nương tâm giới, đáp đền ân trọng nén định hương, thổn thức nhạt nhòa tứ chúng thầm nuốt lệ.

Thầy trên cao soi bóng con hạ giới. Thầm tưởng ân đức xưa, giòng sôngTừ rửa sạch ghiệp ba kỳ, con trẻ  núp bóng "Long tượng", gọt sạch tâm phàm học đòi Thánh chủng. Ngỡ chừng "tuyệt đỉnh vô chung", nhưng sông sâu có ngày cạn kiệt.Phước nghiệp vô thường đâu tránh khỏi chia ly.

Rồi từ đây, sự thật vẫn luôn là sự thật, chúng đệ tử đối diện cuộc ly tan.

Tưởng lại rằng, xưa kia miền Trung sỏi đá, đạo hạnh chớm nở trên đất phương Nam; Ngàyđêm tinh chuyên định lực, để PhướcHoa, PhướcLạc lâu dài tuhọc, giới định huệ theo gót chân thầy, hầu tỏ rạng tâm Phật.

Nào ai ngờ, đất trời ảm đạm, Thu rãi lá vàng chôn kín nỗi tiếc thương!

MINH MẪN

02/11/2017

(Tưởng nhớ tôn sư thượng Thông hạ Quả ngày đại tường!29/9 Đinh Dậu)